Legt een rups eitjes?

Mijn broer kwam met de vraag: ‘Kunnen rupsen eitjes leggen’? Hij toonde mij een blad (van een bessenstruik) met daarop een rups met ‘eitjes’, welke hij had gevonden in de tuin van zijn vriendin. Hij had meerdere soortgelijke rupsen gezien die volgens hem gedrogeerd waren. Dit was natuurlijk ‘spekkie naar mijn bekkie’ en samen kwamen na enig speurwerk eruit. Wat was er aan de hand?

De rups was van het Groot Koolwitje; je kon zien dat de nog levende, maar zeer trage, rups zat op een tros ‘eitjes’ en dat het bezig was met het spinnen van een soort dekentje over de eitjes. 

Er bestaat een kleine wespensoort, genaamd Cotesia Glomerata. Deze is ongeveer 3 mm groot. Het vrouwtje legt in de rups haar eitjes (tot wel 20 stuks). Gebleken is dat deze paraisserende wespjes op de lucht afkomen van het blad dat door de rups is afgeknaagd. Ook infecteert zij de rups met een soort virus dat de rups tot het doen van bepaalde handelingen dwingt maar wel in leven blijft. De eitjes komen in de rups uit als kleine larve(n) en verlaten dan de rups. De larven verpoppen bij elkaar op een kluitje. De rups is zodanig gemanipuleerd, dat zij de ‘larven’ beschermt met het spinrag. De rups - van binnenuit nagenoeg opgegeten - gaat vervolgens dood. En het wonder is geschied want uit de verpopte larven komen de nieuwe wespjes. 

Soortgelijke acties komen vaker voor in de natuur. Bv. de bijenwolf. Deze drogeert ook bijen en brengt ze naar haar larven. De bijen blijven daar gedrogeerd in leven als een voedselvoorraad. Hoe meer bijen er worden aangeleverd des te groter de kans dat de larve een vrouwtje wordt. Een voorbeeld van hoe keihard, maar enorm fascinerend natuur is.

Rob Timmer (IVN De Bilt)