Natuurbrandrisico voor De Leijen

door Henk van de Bunt

De bossen rond Bilthoven vormen in droge perioden een potentieel risico. Dat geldt zeker voor wijken die direct aan het bos grenzen. De Wijkraad De Leijen wil daarom dat de gemeente De Bilt op korte termijn duidelijkheid geeft over de maatregelen om natuurbranden te voorkomen én over wat er gebeurt als een brand zich richting de woonwijk uitbreidt.

De wijkraad wil weten hoe de voorzieningen en maatregelen voor De Leijen in kaart zijn gebracht en of hulpdiensten over die actuele informatie beschikken. Ook is onduidelijk hoe bewoners bij een calamiteit worden betrokken en welke voorbereidingen daarvoor zijn getroffen. De vragen gaan onder meer over preventieve maatregelen van natuurbeheerders, de bereikbaarheid van het bos voor brandweervoertuigen, berijdbare toegangswegen, slagbomen, brandkranen en opvanglocaties. Ook wil de wijkraad duidelijkheid over andere risico’s in en rond de wijk, zoals het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor.

Niet uit de lucht gegrepen

De vragen zijn niet uit de lucht gegrepen. De gemeente De Bilt waarschuwde in juni voor een verhoogd natuurbrandrisico en schaalde op naar fase 2. Bij droogte kan een natuurbrand zich snel en onvoorspelbaar ontwikkelen, vooral bij harde wind. De gemeente adviseerde onder meer niet in hoog en droog gras te parkeren en toegangswegen voor hulpdiensten vrij te houden. Voor De Leijen is vooral de ligging van belang. Het bos grenst op verschillende plaatsen direct aan de bebouwing. Een natuurbrand is daardoor niet alleen een probleem voor de natuur: bij een snel uitbreidende brand kunnen ook woningen, bewoners en de bereikbaarheid van de wijk worden bedreigd. Dat het risico niet theoretisch is, blijkt uit het verleden. Er waren al eerder brandjes in het Leijense Bos, die kreeg de brandweer tijdig onder controle. Tijdens speciale brandweeroefeningen wordt geoefend met een scenario waarbij een bosbrand zou kunnen overslaan naar de achterliggende woonwijk of de manege. 

Berg en Bosch officieel risicogebied

De gemeente De Bilt werkt samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en de provincie Utrecht aan een gezamenlijke aanpak van natuurbrandbeheersing op de Utrechtse Heuvelrug. Het gaat daarbij niet alleen om blussen, maar ook om preventie, risicobeheersing, bereikbaarheid van natuurgebieden, crisisplanning en het vergroten van de zelfredzaamheid van bewoners.

Berg en Bosch is aangewezen als een van de officiële pilotgebieden. De eerste fase van dit traject werd in mei 2025 afgerond; inmiddels is fase 2 gestart. Daarmee is veel kennis beschikbaar over maatregelen die nodig kunnen zijn om natuurbranden beter beheersbaar te houden. Overleg, communicatie en gezamenlijk eigenaarschap zijn daarbij belangrijk.

‘Bewoners willen weten wat zij mogen verwachten van de gemeente, de VRU en natuurbeheerders, en hoe zij zelf kunnen bijdragen bij een incident’, stelt raadslid Johan L’Honoré Naber van Wijkraad De Leijen. ‘Welke onderdelen van de aanpak gelden voor het bos direct naast de wijk? En wie is waarvoor verantwoordelijk?’

Wie is verantwoordelijk?

Die vraag is extra actueel sinds het Leijense Bos van eigenaar is veranderd. Op 4 maart 2026 werd de overdracht aan Stichting Het Utrechts Landschap officieel bekrachtigd. Ook Heidepark, een deel van Beukenburg en het Voordaanse Bos kwamen daarbij in handen van Utrechts Landschap. Dat maakt een heldere verantwoordelijkheidsverdeling des te belangrijker. Utrechts Landschap beheert het bos, terwijl gemeente en veiligheidsregio verantwoordelijkheden hebben op het gebied van openbare veiligheid, crisisbeheersing en brandweerzorg. Er wordt dus op regionaal en provinciaal niveau volop gewerkt aan natuurbrandbeheersing. Maar voor bewoners van De Leijen blijven praktische vragen bestaan. Wat gebeurt er bij een brand achter de woningen? Welke routes kunnen bewoners gebruiken? Hoe worden zij gewaarschuwd? En ligt er een concreet calamiteiten- of evacuatieplan voor de wijk?