Over pechvogels en uilskuikens

Ik zal het nooit vergeten, ik kreeg een lome knipoog vanuit het struikgewas. In de trein werd mij per app gevraagd of ik hier even langs wilde fietsen. Aangekomen op Station Overvecht sprong ik op mijn fiets en scheurde ik als een bezetene weg. Ik speurde alert de berm tussen de Darwindreef en de gracht van Blauwkapel af, op zoek naar een pluizige verschijning. Ik hoefde niet lang te zoeken, want het kleintje viel op. Wat een schitterend dier, mijn adem stokte toen ik hem waarnam. 

Een bosuilskuiken was uit de boom gekukeld. Het kuiken -ook wel takkeling genoemd- had onder z’n warrige pluis al wat ‘grotevogel-veren’ zitten, dus echt zorgen maakte ik me niet. In de lente worden de dierenambulance en vogelopvang platgebeld over jonge vogels. In de meeste gevallen is er niets aan de hand. Als vogels ondernemend worden en de wereld willen ontdekken, springen ze pardoes uit het nest. Dat gaat er bij vogels als dit bosuiltje wat lomp aan toe. Een… twee… drie… en springen maar, ‘ploef’ op de grond. Daar zit je dan, omringd door de wildernis en een zee van nieuwe prikkels. De ene vogel hipt direct wat rond en de ander moet de boel eerst eens even goed in zich opnemen. Dat ziet er allemaal anders uit dan vanuit het nest. Papa en mama vogel houden hun kleine Columbussen nauwlettend in de gaten. Bosuiltjes kunnen, als ze er genoeg van krijgen daar beneden, meestal weer terug het nest in klauteren. Andere vogelsoorten worden vanaf de grond verder gevoed. Kom je een jong vogeltje tegen? Meestal hoef je dus niets te doen.

Wanneer bel je nu wel de dierenambulance?

Soms heeft het jong wél direct hulp nodig. Wanneer grijp je wel naar je telefoon om te bellen?

• Als de vogel gewond of verzwakt is.
• Als de vogel nog geen veren heeft.
• Als de ogen van de vogel nog dichtzitten.
• Als je een tijd hebt zitten observeren en je echt geen ouders in de buurt ontdekt. 

Raak de vogel niet aan en bel in deze gevallen de dierenambulance of vogelopvang. In de gemeente De Bilt rijdt Dierenambulance Utrecht (bereikbaar via 06-54772700). Ben je geneigd om het vogeltje mee naar huis te nemen om je hier liefdevol over te ontfermen? Goed bedoeld, maar doe het niet. Het is zelfs wettelijk verboden om in het wild levende dieren mee naar huis te nemen. Doe het alleen als de dierenambulancemedewerker het aanraadt, omdat er meer dieren in nood in de wachtrij staan. 

Bellen voor advies

Ondertussen staarden mini-bosuil en ik elkaar schaapachtig aan. Hij vond mij waarschijnlijk maar akelig en ik twijfelde (vol bewondering, dat wel) over zijn staat van zijn. Was hij verzwakt? Of misschien verstijfd van angst? Ik probeerde in eerste instantie afstand te houden, want ik wilde het jonge gezin niet verstoren. Wij mensen zijn een enorme stressfactor voor onze gesnavelde vrienden. Ik besloot toch met de dierenambulance te bellen voor advies. Er werd gevraagd om foto’s en een filmpje om te kunnen beoordelen of het om een dier in nood ging. Diezelfde avond zat de kleine wijsneus weer parmantig in zijn boom. Eind goed, al goed… dacht ik. Maar dit uilskuiken lag de volgende ochtend toch weer face down en roerloos in het groen beneden. De dierenambulance haalde de pechvogel alsnog op en bracht hem naar de vogelopvang waar hij hopelijk aansterkt. Veel vogels redden het wel en sommige niet… Dat is sneu en ontzettend zonde, maar het is ook hoe het werkt in de natuur. Als er tenminste geen menselijke of bedreigende huisdierfactoren meespelen… 

Nu vind ik het megazielig dat zo’n kleintje gescheiden wordt van z’n ouders en had ik liever gezien dat deze onweerstaanbare vogel wat voorzichtiger was geweest, maar stiekem ben ik nog steeds onder de indruk over deze bijzondere ontmoeting. Als ik aan dit diertje denk, snak ik nog steeds een beetje naar adem. Heb je behoefte aan meer informatie over jonge vogeltjes? www.dierenbescherming.nl/jongevogeltjes 

Marlijn de Jager-Gerhardt is werkzaam bij de Dierenbescherming en brengt odes aan dier & natuur.