150 jaar oude Duiventil ondergaat historische restauratie

door Henk van de Bunt

De historische Maartensdijkse duiventil - al sinds 1860 te vinden op verscheidene locaties in het dorps - staat op het punt een grootse restauratie te ondergaan. Het bestuur van de Dierenweide in Maartensdijk - de huidige locatie van de duiventil - heeft in samenwerking met de gemeente De Bilt de afgelopen maanden deze renovatie voorbereid. Eind september wordt ze ondergebracht in de bekwame handen van een specialistische restaurateur. De renovatie zal een aantal maanden in beslag nemen.

Voorzitter Anouk van der Weele van Stichting Dierenweide Maartensdijk verdiepte zich in de geschiedenis van de Duiventil en vertelt er enthousiast over: ‘In de tijd dat Maartensdijk nog een zelfstandige gemeente was, stond de duiventil geruime tijd in het centrum van de oude gemeentetuin, pal voor het gemeentehuis. Als officieel dorpsmonument, heeft de duiventil belangrijke momenten in de Maartensdijkse en Nederlandse geschiedenis meegemaakt’. Met hulp van de lokale historische vereniging, wist het bestuur van Stichting Dierenweide Maartensdijk een aantal van deze gebeurtenissen naar boven te halen’.

Renovaties
Anouk vertelt: ‘In 1920 kreeg de originele til, haar eerste make-over, waarin flamboyante details, toen à la mode, werden toegevoegd. Oude verfresten, gevonden op de huidige Duiventil, laten zien dat haar kleuren toen gewijzigd zijn van grijs en wit naar crème en azuur blauw. Ook werd er een ornamentele bal op de top van de til geïnstalleerd en meerdere decoratieve kartelranden toegevoegd aan het ontwerp. Een aantal jaren later, rond 1945, werd de til opnieuw gerenoveerd, ditmaal in veel simpelere vorm, waarop deze details weer verdwenen, ook de kleur is toen weer gewijzigd. Het is interessant om te zien hoe de til en haar onderhoud meebewogen met de trends van de verschillende jaren waarin we leefden. Alle fotografie van de Duiventil van voor 1980 is exclusief beschikbaar in zwart wit, we zijn nu pas, met het strippen van de vele verflagen, de originele kleuren en houtsoorten van de til uit de jaren 1890 aan het ontdekken.

Duiventil in oorlogstijd
Uit het archief van de historische vereniging van Maartensdijk kwam één foto - wel zo bijzonder -, dat deze extra aandacht verdient. Een krantenkop uit midden 1945 toont twee Canadese militairen die poseren bij de Duiventil voor het oude gemeentehuis. Van der Weele: ‘In de achtergrond van de foto is ook het gezicht van de lokale politieman Henricus Klaassen te zien. Maar het mooie van deze foto is de dame centraal in het midden. Een Joodse onderduikster, stralend in de zon, omringd aan beide kanten door een Canadese militair uit het geallieerde leger. Een zeer bijzonder plaatje’.

Huidige plannen
In samenwerking met de gemeente De Bilt, Stichting Dierenweide Maartensdijk en restaurateur Eward van der Horst staat het dorpsmonument nu ‘in renovatie’, met als doel deze dorpshistorie ook voor de volgende 150 jaar te bewaren. Het plan is haar nu weer in originele staat te herstellen, met gebruikmaking van de gevonden verfkleuren, houtsoorten en stijl van de originele til uit de jaren 1860.

De duiventil stond ooit voor het Maartensdijkse gemeentehuis. 

De bijzondere foto uit de oorlogstijd.