Parachutist wint Landelijke Buitenkunstverkiezing

door Henk van de Bunt

De bronzen sculptuur ‘De Parachutist’ van kunstenaar Jits Bakker is zondagochtend door Radio 4 verkozen tot winnaar van de Landelijke Buitenkunstverkiezing 2022. Met ruim vijfenveertig procent van de stemmen wist het door Marieke van Nimwegen aangedragen beeld de concurrentie achter zich te laten. 

De verkiezing werd georganiseerd door het Radio 4-programma De Ochtend van 4, dat iedere dag tussen 7.00 en 9.00 uur wordt uitgezonden op NPO Radio 4. Begin augustus won de creatie van Bakker de Buitenkunstverkiezing Regio Midden met ruim dertig procent van de stemmen. Na de 5 regionale verkiezingen werd afgelopen week de landelijke finale gehouden. 

Remember
De parachutist van Jits Bakker is een bronzen beeld en vervangt het in 1999 onder de naam ‘Remember September Arnhem ’44’ geplaatste beeld, dat op 20 maart 2012 is gestolen. ‘De parachutist’ beeldt een Airborne-parachutist uit die de grond raakt.

De Tweede Wereldoorlog heeft diepe sporen nagelaten in het leven van Jits Bakker. Hij maakte bombardementen mee; zijn vader moest thuis onderduiken. In september 1944 was hij getuige van de gevechten in de straten van Renkum tussen de Duitsers en de Geallieerden tijdens de slag om Arnhem. Na de slag om Arnhem evacueerde de moeder van Jits Bakker en haar kinderen lopend en met paard en wagen naar Friesland om daar te wonen tot de oorlog voorbij was. Terwijl zij in Friesland woonden werd zijn vader door de Duitsers gefusilleerd in kamp Vught.

Emotioneel
Kunstexpert van het KRO-NCRV programma Binnenstebuiten Geert Pruiksma vindt het een prachtig, maar ook emotioneel beladen beeld. ‘Elke finalist had wat mij betreft mogen winnen, want er zat prachtig en aansprekend werk tussen, maar ‘De Parachutist’ raakte me extra. Zo’n jongetje van achttien jaar, die dan neerdaalt in de hel die Nederland toen was. Om volstrekt onbekende mensen te bevrijden, met gevaar voor eigen leven. Vormgegeven door iemand die dat zelf gezien heeft en zelf geleden heeft in de oorlog en maar een paar jaar jonger was dan toen die parachutist. De figuur oogt kwetsbaar en eenzaam, zo in zijn eentje tijdens zijn val. Miljoenen zagen en zien, ervaren en ondergaan bezetting en bevrijding. De in brons gegoten hoogstpersoonlijke herinnering van Jits Bakker is tevens een universele ode aan alle bevrijders’, aldus Pruiksma in het NPO Radio 4 programma De Ochtend van 4 tijdens de bekendmaking van de winnaar.

Hartverwarmend
Tibo van de Zand, zoon en erfopvolger van de kunstenaar vindt het een geweldig initiatief van de NPO om buitenkunstwerken onder de aandacht te brengen: ‘Door het verhaal erachter krijgt het kunstwerk betekenis en kun je ervan gaan houden’, zegt van de Zand. Hij vindt het hartverwarmend dat het zoveel mensen heeft geroerd.

De winnende sculptuur maakt onderdeel uit van het vrij toegankelijke Beeldenpark Jits Bakker op landgoed Beerschoten in De Bilt. De museale collectie van eenendertig beelden van de kunstenaar is in 2009 geschonken aan de Provincie Utrecht. Landgoed Beerschoten, waarop het statige park is gesitueerd, is eigendom van Het Utrechts Landschap. Een ander voorbeeld van een eerbetoon van Jits Bakker aan de vrijheidsstrijders is het zes meter hoge beeld ‘We’ll Meet Again’, geplaatst voor het Airborne Museum in Oosterbeek. 

Scheppingsdrift
Cultuurwethouder Anne Marie ’t Hart van de gemeente De Bilt voegt toe: ‘Als college van B&W zijn wij zeer trots, dat een beeld van Jits Bakker deze prijs heeft gewonnen. Jits heeft een lange geschiedenis in De Bilt, zijn beelden (zoals ‘fietsspel’) staan niet alleen overal in onze gemeente, maar over de gehele wereld. Het beeldenpark in Beerschoten is een plek waar cultuur en natuur prachtig samenkomen, hier kun je nog veel meer van zijn werk bewonderen. Het atelier ‘de kooi’ aan de Holle Bilt is een ware beleving, ik ben enorm onder de indruk van Jits’ enorme werklust en scheppingsdrift, evenals van zijn zoon Tibo die met de ‘Stichting Jits Bakker collectie’ de nalatenschap van zijn vader met zo veel liefde en verve levend houdt’.’

Jits Bakker werkend aan de parachutist. - Credit