Klankbord

Toegankelijkheid maakt het leven voor iedereen aangenamer. Voor mensen met een auditieve beperking (doof, slechthorend) is het noodzakelijk om via een website afspraken te kunnen maken, maar het scheelt iedereen wachtrijen aan de telefoon. Een lift is niet alleen voor rolstoelgebruikers essentieel, maar ook voor iemand die een gebroken been heeft of een kinderwagen duwt. Tot slot is eenvoudig taalgebruik voor laaggeletterden of nieuwkomers prettig, maar ook voor iedereen.  

Er is een grote groep mensen die moeite heeft om mee te komen in de digitale samenleving. Volgens een recent onderzoek van de Nederlandsche Bank (DNB) kan één op de zes Nederlanders (2,6 miljoen mensen) niet zelfstandig bankieren. Dat betreft niet alleen ouderen of minder validen, maar ook kortopgeleiden, mensen met een taalachterstand of laaggeletterden. 

Ongelijkheid
Een rapport van Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) laat zien dat deze (digitale) kloof bijdraagt aan de ongelijkheid in deze tijd. En dat terwijl de Europese toegankelijkheidswet toeschrijft dat de cruciale diensten in 2025 voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Gaat dat wel lukken?

Toegankelijkheid
De Europese Toegankelijkheidswet (European Accessibility Act) is op 7 juni 2019 door de Europese Unie vastgesteld. Deze wetgeving heeft als doel overkoepelende richtlijnen voor toegankelijkheid te creëren voor alle lidstaten; deze wet kent een aantal toepassingsgebieden, met name gericht op gebieden, die belangrijk zijn voor mensen met een beperking of ouderen, zoals Computers en -besturingssystemen, Geldautomaten, Ticket- en inchecksystemen, Smartphones, Televisieapparatuur voor digitale televisiediensten, Telefoondiensten en relevante apparatuur, Passagiersvervoerdiensten voor bus, trein, lucht en water en Bankdiensten voor particulieren.

Een rijbewijs verlengen of een subsidie aanvragen? Voor veel overheidsdiensten kun je digitaal terecht. Voor een grote groep Nederlanders zijn deze online diensten onduidelijk of moeilijk. Denk aan ouderen of mensen met een beperking. Daarom is bepaald dat overheidssites moeten voldoen aan toegankelijkheidseisen. 

Route
Een belangrijke route naar een inclusieve samenleving is die van toegankelijkheid. Dat vereist letterlijk en figuurlijk het weghalen van drempels. Er zijn drie soorten toegankelijkheid:

- Fysieke toegankelijkheid: iedereen kan alle ruimtes (binnen en buiten) gebruiken; 

- Sociale toegankelijkheid: iedereen wordt gelijkwaardig behandeld en kan meepraten; 

- Informatietoegankelijkheid: iedereen heeft toegang tot zowel digitale (zoals websites en apps) als analoge informatie (zoals kranten, brieven, folders).

Lokale Inclusie Agenda
Het VN-Verdrag heeft als doel dat de wereld toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen. De samenleving moet ervoor zorgen dat de achterstanden die mensen (met een beperking) ervaren om volwaardig mee te kunnen doen, worden weggenomen. Elke gemeente is vanuit het VN-verdrag verplicht om een Lokale Inclusie Agenda op te stellen, samen met ervaringsdeskundige inwoners; zij weten immers welke drempels er zijn én wat eraan kan worden gedaan. De VNG ondersteunt gemeenten bij het opstellen van een Lokale Inclusie Agenda en bij het realiseren van digitale toegankelijkheid.

Nogmaals
Meekomen in de digitale samenleving? Steeds meer mensen hebben er moeite mee.

Daarom: (Lokale) overheid; communiceer niet alleen digitaal; sluit niemand uit!

Henk van de Bunt