Jouw tuin in de herfst en winter

Veel (beginnende) tuiniers zijn vooral in het voorjaar druk bezig. Maar juist in de herfst en winter kun je veel doen voor een mooie tuin. 

Hierover ging de interactieve workshop die op zaterdagmiddag 12 oktober werd gehouden ter gelegenheid van de Week van de Duurzaamheid. Tuinontwerpers Tes Tonglet en Hanneke van Dijk deelden de ins en outs met 25 enthousiaste deelnemers.

Nutteloos
Afgestorven blad en uitgebloeide planten lijken nutteloos. Maar het tegendeel is waar. Dode bladeren beschermen borders tegen kou en uitdroging. Schors of stro doen dat ook. Zo’n ‘mulchlaag’ biedt niet alleen bescherming aan planten, maar ook verblijf aan insecten waarmee vogels zich voeden en aan bijen die onze gewassen bestuiven. Ook in holle bloemstengels leven deze insecten. Lekker tot het voorjaar laten staan dus. Er zijn in ons land te weinig bijen. Wil je ze extra helpen? Plaats dan een bijenhotel. Gaatjes boren in dode boomstammen kan ook. En ook belangrijk te weten dat voor veel bijensoorten bloeiende wilgen van levensbelang zijn. Dus niet in één keer snoeien, maar elke keer een paar takken en de rest laten staan.

Snoeien en beplanten
Worden je bomen te hoog, te breed, of kruisen takken elkaar? De herfst is een goed moment om te snoeien. Bij berk-, beuk- en esdoornsoorten kan dat zolang ze volledig in blad staan. Alleen voor fruitbomen en wilgen wacht je het best tot februari. Snoei in de herfst alleen niet te rigoureus; in de zomer is het herstelvermogen van bomen groter.

Nieuwe bloemen, struiken en kruiden kun je het hele jaar door planten, zolang het maar niet vriest. De herfst heeft als voordeel dat de plant al een beetje kan wortelen - voordat het te koud wordt - om in het voorjaar gelijk uit te lopen. Wil je in het voorjaar sneeuwklokjes, narcissen of blauwe druifjes? Ook voorjaarsbollen planten doe je in de herfst: van september tot half december.

Natuurvriendelijk tuinieren
In de herfst en winter kun je dus de basis leggen voor een mooie en gezonde tuin. In de workshop was er ook aandacht voor de rest van het jaar. Het dode blad in de borders kun je in het voorjaar opruimen om planten weer de ruimte te geven. Hark je daarna lichtjes wat compost door de bodem, dan zorg je dat de aarde luchtig wordt en voedingstoffen beter vasthoudt. Alleen rododendrons en andere zuurminnende planten houden er niet van. Als je kiest voor biologische compost en beplanting, breng je geen gif in je tuin en wordt je tuin veerkrachtiger tegen plagen en ziektes. Kies je voor planten die hier al eeuwenlang zonder menselijk ingrijpen groeien (‘inheemse planten’), dan is dat goed voor alles wat in de tuin leeft. In de loop der tijd zijn planten en dieren op elkaar afgestemd geraakt. De hommel weet precies wanneer de lekkerste bloemen in bloei staan. Er zijn zelfs insecten die alleen maar op één specifieke bloem vliegen. Inheemse planten hebben zich optimaal aangepast aan de bodem en het klimaat en hebben daardoor ook minder verzorging nodig. Mits ze op de juiste plek staan natuurlijk. Meer info op de website van ‘Utrechtse Heuvelrugtuinen’ (heuvelrugtuinen.com).

Werkgroep
De werkgroep Biodiversiteit De Bilt werd vier jaar geleden opgericht in de Week van de Duurzaamheid, met als doel om de gemeente en inwoners te ondersteunen bij natuurherstel en wordt gevormd door vrijwilligers met kennis en een warm hart voor versterking van biodiversiteit, waarmee de natuur sterker wordt en zichzelf beter kan onderhouden.

((Elly Duijf)