Begrotingsraad komt na acht uren niet tot afronding

door Guus Geebel

De raadsvergadering over de begroting 2024 die donderdag 2 november om 16.00 uur begon werd na de eerste termijn van de raadsfracties en de wethouders Dolf Smolenaers, Krishan Hagedoorn en Anne Marie ’t Hart die dag om 23.45 uur geschorst tot dinsdag 7 november om 20.00 uur. Voor De Vierklank was dit te laat om het vervolg en de stemmingen in de krant van 8 november te kunnen publiceren.

Omdat vooraf geen commissievergadering was gehouden kon in deze vergadering worden ingesproken. Ebbe Rost van Tonningen, voorzitter van Wijkraad De Leijen, maakte daar gebruik van. ’We zijn enorm geschrokken van de financiële positie van onze gemeente’, zegt hij. ‘De optelsom van begrotingstekorten over vijf toekomstige jaren is circa 27 miljoen euro. Wat de situatie nog erger maakt is dat de oplossing gezocht wordt door veel meer geld te lenen’. Hij zegt dat de gemeente afstevent op een artikel 12-status. ‘De bewonersorganisatie ziet dat met zorg tegemoet. U handelt anderhalf jaar na uw installatie in strijd met uw coalitieakkoord.’ Hij concludeert dat een bestuur dat geen oplossingen biedt voor de problemen van de eigen organisatie zich moet bezinnen op haar positie.

Fracties
De eerste termijn van de raad begint met een beschouwing van de fracties. Zij stellen verder vragen aan het college, dienen amendementen en moties in en lichten die toe. Als eerste krijgt Ralph Jacobs (VVD) het woord. Hij noemt door de VVD voor de begroting 2023 ingebrachte amendementen die zijn doorgevoerd, maar het amendement over de hondenbelasting niet. Hij dient ook nu een aantal amendementen in waaronder opnieuw die over de hondenbelasting, die de VVD met ingang van 1 januari 2024 wil laten vervallen. Audrey Kruiniger (GroenLinks) vindt een verhoging van de ozb passen bij het beleid van haar partij, dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Ze is het eens om vanaf 2026 geen sluitende begroting meer voor te leggen, maar samen met andere gemeenten het gat dat dan ontstaat terug te leggen bij het Rijk.

Meedoen
Peter Schlamilch (Forza De Bilt) noemt de begroting evenals vorig jaar immoreel. Hij schetst een beeld van de financiële ondergang van de gemeente waarmee de toekomstige generatie zou worden opgezadeld door het roekeloze uitgeven van dit college. Schlamilch dient een motie van wantrouwen in, omdat de tekorten te groot zijn en er geen structurele maatregelen voor zijn om die te dekken. Menno Boer (SP) vindt dat meteen over deze motie moet worden gestemd. De motie krijgt alleen steun van de indiener. Ook dient Schlamilch een motie in om een fusie van de gemeente met andere gemeenten af te wijzen. Donja Hoevers (D66) zegt trots te zijn om in deze regenbooggemeente te wonen waar iedereen meedoet, iedereen zichzelf kan zijn en waar we ook houden van mensen die moeite hebben om hun hoofd boven water te houden. De fractie heeft een motie voorbereid over het realiseren van pluktuinen. D66 maakt keuzes voor de toekomstige generatie en vindt het daarom belangrijk dat de toekomst ook een plek aan tafel krijgt. Hoevers stelt vragen over voorschoolse of vroegschoolse educatie (vve) en de gezonde school. De titel van het betoog van Peter Flierman (CDA) is: ‘Krijgt de Biltse burger waar voor zijn geld’. Over de financiën zegt hij dat de invloed van de gemeente beperkt is en afhankelijk is van Rijksbijdragen. De lobby vanuit de VNG vindt hij van groot belang. Flierman is naar aanleiding van binnenkomende berichten van burgers kritisch over de dienstverlening en noemt voorbeelden over lange wachttijden. Hij dient een motie over woningsplitsing in. Flierman noemt vier resultaatafspraken die voor het CDA van belang zijn. Het aantoonbaar veiliger maken van een aantal kruispunten, het steunen van evenementen in de kernen, het benoemen van een contractmanager die kosten van zorgaanbieders in de gaten houdt en een oplossing voor het Hessingterrein.

Groenvoorziening
René Olthof (Lokaal De Bilt) stelt vragen over onderhoud gemeentelijk vastgoed en het groenonderhoud. Hij roept de raad op naar elkaar te luisteren en elkaar de hand te reiken. ‘Een gezamenlijkheid en grote lijnen.’ Olthof dient moties in over het BIGA-budget, groenvoorziening en tijdelijke huisvesting. Arie Vonk Noordegraaf (SGP) dient een amendement in om de avondopenstelling van het gemeenteloket te behouden. Hij dient moties in die vragen wat te doen als het tekort blijft staan, wat de gemeente gaat doen voor mensen die de gestegen lasten niet kunnen betalen en ondersteuning voor initiatieven van vrijwilligers. Martijn Lauxtermann (PvdA) staat achter het beleid om het tekort in 2026 niet te dichten, overeenkomstig het VNG-advies en de toezichthouder. Hij is blij dat er niet wordt bezuinigd op zaken die essentieel zijn voor de maatschappij in De Bilt. Hij noemt sociale voorzieningen, cultuur en buurthuizen.

Statement
Fabian Vendrig (Fractie Fabian) houdt een algemene beschouwing over wat er in de wereld om ons heen gebeurt. Hij vindt dat we hier moeten verbinden. Vendrig vraagt of extra boa-capaciteit kan worden ingezet tegen fietsoverlast op plaatsen waar niet gefietst mag worden. Hij vraagt aandacht voor de verslechtering van het OV in de gemeente en dient een motie in om fietswrakken aan te pakken. Connie Brouwer (ChristenUnie) heeft een dubbel gevoel bij deze begroting. ‘Het is niet best dat we geen meerjarig sluitende begroting kunnen presenteren. Aan de andere kant hebben wij er ook begrip voor om, net als veel andere Nederlandse gemeenten, een statement af te geven dat de voortgaande decentralisaties van Rijkstaken naar gemeenten toe met daarbij hoge opschalingskortingen voor de gemeenten niet meer te behappen zijn. Zij dient een motie in om de verkeersveiligheid op de Molenweg in Maartensdijk te verbeteren. Connie Brouwer draagt het gedicht ‘De blauwe stad’ van Iris van Haaren voor.

College
In de eerste termijn van het college beantwoorden drie wethouders vragen van de fracties en geven duiding aan de ingediende amendementen en moties. Wethouder Pim van de Veerdonk komt in de vervolgraad op 7 november aan het woord. ‘Continue schommelingen maken sturen moeilijk’, aldus wethouder Dolf Smolenaers van Financiën. ‘De gevolgen van de Rijksregels zijn voor alle gemeenten hetzelfde. Het college kiest voor het stevig overeind houden van onze maatschappelijke voorzieningen. Waar we daarom niet op bezuinigen zijn sport, cultuur, sociale voorzieningen en onderwijs.’ Smolenaers hoorde een eigen creatieve interpretatie van de cijfers op basis van de begroting. Over het ravijn van Rutte zegt hij dat de opschalingskorting een deel van het ravijn is. Het is allemaal niet door gemeenten te beïnvloeden. Alleen door te lobbyen, waar de burgemeester (Potters) in de M50 heel actief in is. Die lobby ondervindt steeds meer weerklank getuige een breed aangenomen Kamermotie daarover. Wethouder Anne Marie ‘t Hart gaat in op vragen over haar portefeuille en wethouder Krischan Hagedoorn beantwoordt de vraag van de SGP wat er wordt gedaan voor mensen met een koopwoning en armoede. ‘Ook voor koopwoningen geldt dat energietoeslag wordt toegekend. Ook was de witgoedactie voor deze mensen. We zijn voor deze doelgroep ook bezig met een isolatieactie en daarnaast is er het maatwerkbudget.’