Bomenbeleid Gemeente De Bilt

door Henk van de Bunt

’De gemeente De Bilt beheert ongeveer 65.000 bomen en zet zich actief in om deze bomen gezond, vitaal en veilig te houden. Door regelmatig onderhoud en deskundige controles zorgen we voor een groene en leefbare omgeving voor iedereen’; meldt de gemeente.

Alle gemeentelijke bomen worden eens in de vier jaar gecontroleerd door gecertificeerde boomdeskundigen. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij oudere of kwetsbare bomen, gebeurt dit zelfs jaarlijks. Tijdens deze inspecties wordt per boom bekeken of er snoeiwerkzaamheden nodig zijn, of dat er andere maatregelen vereist zijn.

Kappen

Soms blijkt uit de inspectie dat een boom niet meer aan de veiligheidseisen voldoet. Als snoeien dan niet meer voldoende is, wordt er geadviseerd om de boom te kappen of sterk in te nemen. Uiteraard gebeurt dit alleen als het echt nodig is, bijvoorbeeld bij ziekte of instabiliteit van de boom. 

Vergunning

Voor het kappen van een boom vraagt de gemeente altijd een kapvergunning aan. Voor elke boom die gekapt wordt, planten ze een nieuwe boom terug. Zo blijft het groen in onze gemeente behouden. Gemiddeld worden er jaarlijks zo’n 150 bomen verwijderd. Dit varieert van kleinere bomen tot grote exemplaren. 

Deze maatregelen zijn nodig om de veiligheid van de openbare ruimte te waarborgen. Voor bomen die een stamomtrek vanaf 80 centimeter hebben, is een kapvergunning nodig. Dit geldt ook voor dode bomen. Voor kappen van bomen in agrarisch gebied geldt vaak een aparte vergunningplicht op grond van een bestemmingsplan. De regels van het zgn. aanlegvergunningstelsel zijn dan van toepassing

Informatie over kappen

Informatie over bomen die gekapt gaan worden is te vinden op de website, de lijst is echter zeer beperkt is v.w.b. de exacte-locatievermelding . Vanwege de schaal van het onderhoud is het voor de gemeente niet mogelijk om iedere omwonende persoonlijk op de hoogte te stellen. 

Jagtlust

Eén van de meest monumentale eiken staat op het gazon voor Jagtlust, maar die is in slechte conditie, op sterven na dood zelfs, volgens het Utrechts Landschap. Deze zomereik is vermoedelijk geplant in 1762 en daarmee is hij één van de oudste bomen in de gemeente. Nog oudere eiken zijn te vinden op Houdringe en waarschijnlijk ook op landgoed Eyckenstein. De eik heeft een stamomtrek van 4.15 meter op 130 cm hoogte en is circa 25 meter hoog (metingen van 2023). Boswachter Joris Hellevoort: ‘De boom maakt volgens velen een ongezonde en verpieterde indruk. Joris: ‘Een verpieterede indruk insinueert dat de boom momenteel niet goed verzorgd wordt - dat is niet waar’! Juist niet meer te maaien is beter voor de boom. En lage takken - waar onterechte conclusies aan worden verbonden - waren er altijd al; alleen zitten er geen bladeren meer aan. Het is een veteraan’. De boom staat geregistreerd in het Landelijk Register Monumentale Bomen van de Bomenstichting (www.monumentalebomen.nl) onder boomnummer 1681147.’

Verzorging

Volgens Hellevoort (tevens bestuurslid van de Bomenstichting) is de boom in grote nood: ‘Dat het niet goed gaat met de eik kan iedereen zien. Het verval is in de afgelopen 10 jaar behoorlijk snel verlopen. En dan wordt er in ons kikkerlandje al snel gezocht naar schuldigen. Toch zal deze niet makkelijk aan te wijzen zijn. Zelfs een uitgebreide CSI Trees zou maar zo weinig kunnen opleveren. Tuurlijk, er zijn een paar voor de hand liggende mogelijke oorzaken nl: zeer frequent gazon maaien in het verleden binnen en net buiten de boomkroon, evenementen, stikstof en droogte. Dit is al een mooie cocktail om een veterane boom (ernstig) te verzwakken. Het is wel cru dat juist in de afgelopen 10 jaar de gemeente de boom een liefdevollere behandeling heeft gegeven. Zo werd de boomspiegel gevrijwaard van gazonmaaien en is er bij mijn weten bladcompost toegevoegd. Dit mocht, gezien de staat waarin de veteraan verkeerd, niet baten tot op heden. Is de boom ziek of door ziekte versneld verouderd? Wie het weet mag het zeggen. Ik ben niet hoopvol als ik zie hoe snel de veteraan aftakelt. Op de vraag wat kan je nu nog doen? Liefdevol behandelen en dan is hij bij boomverzorger Wolter Kok in goede handen’!

Positief

Eerder stond er op Jagtlust een informatiebord met een beschrijving van de soorten, maar dat is al lange tijd geleden weggehaald en niet meer vervangen. Schuin voor Jagtlust, tegenover de voormalige bodewoning, staan twee beuken dicht bij elkaar, met de kronen in elkaar gegroeid. Dit zijn de zgn. verlovingsbomen die op 2 januari 1937 dicht bij elkaar zijn geplant ter gelegenheid van de verloving van toenmalig prinses Juliana en haar verloofde Bernhard. Deze bomen staan er florissant bij. Helaas ontbreekt iedere verwijzing naar deze gebeurtenis.