Gemeenteraadsvergaderingen duren lang

door Henk van de Bunt 

Yvo Kok-Palma is opgeleid tot aardwetenschapper. Na omzwervingen langs buitenlandse universiteiten woont hij sinds 2001 inmiddels met vrouw en drie tieners in De Bilt. Hij is werkzaam bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. Bij deze organisatie houdt hij zich als onderzoeker bezig met milieu en veiligheid, het liefst aan de hand van kwantitatieve data en visualisatie daarvan. 

Kok-Palma wordt niet altijd gelukkig van wet- en regelgeving en de wijze waarop die uitgeschreven en toegepast wordt: ‘Mijn favoriete wetsartikel zegt dat de zorg van de overheid gericht is op de bescherming en verbetering van het leefmilieu’ (Grondwet artikel 21), maar doet de overheid dat wel genoeg? Denk aan toenemende overlast door wegverkeer en luchtvaart, of de belastende intensieve vlees- en zuivelindustrie. We hebben maar één aarde, en daar moeten we dus heel zuinig op zijn. De moderne mens drukt een te groot stempel op de leefomgeving. Alle mensen, dieren en planten in gemeente De Bilt verdienen een fijne en respectvolle plek, nu en in de toekomst’. 

Jaar 
Ondertussen is Yvo al weer een jaar gemeenteraadslid voor GroenLinks. Het is een druk bestaan. Als hij zou willen, kan hij elke avond wel ergens terecht bij bijeenkomsten of vergaderingen. Wat hem persoonlijk tegenvalt, is de enorme lengte van de gemeenteraadsvergaderingen: ‘We krijgen het steeds vaker voor elkaar de raadsvergadering niet binnen vier uur af te ronden. En dan moet iedereen op een andere avond weer terugkomen, alsof we niet al genoeg te doen hebben als deeltijd-volksvertegenwoordigers. Het is niet wat ik noem ‘efficiënt vergaderen’, Kok-Palma heeft de afgelopen twaalf raadsvergaderingen geanalyseerd en legde de nadruk op de spreektijden of eigenlijk de microfoontijden. Hij verklaart de lange vergaderingen onder andere door vaak ingebrachte punten van orde, die niet in het reglement voorkomen.

RVO 
`Veel gemeenteraden in Nederland kunnen het prima zonder spreektijdenregeling, maar ooit is in gemeente De Bilt bedacht dat het hier gereguleerd moet worden. Het effect hiervan vind ik matig. In ons Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente De Bilt 2018 (Rvo) is opgenomen dat elke fractie in een reguliere vergadering maximaal 12 minuten spreektijd heeft, inclusief stemverklaringen en interrupties, exclusief reacties op interrupties en voorstellen van orde. Met de tien (sinds kort elf) fracties zou je denken dat er aan maximaal 2 uur dan wel genoeg is. Plus nog wat tijd voor de burgemeester en de wethouders om hun bijdragen te leveren, en we kunnen om half elf aan de veganistische borrelhapjes. Maar nee, er moesten vier van de twaalf vergaderingen afgebroken worden wegens het nachtelijke uur. En dan moet iedereen op een andere avond weer terugkomen.’ Het is gewoon telkens weer een lange zit voor de raadsleden, en alle andere aanwezigen niet te vergeten. Niet dat het raadslid Kok-Palma niet gewaarschuwd was. Toch hoopt hij met zijn analyse door de vinger erop te leggen hier wat verbetering in te brengen.

Via de voorzitter 
‘Het viel verder op dat de burgemeester, de voorzitter van de raad, ook veel aan het woord is. Hij is de spil van de vergadering: iedereen moet via hem spreken en hij geeft dan ook voortdurend het woord van de ene aan de andere persoon. Als het goed is, is er nooit directe interactie tussen twee andere personen. Voor de netheid van de vergadering is dat goed te begrijpen, maar voor de lengte van de vergadering is dit natuurlijk minder. Overigens is nergens vastgelegd dat onze raadsleden en wethouders via de voorzitter moeten spreken. Kennelijk is het een gewoonte, maar ik kan niet altijd overweg met ongeschreven gewoonten als die niet effectief lijken te zijn in het hier en nu.’ Kok-Palma vraagt zich af of het spreken via de voorzitter nog wel van deze tijd is. Vroeger, in de beginjaren van de telefonie, hadden we telefonistes die voortdurend zeiden ‘Ik verbind u door’ en ze plugden de kabel ergens in de telefooncentrale. In wezen doet de voorzitter van elke volksvertegenwoordiging hetzelfde: namelijk vragen en opmerkingen doorgeleiden van de ene naar de andere persoon. Ondertussen kunnen we allang direct telefoneren zonder telefoniste, hoewel zelfs dat ook niet meer zoveel gebeurt door de opkomst van het gebruik van tekstberichten via bijvoorbeeld Whatsapp’. Yvo Kok-Palma is benieuwd of het lukt om de komende drie jaar de raadsvergaderingen voor middernacht af te ronden. ‘Veel aanwezigen hebben er namelijk al een hele werkdag op zitten en mogen de volgende ochtend weer aan het werk.’