Brandenburg-West aardgas vrij roept veel vragen op

door Lem van Eupen

Er zijn in de gemeenteraad van De Bilt nog flink wat vragen over de plannen om de wijk Brandenburg-West aardgas vrij te maken. Dat bleek bij een vergadering van de commissie Openbare Ruimte.

Op 18 september stond het onderwerp al op de agenda van de commissie. Toen liep de bijeenkomst zo uit dat er te weinig tijd was om het inhoudelijk te bespreken. Daarom werd er op 7 oktober een extra vergadering ingelast. Wethouder Krischan Hagedoorn kreeg een lange lijst vragen voorgelegd.

Warmtebedrijf

Voor de invoering van een warmtenet moet een lokaal warmtebedrijf worden opgericht. Dat roept vragen op over de financiële risico’s en de zeggenschap. Kenneth Ruigrok (VVD) en Floris den Boer (D66) willen graag weten hoe wordt voorkomen dat de gemeente opdraait voor eventuele tekorten, zeker als die ontstaan door problemen in andere gemeenten die ook deelnemen in het warmtebedrijf.

Arie Vonk Noordegraaf (SGP) vraagt zich af of de gemeente wel voldoende zeggenschap heeft, als ze geen meerderheidsbelang heeft in het warmtebedrijf. Hij vindt bovendien dat de kaders die nu voorliggen voor het warmtebedrijf wel erg ruim en vaag zijn. Hij wordt daarin bijgevallen door Deborah Versluis (CDA), die wil weten wat de vervolgstappen zijn.

Financiën

De financiële kanten van het plan zijn in bredere zin een bron van zorg. Mischa van der Heijden (SP) herhaalt de voorwaarden die zijn partij eerder stelde: het moet betaalbaar zijn voor iedereen, niemand in de buurt mag er op achteruit gaan. ‘Als er geïsoleerd moet worden en mensen voor de lening daarvoor net zoveel kwijt zijn als wat ze nu aan energie-uitgaven hebben, dan schieten ze er niets mee op. Sterker: als de energieprijzen tegelijkertijd blijven stijgen, zijn ze straks duurder uit.’

Draagvlak

Meerdere partijen benoemen de weerstand in Brandenburg-West tegen het plan. Vonk Noordegraaf (SGP): ‘De manier waarop bewonersparticipatie is vormgegeven heeft veel kwaad bloed gezet. In juni zei de wethouder dat er nog aanvullende gesprekken met bewoners zouden worden gevoerd - dat is niet gebeurd. Bewoners voelen zich in een fuik gedreven. Hen is verteld dat ze niet hoeven aan te sluiten, maar als het net er eenmaal ligt, kunnen bewoners dan nog voor iets anders kiezen?’ 

Van der Heijden (SP) vraagt of deelname van woningcorporatie WoonGroen niet al voldoende is voor de proef. ‘Hadden we daarmee niet een drama in de wijk kunnen voorkomen?’ En Rinus Scheele (GroenLinks) wil weten wat er in de toekomst gebeurt als de grondgebonden woningen nu niet meedoen.

Twijfel

Versluis (CDA) vat samen: ‘Er is weinig draagvlak, er zijn grote financiële risico’s voor de mensen en er is twijfel over de haalbaarheid. Is dit voorstel wel geschikt voor besluitvorming?’ Ook Noordegraaf Vonk (SGP) zoekt naar de rem: ‘Het is een proeftuin. Daarvan moet je ook kunnen zeggen: daar stoppen we mee. Is de huidige stand van zaken daar geen aanleiding toe? Wat is eigenlijk de reden om dit te door te zetten? Is dat de subsidie van het rijk?’ Ruigrok (VVD) vraagt zich daarnaast af hoe wordt voorkomen dat De Bilt nu investeert in een kleinschalige oplossing die later niet zal passen in de regionale infrastructuur.

Reactie wethouder

Na een schorsing van een half uur gaat wethouder Krischan Hagedoorn in op de vragen. Hij geeft aan dat er nog veel uitgewerkt moet worden, waarbij de gemeenteraad een stem blijft hebben. Ook bewoners hoeven zich nu nog niet vast te leggen. Hij blijft erbij dat een zeerlagetemperatuur bronnet de goedkoopste en meest duurzame oplossing is en dat geprobeerd is om in het raadsvoorstel zoveel mogelijk de bezwaren en zorgen weg te nemen.

Fuik

Hij betreurt het dat bewoners zich in een fuik gedreven voelen: ‘Dat is vervelend en nooit de bedoeling geweest. De manier waarop we hieraan aandacht hebben gegeven en de informatie de wijk in hebben gebracht, daar ben ik echt wel heel erg tevreden over. Het klopt dat, als 60 tot 70 procent van de wijk over is op een andere warmtevoorziening, de gemeenteraad een tijdstip kán aanwijzen waarop de wijk van het gas af móet. Dan hebben bewoners nog steeds acht jaar de tijd om aan te sluiten op het bronnet, als dat nog kan, of te kiezen voor een eigen warmteoplossing. Dus als er een fuik is, dan zit er een heel groot gat in.’

Subsidie

Hagedoorn benadrukt dat de rijksoverheid heeft besloten dat heel Nederland in 2050 van het gas af moet zijn. ‘Als we deze proeftuin stilleggen moeten we de rijkssubsidie teruggeven en moeten bewoners op eigen initiatief hun woning aardgasvrij maken. Dat betekent dat bewoners die dat kunnen betalen zich kunnen wapenen tegen hoge gasprijzen en dat huishoudens die niet deze investering kunnen betalen afhankelijk blijven van gasprijsstijgingen.’