Ravijnjaar zorgt voor onwenselijke situaties

door Guus Geebel

Wethouder Dolf Smolenaers heeft in de gemeente bijna zeven jaar Financiën in zijn portefeuille. Voor volgend jaar valt er een gat van 2,5 miljoen te dichten.

Smolenaers heeft de afgelopen jaren verschillende begrotingen gepresenteerd. ‘In het begin was het bezuinigen en slechts één keer was er geld over, waar we heel voorzichtig mee omgegaan zijn. Wat er nu aankomt en we het ravijnjaar noemen, hakt er zwaar in, ondanks dat het zich al lang heeft aangekondigd.’ 

‘Het ravijn bestaat onder meer uit de jeugdzorgbezuiniging van het Rijk. We krijgen weer minder geld. Er was al minder en nu nog minder. Verder krimpt het gemeentefonds in 2026 en de inflatiecompensatie blijft al jaren achter. Die drie samen en nog wat kleinere zaken zorgen ervoor dat we in 2026 flink omlaag zakken en daarna laag blijven. Dat speelt overal in Nederland. Het is een nationaal probleem dat we al jaren zien aankomen, maar dat nu pas begint in te dalen bij de samenleving omdat overal in het land de bezuinigingen voor de deur staan. Het gaat wel ten koste van basisvoorzieningen van inwoners.’ 

Invulling

‘Bij de begroting van 2025 hebben we al een deel van het ravijnjaar opgevangen. Het gat was vier miljoen en dat wordt daardoor tweeënhalf miljoen en daarmee gaan we nu aan de slag. Bij de afgelopen kadernota hebben we de raad een aantal scenario’s voorgelegd die de raad in een volgorde gezet heeft. Scenario 1: ‘Geen taken zonder knaken’. Dat betekent dat wij heel veel taken de afgelopen jaren van het Rijk hebben gekregen waarvoor we of te weinig of geen geld hebben gekregen.’ De wethouder heeft er een zwartboek over bijgehouden. ‘Scenario 2: ‘de gebruiker betaalt’, wat betekent dat we mensen die het meest van diensten gebruik maken daarvoor ook betalen. Scenario 3: ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’, dat betekent dat mensen die voorzieningen zelf kunnen betalen dat ook doen. Scenario 4 is uitbesteden. Werkzaamheden op afstand van de gemeente plaatsen, zoals onderhoud van accommodaties. Scenario 5 zijn technische maatregelen om de begroting sluitend te krijgen. Scenario 6 is de ene wijk anders behandelen dan de andere en Scenario 7 is de opbrengst verhogen.’ Als mogelijkheden noemt Smolenaers nog reclame in de openbare ruimte, precariobelasting heffen, evenementenvergunningen duurder maken en betaald parkeren invoeren. ‘Als dat allemaal nog niet voldoende is kun je denken aan een soort kaasschaaf, maar dat gaan we als het aan mij ligt niet doen.’

Verschraling

De wethouder geeft reacties op de aangekondigde bezuinigingen van minister Fleur Agema waarover de directeur van de Wethoudersvereniging zegt: ‘Deze plannen zet wethouders met de rug tegen de muur om hun inwoners te helpen gezond te leven.’ Smolenaers: ’Wij hebben wettelijke taken waar wij geen enkele keuze in hebben. Je kunt alleen bezuinigen op iets waarop je mag bezuinigen en dat zijn dingen die zorgen voor sociale contacten, die ze gezond houden en eenzaamheid voorkomen.’ De wethouder vindt dat de druk op de regering moet worden opgevoerd, anders leidt het tot verschraling van wat wij onze inwoners kunnen aanbieden. ‘Wethouders proberen opdrachten van de gemeenteraad waar te maken, maar die ambities verdwijnen als sneeuw voor de zon. Dat geldt ook voor raadsleden. Je gaat de politiek in omdat je iets voor elkaar wilt krijgen voor de lokale samenleving. Als dan jaar in jaar uit die samenleving uitgekleed wordt, geeft dat geen voldoening. Het geeft ook steeds minder mogelijkheden om het op je eigen manier te doen. Alle gemeentes gaan op die manier steeds meer op elkaar lijken.’ 

Gedrang

‘Gemeenten worden gedwongen om de lasten te verhogen voor inwoners die ons vragen waarom we dat doen, terwijl dat komt door landelijk gekort en dan zegt het Rijk ook nog dat gemeenten beknot moeten worden in hun belastingheffing. Dat is eigenlijk het toppunt van inmenging in een andere overheidslaag, wat niet zou moeten mogen. Volgens mij zijn er maar twee keuzes voor het Rijk, of de bezuinigingen terugdraaien, of de autonomie respecteren. Daar hoort ook bij dat we zelf moeten kunnen bepalen hoe wij onze zorg, welzijn etc. inrichten.

p 5