: zo ziet dat eruit

Er zijn verschillende manieren om een woning te verwarmen zonder aardgas: individueel of samen met de buurt. Bij een individuele oplossing gebruikt een huis een eigen warmtebron zoals de buitenlucht of bodemwarmte via een warmtepomp. Die kan op een zuinige manier de juiste temperatuur verzorgen om de woning te verwarmen. 

Er zijn ook collectieve oplossingen, zoals een warmtenet. De buurt krijgt dan warmte uit een gezamenlijke warmtebron, zoals uit rivierwater of rioolwater. Ook is het mogelijk om met een paar buren een bodemlus te delen, dit heet een mini-warmtenet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van bodemwarmte. 

Uiteindelijk bepaalt u zelf op welke duurzame manier u in de toekomst uw huis verwarmt. Uw gemeente maakt wel een plan, waarin staat wat een voor de hand liggende oplossing is voor uw wijk. Dit heet een warmteprogramma. Hoe oud zijn de huizen in een wijk? Is er een warmtebron? Dit soort vragen bepalen welke oplossing technisch kan én betaalbaar is. En wanneer, maar uiterlijk 2050, een goed moment is om van het aardgas af te gaan. 

Nu al aan de slag? U kunt ervoor kiezen nu al van het aardgas af te gaan. Drie tips:

• Isoleren: Zonder aardgas verwarmt u op lagere temperatuur. Zorg dat u goed isoleert, anders krijgt u uw woonkamer niet warm. Uw gemeente heeft isolatiesubsidie. Deze kan gecombineerd worden met landelijke ISDE-subsidie.

• Ventileren: Door te isoleren houdt u de warmte en lucht binnen. Zorg wel dat lucht ook continu ververst wordt. Anders krijgt u problemen met vocht, schimmel en uw gezondheid. 

• Let op het volle stroomnet: Oplossingen zonder aardgas kosten meer elektriciteit. Omdat het stroomnet vrij vol is, is het belangrijk om slim om te gaan met energie. Er is veel mogelijk, ook als uw meterkast nog niet is verzwaard. Vraag een installateur om advies. Overweegt u een warmtepomp? Kies een ‘slim’ model, dat automatisch inschakelt als er veel stroom beschikbaar is, bijvoorbeeld van uw zonnepanelen.

‘Plannen voor aardgasvrij wonen ontstaan niet achter een bureau, maar samen met bewoners’

In de Kromme Rijnstreek werken gemeenten op verschillende manieren aan duurzaam wonen. In Wijk bij Duurstede gebeurt dat onder meer in De Horden, waar bewoners en de gemeente samen onderzoeken hoe de wijk stap voor stap aardgasvrij kan worden.

Masha Erjavec is projectleider Aardgasvrije Wijken in Wijk bij Duurstede. Zij begeleidt de buurtaanpak in De Horden en ziet van dichtbij wat dit proces vraagt én oplevert. De aanpak startte in 2025 in de buurt Stenen en Ovens. Daar onderzoeken bewoners en gemeente samen welke stappen nodig en haalbaar zijn richting aardgasvrij wonen.

’NIET ACHTER EEN BUREAU’ Begin dit jaar is ook in de Rivieren een buurtgroep gestart. Zo wordt in De Horden stap voor stap ervaring opgedaan met aardgasvrij wonen. “Plannen voor aardgasvrij wonen maak je niet achter een bureau, maar samen met bewoners, buurt voor buurt”, zegt Masha. “We gaan daarom niet uit van één oplossing die overal past. We kijken samen wat past bij de woningen, de bewoners en de mogelijkheden in de wijk.”

In beide buurten werken bewoners en gemeente samen in werkgroepen. Met behulp van de online tool BuurtWarmteWijzer wordt onderzocht welke warmteoplossingen passen bij individuele woningen én bij de buurt als geheel. Daarbij worden verschillende mogelijkheden met elkaar vergeleken. “Wat ik mooi vind aan dit project is dat het niet alleen over techniek gaat,” vertelt Masha. “Uiteindelijk gaat het over mensen. Over hun woning, hun zorgen, hun ideeën en hun toekomst. We kunnen alleen vooruitkomen als we dat samen doen.”

LUISTEREN VERSUS REKENEN Volgens Masha is luisteren daarom minstens zo belangrijk als rekenen. Bewoners kennen hun eigen buurt en weten waar kansen liggen, maar benoemen ook eerlijk welke vragen er leven. “Mensen willen weten wat dit voor hun woning betekent. Wat kost het? Wat levert het op? Is het comfortabel? Kan het wel als het stroomnet vol zit? Dat zijn heel begrijpelijke vragen. We proberen daar zo open mogelijk over te zijn. Soms hebben we direct antwoorden, soms zijn we nog aan het onderzoeken wat haalbaar is.”

Voor Masha zit de grootste waarde misschien wel in de samenwerking die ontstaat. “Je ziet bewoners die elkaar ontmoeten, ervaringen uitwisselen en samen nadenken over hun leefomgeving. Dat geeft energie. Natuurlijk zijn we nog onderweg en liggen er nog veel keuzes voor ons. Maar als ik zie hoeveel betrokkenheid er is, heb ik er vertrouwen in dat we samen stappen kunnen zetten naar een duurzame toekomst voor De Horden én voor de rest van Wijk bij Duurstede.”

Zelf ervaren hoe een warmtepomp werkt? In het Regionaal Energiecentrum op Slotlaan 279 in Zeist kunt u diverse installaties en materialen voor een energiezuinige woning bekijken en ervaren. Denk hierbij aan isolatiematerialen, warmtepompen, zonnepanelen en ventilatiesystemen. Adviseurs geven gratis, onafhankelijk advies. Kijk voor de openingstijden: www.regionaalenergiecentrum.nl

Woont u in Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug of Wijk bij Duurstede? Dan komt u mogelijk in aanmerking voor isolatiesubsidie. Ook kunt u terecht voor gratis ondersteuning en advies bij het besparen op de energierekening en het energiezuiniger maken van uw huis.

GEMEENTE BUNNIK Check de voorwaarden van de isolatiesubsidie op energiepunt.nl/bunnik/isolatiesubsidie. Aan de slag met isolatie of een warmtepomp? Kom langs op het energiespreekuur in Odijk of Bunnik. Kijk op energiepunt.nl/bunnik Of neem telefonisch contact op met de helpdesk van het Energiepunt: 085 - 999 11 92.

GEMEENTE HOUTEN Check de voorwaarden voor de isolatiesubsidie op energiepunt.nl/houten/isolatiesubsidie. Gratis energiebespaarcoach voor bewoners: energierijkhouten.nl. Aan de slag met verduurzaming van uw woning? Kijk op energiepunt.nl/houten. Of neem telefonisch contact op met de helpdesk van het Energiepunt: 085 - 999 11 92.

GEMEENTE UTRECHTSE HEUVELRUG Check de voorwaarden voor de isolatiesubsidie op heuvelrug.nl/isolatiesubsidie. Gratis hulp en advies voor huurders en woningeigenaren: heuvelrugenergie.nl/energie-besparen. In de wijk Wildbaan/ Dennenburg in Driebergen kijkt de gemeente samen met de wijk naar de mogelijkheid voor een warmtenet. Meer informatie op heuvelrugdoetmeer.nl/warmtenet. 

GEMEENTE WIJK BIJ DUURSTEDE Kijk voor de voorwaarden van de isolatiesubsidie op wijkbijduurstede.nl/isoleren. Ga naar het Energieloket voor een gratis adviesgesprek: ewec.nl/energiegesprek. Voor lage inkomens is gratis energiehulp beschikbaar: ewec.nl/energiehulp.

Veel Nederlanders verwarmen hun woning nog met aardgas. In de toekomst verandert dat. Hoe uw huis dan lekker warm wordt? Dat bekijken gemeenten wijk voor wijk, samen met hun inwoners.