Utrechts Landschap viert 40 jaar Werkgroep Sandwijck

Op 23 mei vierde Utrechts Landschap met genodigden het 40-jarig bestaan van Werkgroep Sandwijck. Sinds 1984 zet deze vrijwilligersgroep zich enthousiast in voor het herstel, behoud en de verbetering van natuur en landschap op dit unieke landgoed van Utrechts Landschap. 

‘Ondanks dat het landgoed ingeklemd ligt tussen drukke wegen, komt hier van alles voor op het gebied van flora en fauna’, aldus Saskia van Dockum, directeur-bestuurder van Utrechts Landschap. Het landgoed met weilanden en waterpartijen is een belangrijk onderdeel van de ecologische verbindingszone in de Bilt. 

Runderen

Bij de jubileumviering was een bont gezelschap van betrokkenen aanwezig. Dick van Beek en Rijk van Oostenbrugge, vrijwilligers van het eerste uur, namen een informatiepaneel in ontvangst over de brandrode runderen die de kruidenrijke graslanden van landgoed Sandwijck begrazen. Wethouder Anne Marie ’t Hart onthulde een gerestaureerde Moerkoertvaas. Deze cement-rustieke vaas maakte zo’n 100 jaar geleden onderdeel uit van het landgoed. Vrijwilliger Abe Postema presenteerde het eerste exemplaar van zijn zelf samengestelde Vlinderatlas van Sandwijck. 

Oprichting Werkgroep

In de jaren zeventig raakte landgoed Sandwijck in verval door achterstallig beheer. Dat ging betrokken natuurbeschermingsgroepen IVN, Vogelwacht Utrecht, KNNV en Landschapsbeheer Utrecht aan het hart. Zij besloten het beheer zelf ter hand te nemen in overleg met de Universiteit Utrecht, de toenmalige eigenaar van het landgoed. Daarmee was de Werkgroep Sandwijck geboren.

Behoud landgoed

Utrechts Landschap, sinds 1989 eigenaar van het terrein, zet zich samen met de Werkgroep Sandwijck in voor het behoud van de natuur, het vergroten van de diversiteit aan gebiedsgebonden planten en dieren en de cultuurhistorische beleefbaarheid. De parkaanleg, met veel zichtlijnen en een afwisseling tussen open en gesloten terreinen, is beschermd rijksmonument. Dat geldt ook voor een aantal woningen, een folly en een bijzondere cementen pergola. Het landgoed vervult een belangrijke functie als ecologische verbindingszone tussen het Kromme Rijngebied en het Vechtplassengebied. Sinds vele jaren genieten rustzoekers en natuurliefhebbers hier van de grote rijkdom aan imposante bomen, kruidenrijke graslanden en watergebonden flora en fauna. In de zomer worden de graslanden begraasd door een kudde brandrode runderen. 

Moerkoertvaas

De Moerkoertvaas is vernoemd naar zijn maker, de Utrechtse industrieel Franciscus Moerkoert (1840-1914). De vaas is gemaakt van Portland-cement en stond zo’n honderd jaar geleden bij Huis Sandwijck. Daarna heeft de vaas nog tientallen jaren aan de overzijde van landgoed Sandwijck, in het Carel van Boetzelaerpark gestaan. Na beschadiging is de vaas op de gemeentewerf opgeslagen en daar in overleg met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en met hulp van de Stichting Vrienden van het Van Boetzelaerpark gerestaureerd. Boswachter Joris Hellevoort: ‘In overleg met de huidige eigenaar van de vaas, gemeente De Bilt, zal de vaas voor de ingang van het hoofdhuis te zien zijn. In de wintermaanden wordt de vaas bewaard op een vorstvrije locatie.’ 

Vlinderatlas

Op Sandwijck komen veel vlindersoorten voor. Abe Postema, een van de vrijwilligers van de Werkgroep Sandwijck, stelde een rijk geïllustreerde vlinderatlas samen. Deze atlas reikte hij ter gelegenheid van de viering van het 40-jarig jubileum uit aan alle betrokkenen bij het herstel en instandhouding van het landgoed.         (Jacqueline van Dam, boswachter publiek)