Fietspad wordt drukker en daarmee onveiliger

door Rob Klaassen

Het fietspad is de laatste jaren steeds drukker geworden. Het fietsverkeer is de laatste jaren uitgebreid met  de elektrische fiets, de speed pedelec, de fatbike en vooral niet te vergeten de elektrische bakfiets zich als gebruiker, bij het ooit oer-Hollandse fietspad gevoegd.

En dat drukker worden heeft helaas tot gevolg dat het ook steeds onveiliger wordt. Een eenzame wandelaar die zich onverhoopt tussen al dit fietsgeweld durft te vertonen, moet zowel voor, achter als naast zich wel eerst goed vergewissen of het nog wel veilig is waar hij of zij zich naar toe wil begeven.

Verkeersveiligheid

In 2024 kwamen volgens cijfers van het CBS 50 verkeersdeelnemers om het leven in de provincie Utrecht. In 2023 waren dat er 40. De dodelijke slachtoffers zijn voornamelijk te vinden onder (e-)fietsers en jonge automobilisten tot een leeftijd van 34 jaar. Ruim de helft van alle dodelijke slachtoffers in de provincie Utrecht is 70 jaar of ouder. Voor het 6e achtereenvolgende jaar zijn ook in 2024 er meer (e-)fietsers (17), dan inzittenden in personenauto’s (16) om het leven gekomen in het verkeer. De afgelopen 10 jaar (2014-2023) is het aantal dodelijke slachtoffers landelijk onder (e-)fietsers jaarlijks gemiddeld met 5% gestegen. Landelijk is het aantal dodelijke verkeersslachtoffers op wegen en fietspaden die onder het beheer van gemeenten vallen sterk toegenomen.

Verkeersonveilig gedrag

Volgens deskundigen speelt er bij 90% van alle verkeersongevallen m.n. menselijk gedrag een rol doordat weggebruikers in steeds mindere mate verkeersregels en veiligheidsnormen navolgen. Afleiding in het verkeer door gebruik van mobiele telefoons speelt hierbij een steeds belangrijkere rol. In 2023 gaf 75% van de Nederlandse volwassenen toe weleens de telefoon te gebruiken tijdens deelname aan het verkeer. Dit telefoongebruik is sterk gestegen t.o.v. 2019 en 2021 toen deze getallen nog 67,8% en 71,5% bedroegen. Ook stijgt het aantal bekeuringen voor het rijden onder invloed van verdovende middelen van 25.427 boetes in 2017 naar 42.299 in 2023.

Vergrijzing

Senioren blijven steeds langer mobiel en actief deelnemen aan het verkeer, met name op (e-)fiets. Dit is een positieve ontwikkeling m.b.t. zelfredzaamheid, sociale betrokkenheid en gezondheid. Echter zijn senioren in relatie tot de afgelegde kilometers, wel veel vaker slachtoffer van een verkeersongeval dan andere verkeersdeelnemers en is hun risico op een ernstig of dodelijk letsel groter. Getracht wordt om deze ongevallen zoveel te voorkomen of te beperken door educatie- en voorlichtingsprogramma’s voor deze groep te ontwikkelen. T.b.v. een veilige inrichting wordt voor die fietspaden, waar fietsers en licht gemotoriseerd verkeer elkaar treffen de hoogste prioriteit toegekend d.m.v. het treffen van infrastructurele maatregelen.

De Bilt relatief onveilig voor fietsers

Deze kop stond boven een artikel van september 2024. Alhoewel de meeste fietsers in de provincie Utrecht een ongeluk binnen de gemeentegrenzen van de stad Utrecht krijgen - met zo’n 1000 fietsongelukken per jaar tot gevolg- vinden toch relatief gezien de meeste ongelukken plaats binnen de gemeentegrenzen van de gemeente De Bilt. Het blijkt namelijk dat er in De Bilt 10,1 fietsongevallen per 10.000 fietsverplaatsingen plaatsvinden. Helaas is bij de fietsongevallen in ruim 60% van die ongevallen een auto betrokken. Reden om verkeerswethouder Pim van de Veerdonk te vragen hoe hij naar de huidige cijfers kijkt.

Maatregelen

‘Het is druk op de diverse fietspaden in onze gemeente. We moeten ons voorbereiden op het feit dat het er nog drukker zal gaan worden door de toename van de bevolking als de toenemende vergrijzing. Om de situatie te verbeteren zou veel meer infrastructuur van de fietspaden moeten worden aangepakt. Een uitermate kostbare aangelegenheid. De provincie Utrecht heeft hiervoor wel samen met gemeenten en waterschappen, Openbaar Ministerie en het rijk de zgn. RUA (Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid) regeling, ‘een potje’ in het leven geroepen om nijpende infrastructurele problemen te kunnen aanpakken. Helaas is ook dit budget beperkt. We proberen als gemeente in beginsel zoveel mogelijk zaken te combineren. Als we bijvoorbeeld een riool moeten vervangen vatten we dan tegelijkertijd een aantal andere zaken op infrastructureel gebied gelijk bij de horens, zoals het vervangen van de recht opstaande trottoirbanden door schuin oplopende banden. We proberen combinaties te maken. Thans trachten we de omgeving van scholen wat veiliger te maken. Betere bebording, andere kleurstelling van het wegdek - doorgaans rood - van de paden, andere en opvallender belijning e.d. en vooral - als dat mogelijk is -, verbreding van het fietspad ter plaatse. Binnen het bestaande en beperkte budget proberen we dus zoveel als mogelijk is te doen’.

Doorfietsroutes

‘We zijn nu druk doende met de ontwikkeling doorfietsroutes. Naast de ontwikkeling van de doorfietsroute naar Hilversum, zijn we sedert enige tijd ook druk doende met de ontwikkeling van een doorfietsroute naar Amersfoort. Dit geeft m.n. problemen ter hoogte van de Soestdijkseweg-Noord. In Bilthoven-noord is het probleem dat het fietspad daar voor een doorfietsroute te smal is, door zowel de bomen langs de rijweg als de diepte van de aangrenzende tuinen. We proberen in overleg de bewonerscommissie hier tot een oplossing te komen. De Provincie heeft met name voor de ontwikkeling van dergelijke fietsroutes wel enige middelen ter beschikking om daarmee mogelijk tot oplossingen te komen. Een ander punt vormt het gebruik van de zogenoemde ‘Speed Pedelecs’. We zijn druk doende met het uitvoeren van experimenten om de mogelijkheden te onderzoeken om al deze snel-fietsen zoveel als mogelijk op de rijweg toe te laten om daarmee het ‘normale’ fietspad enigszins te kunnen ontlasten. Mijn conclusie is: We zijn thans volop doende om diverse problemen aan te pakken, maar oplossingen zijn vaak niet bepaald gemakkelijk te realiseren’.