De Bilt tekent voor emissieloos bouwen

Samen met andere Utrechtse gemeenten

‘Emissieloos’ betekent in de Nederlandse taal ‘zonder uitstoot’. Het wordt vaak gebruikt in de context van milieuvriendelijkheid, zoals bij het streven naar zero-emissie zones of emissieloos bouwen.

Dit houdt in dat er geen schadelijke stoffen of gassen worden uitgestoten, of dat de uitstoot tot een minimum wordt beperkt. Emissieloos bouwen verwijst naar de overgang van bouwmaterieel dat op fossiele brandstoffen werkt naar elektrisch of ander duurzaam aangedreven materieel, om zo de uitstoot van schadelijke stoffen op bouwplaatsen te verminderen. 

Convenant tekenen

Ggemeenten De Bilt, De Ronde Venen, Bunnik, Montfoort, Oudewater, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Woudenberg en Woerden hebben inmiddels ook het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB). Hiermee is het aantal overheden in de provincie dat uitstootvrij bouwen stimuleert, meer dan verdubbeld. 

Al eerder tekenden gemeenten zoals Utrecht, Zeist, IJsselstein, Amersfoort en Leusden het convenant, evenals de Provincie Utrecht en de waterschappen Amstel Gooi en Vecht, Rivierenland, Vallei en Veluwe en Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Elektrische varianten

Deze Utrechtse overheden willen werk maken van minder uitlaatgassen uit bouwmachines met dieselmotoren in hun gebied. Ze vragen hun aannemers via inkoopeisen, om deze de komende jaren te vervangen door elektrische varianten of met motoren op waterstof. 

Bouwmachines met dieselmotoren zijn een grote bron van luchtvervuiling door fijnstof. Het betreft apparaten en werktuigen zoals trilstampers, slijptollen, bemalingspompen, minigravers, shovels, en bouwbusjes, en uiteindelijk ook machines zoals rupsgraafmachines, mobiele kranen en vrachtwagens en ander groot materieel.

Lokaal probleem

Wethouder Krischan Hagedoorn: ‘Stikstof is niet alleen landelijk een probleem, maar ook lokaal. Door het verminderen van uitlaatgassen helpen we de natuur en krijgen we meer ruimte voor bouwvergunningen. Bewoners en bouwers zijn er ook blij mee: minder stank en ziekmakende uitlaatgassen op de werkplaats. Nog een bonus: de machines zijn veel stiller en produceren minder trillingen. Goed voor de arbeidsomstandigheden en de omwonenden.’

Vervanging

In 2030 is de verwachting dat door deze samenwerking met name de kleinere en middelgrote bouwmachines die in de provincie worden gebruikt, vrijwel volledig zijn vervangen door elektrische of waterstofvarianten stellen de Utrechtse overheden.

Reëel of niet

De ambitie om in 2030 alle kleine en middelgrote bouwmachines in de provincie Utrecht te vervangen door emissieloze varianten is prijzenswaardig, maar vraagt realiteitszin. Elektrische minigravers, shovels en trilplaten zijn inmiddels beschikbaar, maar nog beperkt inzetbaar voor langdurig en zwaarder werk vanwege accucapaciteit. Waterstofmachines zijn er vooral nog in de testfase en vereisen tankinfrastructuur die momenteel nauwelijks aanwezig is.

Levertijden van emissieloos materieel lopen op en de aanschafkosten zijn fors hoger dan die van traditionele dieselmachines. Veel kleine en middelgrote aannemers hebben moeite met deze investering, zeker nu subsidies en normering nog versnipperd zijn. Ook vraagt het opladen van accu’s op bouwplaatsen om een betrouwbare stroomvoorziening, die lang niet overal beschikbaar is.

Zonder aanvullende financiële prikkels, duidelijke richtlijnen bij aanbestedingen en investeringen in laad- en tankinfrastructuur is het onzeker of deze doelstelling haalbaar is binnen vijf jaar. Het SEB-convenant is een belangrijke stap in de juiste richting, maar gemeenten dienen ook de praktische randvoorwaarden op orde te hebben.