Op pad voor de pad

De paddentrek is begonnen. Ook al zijn de padden er dit jaar vroeg bij, het klinkt mij iedere keer als muziek in de oren. Een voorbode op de lente. Alsof ik - net als de padden - afscheid kan nemen van lange sluimerende winterdagen. 

Ik maak deel uit van de paddenwerkgroep in Zeist (Kerckebosch). Het klinkt wellicht wat vreemd, maar als je eenmaal padden helpt oversteken tijdens de trek, ben je op slag verliefd op deze karakteristieke diertjes. 

Liften
De mannetjes hebben het goed bekeken. Als het weer een tijdje zacht en vochtig is, ontwaken de padden uit hun winterslaap, graven zich uit het zware bladerdek en keren terug naar het water waar ze ooit zelf een klein visje waren. Dat hele end zelf lopen? Tja, het zal wel moeten. Maar als het even kan, klemmen deze kleine opdondertjes zicht vast op de rug van de eerste beste vrouw die ze tegenkomen. Liefde op het eerste gezicht? Ja, zoiets… Dat mannetje laat niet meer los tot ze bij die oude, vertrouwde vijver arriveren. Daar rest hem de schone taak het minnespel met haar te spelen, wat inhoudt dat hij haar eitjes bevrucht. Soms slaat zo’n mannetjespad de plank mis en klemt hij zich hitsig vast aan een kikker of vis. Tja, dat houdt geen stand. Als hij geluk heeft, vindt hij daarna toch de ware. Samengevat komt het er gladweg op neer dat mevrouw -net wakker, hongerig en nog niet bepaald energiek- een barre tocht moet afleggen met een begerige kerel op haar rug. Gelukkig is ze zelf doorgaans een stuk groter… Misschien voelt het dan wel als een soort gezellige rugzak?

Verkeersslachtoffers
In gemeente De Bilt verloopt de paddentrek voor zover ik weet vlekkeloos. Ongemerkt trekken de diertjes naar de poel om te paren. Landelijk gezien komen duizenden padden wél in de problemen, omdat zij per se willen terugkeren naar het water waar ze ooit zijn geboren en ‘wij’ overal wegen en gebouwen neerplempen. Padden bedenken niet dat ze dan maar een andere route moeten kiezen, waardoor ze massaal worden platgereden… Kennisinstituut voor natuurbehoud RAVON constateert dat padden te lijden hebben onder het versnipperde leefgebied, stikstofuitstoot, droogte, het verdwijnen van inheemse insecten en de opmars van insecten die hier voorheen nooit leefden. Om die reden zijn er in Nederland vele paddenwerkgroepen ontstaan, waaronder ons cluppie in Zeist. Jaarlijks zetten we gemiddeld zo’n 200.000 padden veilig over in het hele land.

Betoverde paddenfreaks
Ik weet niet precies wat er in het hoofd gebeurt van een paddentrekvrijwilliger, maar ik weet vrijwel zeker dat padden kunnen betoveren. De Latijnse benaming heeft al iets geinigs: ‘Bufo bufo’, ofwel de gewone pad. Misschien zijn we wel zo dol op deze dieren, omdat ze zo vriendelijke zijn? Padden zijn niet kleverig of nat, maar juist ontzettend zacht. En die gebogen pootjes en paddenvoetjes hebben iets teders. Gedwee laten ze zich meevoeren in een emmer naar de overkant. Veel mensen die horen dat ik werkelijk dolenthousiast word van het helpen oversteken van padden, kijken me vreemd aan. Of ik een heks ben? Ik kan me aardig identificeren met madam Mikmak, maar een heks ben ik geloof ik niet. Bovendien zou ik als vegetariër absoluut geen paddensoep overwegen. 

Waarom
Het mag duidelijk zijn dat ik een kleine lofzang zing voor ieder padje dat ik tegenkom. De oorspronkelijke reden van mijn hulp bij de paddentrek is dat ze het door menselijk toedoen steeds moeilijker hebben in Nederland. Padden vormen een belangrijke schakel in de voedselketen. Dieren, zoals reigers, uilen en verschillende roofvogelsoorten, werken maar al te graag een lekker padje naar binnen. Zelf eten padden beestjes die schaamteloos jouw schitterende tuinplanten aanvreten; denk aan slakken, rupsen en kevers. Net als de mol waar ik eerder over schreef, is dus ook de pad een nuttig dier.

Heb ik je nu plotseling overtuigd om padden een handje te helpen? Vrijwilligers zijn ieder jaar in het hele land hard nodig! Op www.padden.nu vind je meer informatie. Namens de pad: bedankt voor je aandacht! “Piep” (padden kwaken niet, ze piepen).

Marlijn de Jager-Gerhardt is werkzaam bij de Dierenbescherming en brengt odes aan dier en natuur.