Oprichter van Seniorweb onderscheiden

Op woensdag 26 april ontving Ger Tielen de versierselen die behoren bij de onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje-Nassau uit handen van burgemeester Sjoerd Potters. Als eerste reden zei Potters: ‘U heeft zich gedurende uw loopbaan - en als vrijwilliger- ingezet voor de behartiging van de belangen van ouderen’. Vervolgens maakte Potters duidelijk dat Ger Tielen zich ook heeft ingezet voor meer aandacht voor het culturele erfgoed van 19de en 20ste-eeuwse avonturenboeken. Met name de werken van Karl May. 

door Henk van de Bunt

Ger Tielen was van 1996 tot 2001 directeur van het Nederlands Platform Ouderen en Europa. Ger Tielen: ‘Deze functie vloeide voort uit mijn eerdere betrokkenheid bij het Europees Jaar van de Ouderen 1993. Europa vergrijsde, iedereen zag beren op de weg. Wat zou dat niet allemaal gaan kosten aan pensioenen en zorg? Daarom ging het in dat campagnejaar ook om het potentieel van de oudere generaties zelf. Voor de solidariteit, voor blijvende betrokkenheid bij betaald en onbetaald werk, de zorg en de mantelzorg. Maar er waren veel vooroordelen. Oud was fout. Dus werd bestrijding van leeftijdsdiscriminatie een thema, wat uiteindelijk tot wetgeving voor gelijke behandeling op grond van leeftijd heeft geleid. Maar we zagen ook de geweldige impact van de informatie- en communicatietechnologie op het werk en het leven. Het was 1993, de eerste websites zagen het licht en het emailverkeer kwam op gang. Uit die gedachte is enkele jaren later Seniorweb geboren. Samen met Alexander van de Kerkhof - toenmalige directeur van de 50PlusBeurs - heeft Ger Tielen in 1996 SeniorWeb op poten gezet; een landelijke vereniging met op dit moment 150.000 leden, 2.800 vrijwilligers en 450 leslocaties. SeniorWeb heeft als doel de digitale wereld begrijpelijk te maken en daarmee ouderen de kans te geven de ontwikkeling te kunnen blijven volgen én mee te maken zodat men niet in een sociaal isolement raakt. 

Automatisering
Ger Tielen: ‘Toen ik directeur werd bij het Nederlands Platform Ouderen en Europa in 1996 had ik al een loopbaan in de media achter de rug. Ik had gezien dat ouderen in de uitgeverij de pijp aan Maarten gaven vanwege de automatisering, computerisering en het oprukken van de beeldschermen. Zij dachten ‘dit kunnen wij niet meer volgen, laat ons maar met vervroegd pensioen gaan’. Begrijpelijk maar op den duur onhoudbaar. Technologie hoort ten dienste te staan van iedereen en ouderen moeten de technologie naar hun hand kunnen zetten. Dus toen ik er met de zoekmachine van Yahoo achter kwam dat er in Amerika al tien jaar een SeniorNet bestond, een leerplatform en serviceorganisatie door en voor ouderen, dacht ik: ‘Die achterstand moeten we inlopen. Met ouderen zelf als actieve trainers, opleiders en hulpverleners bij digitale ongelukken. Het doet me goed om te zien dat ook in De Bilt de senioren van Seniorweb andere ouderen en heus niet alleen ouderen, ondersteunen en lesgeven bij de Openbare Bibliotheek.

Taskforce
Als secretaris van de Taskforce Ouderen en Arbeid van 2001 tot 2003 had Ger Tielen een groot netwerk, dat hij heeft ingezet om vele maatschappelijke organisaties uit te nodigen mee te denken over de vraag; hoe kunnen we ervoor zorgen dat ouderen met plezier en productief langer kunnen doorwerken. De Taskforce was in het leven geroepen door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en heeft veel in gang gezet. Ger Tielen: ‘De arbeidsparticipatie van 50-plussers is sindsdien aanzienlijk gestegen, maar nog altijd hebben werkzoekende ouderen veel kleinere kansen op terugkeer in de arbeidsmarkt, wat onaanvaardbaar is. We zijn er nog lang niet’.

Karl May
Burgemeester Potters vertelde dat Ger Tielen sinds 2008 actief lid is van de Karl May Vereniging voor Nederland en België, waaraan hij toevoegde, dat de figuur Karl May voor hemzelf een grote onbekende was geweest, maar dat hij zich wel goed had ingelezen: Carl Friedrich May (1842 - 1912), meestal Karl May genoemd, was een Duitse schrijver die wereldwijd bekend is geworden door zijn avonturenromans over Winnetou en Old Shatterhand in het Wilde Westen en in mindere mate de verhalen van Kara Ben Nemsi en Hadji Halef Omar in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Potters vertelde dat Ger Tielen zich eerst als lid en later als voorzitter van de Karl May Vereniging verdienstelijk heeft gemaakt door onder meer in 2012 ter gelegenheid van het honderdste sterfjaar van Karl May een groot en succesvol symposium te organiseren bij de Koninklijke Bibliotheek.

Ger Tielen: ‘De interesse in de figuur Karl May en zijn boeken en verhalen en meer algemeen het genre avonturenboeken is ontstaan toen ik als jongetje van tien de deur van de bibliotheek in mijn Limburgse geboortedorp Blerick begon plat te lopen. Ik zie nog het moment voor me dat ik mijn eerste Karl May-boek in handen kreeg. De verhalen van Karl May waren van voor naar achter fictie, maar hij schreef ze met zoveel overtuiging in de ik-vorm dat je het gevoel kreeg dat zijn reisavonturen op werkelijkheid berustten. Wat mij het meest aansprak in die ongelooflijk spannende boeken was zijn hang naar verzoening en vrede tussen volkeren. Dat vind je bijvoorbeeld terug in het boek Winnetou, dat twee jaar geleden in een prachtige nieuwe literaire vertaling is verschenen. En nog sterker in een van zijn laatste werken ‘En vrede op aarde’, dat vorig jaar voor het eerst in het Nederlands is vertaald. Het treft overigens dat Bilthoven de woonplaats was van Joan Oosterbaan, destijds ‘s lands grootste Karl May kenner, die zijn enorme verzameling kort voor zijn overlijden in 2008 aan de zeer dankbare Koninklijke Bibliotheek heeft geschonken. 

Kinderboeken
Als bestuurslid van de Stichting ’t Oude Kinderboek werkt Ger Tielen aan het behoud en de blijvende zichtbaarheid van het culturele erfgoed van goede jeugdliteratuur. Ger: ‘Overal verdwijnen er - in deze tijd van ontlezing en digitalisering - collecties van oude jeugdboeken omdat er geen geld is voor opslag en ontsluiting. Daarmee dreigen ook de verhalen te verdwijnen die zo’n grote rol hebben gespeeld in het leven van onze voorouders. Door zulke verhalen en boeken en vooral de klassiekers breed te integreren in de museale ontwikkeling kan het tij wellicht enigszins worden gekeerd.

Coesfeld
Ger Tielen is verder vanaf 2004 in diverse organisaties internationaal actief geweest. Onder meer als directeur van het International Longevity Centre en als evaluator van Europese technologieprojecten voor ouderen. Sinds 2018 is Tielen bestuurslid van de Jumelage De Bilt Coesfeld, ontsproten aan de Europese gedachte van grensoverschrijdende dialoog en samenwerking ter vermijding van een volgende oorlog. Ger Tielen: ‘De constante in mijn leven is het ideaal van een vreedzame samenleving. Als je elkaar kent vlieg je elkaar niet naar de keel. Bovendien kun je binnen zo’n jumelage veel van elkaar leren. Binnenkort gaat er een delegatie naar Coesfeld om te kijken hoe die gemeente het voor elkaar heeft gekregen om een hoge mate van energieneutraliteit te bereiken. De Bilt heeft datzelfde streven. Wie weet wat voor moois daaruit kan komen?’