College geeft toelichting op Jaarrekening en Kadernota

door Guus Geebel

In een persgesprek op vrijdag 7 juni gaf het voltallige college van B en W een toelichting op de Jaarrekening 2023 en de Kadernota die op dinsdag 2 juli in de gemeenteraad behandeld worden. 

‘De Jaarrekening gaat over het begrotingsjaar 2023. Het was de eerste begroting van het nieuwe college’, aldus wethouder Dolf Smolenaers van Financiën. ‘Toen wij de begroting opstelden was Rusland een half jaar daarvoor Oekraïne binnengevallen en was er onzekerheid over inflatie, benzineprijzen en nog meer. We hebben toen veel geld vrijgemaakt voor de gevolgen voor onze inwoners en maatschappelijke organisaties. We reserveerden geld voor de opvang van Oekraïners en voor inwoners om klappen op te vangen. Maar ondanks dat zijn we in 2023 ook doorgegaan met investeringen in woningbouw, klimaat en kansengelijkheid. We hebben verschillende bestemmingsplannen vastgesteld.’

Overschot
De wethouder zegt dat we financieel zien dat we eigenlijk een groot overschot hebben, wat een aantal oorzaken heeft. ‘De grootste oorzaak is dat we in december, dus vlak voor het sluiten van het jaar nog heel veel geld van het Rijk hebben gekregen, 2,3 miljoen. Daar bovenop kwam uit allerlei potjes nog geld, want het Rijk had ook in de gaten dat we geld aan inwoners moesten uitgeven voor allerlei extra dingen. Het probleem is dat wanneer je dat in december krijgt, pas toestemming van de raad krijgt om dat uit te geven bij de jaarrekening.’ Smolenaers noemt dat eigenlijk een heel ongelukkig moment. Maar we zijn wel blij dat we meer geld krijgen.’

Besteding
‘Daarna komt de onderbesteding in onze organisatie. We hadden veel geld uitgetrokken om de organisatie op te krikken. Maar het lukt ons niet dit in een keer uit te geven, dus dat gaan we overhevelen naar dit jaar. Wat ook meevalt is de lagere uitgave op jeugdzorg. Dat hebben we iets te pessimistisch ingeschat want de kosten vielen een miljoen lager uit dan de laatste raming. Ook hebben we meer binnengehaald aan dividendinkomsten, OZB omdat de huizenprijzen meer zijn gestegen dan verwacht, maar ook lagere rentelasten dan geraamd. Dat zijn de grootste positieve dingen. Daartegenover staat dat de post energie is gestegen. Ons energiecontract liep af en de verwachte stijging was forser dan verwacht.’ Het saldo is ongeveer vijf miljoen. ‘We gaan daarmee onze reservepositie versterken en het daarnaast besteden we het aan de organisatie.’

Inwoners
Wethouder Krischan Hagedoorn zegt dat in 2023 flink aan de weg is getimmerd. ‘De meest kwetsbare inwoners hebben we op verschillende manieren bijgestaan.’ Hij noemt de energietoeslag en eigen acties als wasmachines voor minder draagkrachtige gezinnen, de mensen die de gasexplosie aan de Weegschaal hebben meegemaakt en daarnaast maatregelen die ingezet zijn voor alle mensen die niet precies in de regelingen passen. ‘We zien dat het budget voor deze doelgroep is gebruikt.’

Kadernota
De Kadernota vormt het uitgangspunt voor de begroting 2025 en volgende jaren. Wensen voor nieuwe investeringen worden afgezet tegen de beschikbare financiële ruimte. Wethouder Smolenaers zegt dat onzekerheid blijft. ‘We zijn blij dat in de Kadernota geen tekort zit en we onze inspanningen door kunnen zetten. We blijven doorgaan met woningbouw, energie en het versterken van de organisatie. We schrijven groene cijfers maar de discussie verplaatst zich naar het jaar 2026 omdat dan voor heel Nederland het ravijnjaar aanbreekt. Wat betaald is voor de opschaling die gemeenten zouden moeten gaan doen om goedkoper te kunnen werken werd niet ingevoerd maar wat daarvoor al werd ingehouden komt niet terug. Er komen te weinig middelen voor de nieuwe taken met name op het gebied van de zorg. Via de VNG en de M50 wordt druk uitgeoefend voor een realistische financiering.’

Scenario’s
‘We gaan deze Kadernota benutten om het niet zozeer te hebben over 2025. Het zwaartepunt ligt op 2026 daarom is een notitie voor de raad opgesteld met een aantal scenario’s om tot besparingen te komen. Het is goed om dat vroeg te kunnen doen omdat we al veel bezuinigingsronden gehad hebben. De makkelijke dingen zijn al gedaan.’ Wethouder ’t Hart: ‘We hebben vanuit de M50 (Middelgrote gemeenten) waar burgemeester Potters voorzitter van is, gelobbyd wat ertoe heeft geleid dat de opschalingskorting niet verder verhoogd wordt.’ Smolenaers hoopt dat het Rijk nog met een stap komt. ‘Wij stellen acht samenhangende scenario’s voor waar de raad aan de voorkant uit kan kiezen.’ Hij noemt één van de scenario’s om mensen die gebruik maken van een bepaalde dienst, bijvoorbeeld afval ophalen, daarvoor te laten betalen.’

Ravijnjaar
Smolenaers noemt het ravijnjaar een moment in de tijd wat we al een aantal jaren zien aankomen, waarop de middelen uit het gemeentefonds in keer naar beneden zakken. Dus dat je in een afgrond terechtkomt en de middelen structureel omlaaggaan. Wethouder Anne Marie ’t Hart zegt dat het college niet wil bezuinigen op woningbouw, energietransitie en bestaanszekerheid voor de meest kwetsbaren. ‘We hebben ook een scenario dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. De laagste inkomensgroepen willen we ontzien.’ Smolenaers zegt dat het ravijn voor de gemeente De Bilt tussen de drieënhalf en vierenhalf miljoen euro ligt. ‘Het komende jaar gaat de burger er nog niets van merken want we schrijven nu nog groene cijfers. Het is niet verstandig nu te zeggen wat we er in 2026 van gaan merken omdat die discussie nog gevoerd gaat worden.’ Wethouder Hagedoorn: ‘Onze raad kan een zuiver politieke discussie hebben over 2026. Daar is tijd voor en dat is redelijk uniek.’

Kwetsbare inwoners zijn o.a. bijgestaan met de actie ‘wasmachines’.