Over ooievaars en pechvogels

Het is alweer ruim een week geleden dat bewoners van de Dr. Welfferweg in Westbroek werden verrast door een ooievaar, die de haag van de voortuin in vloog. Hij worstelde zich los en fladderde de vijver in. Daarvandaan struikelde ‘ie naar het weiland naast het huis en belandde in de sloot. 

Wat suf bleef hij staan in het riet totdat de pechvogel met wat kunst en vliegwerk werd gered uit zijn netelige positie. Moe en kleddernat liet ‘ie zich vastpakken en vluchtig onderzoeken. Aan de rode snavel en poten was te zien dat het een volwassen vogel betrof. Hij leek ongedeerd, schudde zich uit en wandelde het weiland in.

Ziek
Dit vreemde gedrag kan verschillende oorzaken hebben. Het zou de leeftijd kunnen zijn, een bejaarde vogel, niet meer zo vlot, wat stram en bij toeval in de sloot beland. Maar het vreemde gedrag zou ook kunnen wijzen op vogelgriep of een vergiftiging. Besloten werd om het even aan te zien.

Tien dagen later stond de opvallende bezoeker ineens weer in dezelfde achtertuin. Gedesoriënteerd liep ‘ie met z’n kop tegen het huis aan. Vliegen ging niet meer. De bewoners hebben de ongelukkige vogel de schuur in gelokt en even later heeft een medewerker van de dierenambulance ‘m opgehaald.

Maar wat nu
Ook bij STORK (STichting Ooievaars Research & Knowhow) wil men graag weten wat deze ooievaar mankeert. Of het een besmettelijke aandoening betreft of de natuurlijke levensloop… ouderdom. Op de website ooievaars.eu staan allerlei wetenswaardigheden over ooievaars in Nederland.

Over ooievaars en vogelgriep meldt STORK: ‘De verschijnselen van vogelgriep zijn niet te missen. Een besmette ooievaar - vliegt niet meer; - loopt gedesoriënteerd rondjes, het evenwicht is verstoord; - is apathisch, heeft geen aandacht voor de omgeving; - reageert niet op aangeboden voedsel; - staat wijdbeens, laat de vleugels en kop hangen; - pikt wat doelloos in de grond; - laat zich voorover vallen en ligt dan in een vreemde houding, vleugels gestrekt opzij; - probeert zich op te richten door te steunen op de vleugels en snavel’. 

Nog meer slachtoffers
Al wat eerder, vlak voor zijn afscheid van Westbroek, vond dominee Marcel van der Zwan een jonge ooievaar bij de achterdeur van de pastorie. Nog niet volgroeid en nog niet in staat om te vliegen zat ‘ie hulpeloos aan de grond. Hij was vies, kon niet staan en bleek vergroeiingen aan beide poten te hebben. Voor deze pechvogel werd in overleg gekozen voor euthanasie.

In Westbroek en omgeving wonen inmiddels zo veel ooievaars dat er ook regelmatig slachtoffers vallen. Een ongeluk onderweg, met een trekker in het land, een botsing met hoogspanningsdraden, verwondingen na onderlinge gevechten, uitputting door ouderdom…

Uitvliegen
De gezonde jonge ooievaars slaan deze dagen hun vleugels uit. Met mooi weer zie je ze hoog in de lucht oefenen: omhoog en weer omlaag… zweven naar links, dan naar rechts…. Alles ter voorbereiding van de grote trek. Gewoonlijk klitten de jongeren samen in weilanden of langs de weg op lantaarnpalen, om in de maand augustus gezamenlijk naar het zuiden te reizen. Grote groepen drijven in de lucht op de thermiek naar een onbekende bestemming. Kijk nog maar eens goed, want de meeste keren niet meer terug naar hun geboorteplaats.

Kort na elkaar landen vader en moeder ooievaar op het lege nest. Samen klepperen ze uitbundig, kroelen elkaar met de lange snavels tussen de nekveren, voldaan: ‘Het was een zware klus, maar het is ons toch weer gelukt dit jaar…’.

(Karien Scholten)

Bijna volgroeid, maar toch niet in staat zelfstandig te functioneren vanwege vergroeiingen aan beide poten was voor deze jonge ooievaar euthanasie de beste therapie.