Een bijzonder kerst

Tijdens mijn studie geneeskunde in Utrecht had ik in Groenland stage gelopen, een gebied bestaande uit drie nederzettingen, die door Eskimo’s worden bewoond. De keuze van deze stageplek berustte niet op toeval. Ik was er al twee maal op vakantie geweest en het barre landschap trok mij aan. Vanaf de eerste moment voelde ik een zielsverwantschap die dieper ging dan onderdompeling in dit landschap na mijn studie geneeskunde en specialisatie huisarts. Na diverse sollicitaties kwam ik in een maatschap in Leiden terecht. Mijn vriendin, Annemarie, was inmiddels als econome afgestudeerd en werkte op een bank in Utrecht. In Utrecht woonden we al enkele jaren samen en we besloten om een klein appartement in Leiden te kopen. Ook Annemarie had nieuw werk in Leiden gevonden. Op het eerste gezicht leek alles goed te gaan. Samen een nieuwe start, goed contact met familie en vrienden. Maar diep van binnen knaagde er iets. Mijn werk als huisarts was niet het bestaan waarvan ik had gedroomd. Het opgejaagd voelen, de papieren rompslomp, het oppervlakkige contact met patiënten zorgde voor vervreemding van mijzelf. Het werk deed ik meer ‘mechanisch’ dan met mijn hart. Langzaam maar zeker verdween mijn ziel en viel mijn droom in scherven. Het moet mogelijk zijn vanuit mijn hart te werken want in diverse stages maar vooral die in Groenland was betrokkenheid op de mensen heel vanzelfsprekend. Met Annemarie kon ik over deze gedachten en gevoelens moeilijk praten. Zij voelde zich als een vis in het water, genoot van haar werk en privé. Na twee jaar in de maatschap te hebben gewerkt was ik totaal uitgeblust. Ik wilde en kon zo niet verder. Ik raakte mezelf volledig kwijt, een proces van ontzieling.

In september viel het ‘Tijdschrift voor Geneeskunde’ in de bus. Daar stonden diverse vacatures in o.a. Huisarts gezocht in Groenland. Ik werd helemaal warm van binnen maar tegelijkertijd kwamen de spookbeelden in mijn hoofd. Hoe moet het met mijn relatie, mijn familie, vrienden en de maatschap?! Mijn verwarring was groot en in eerste instantie zette ik alles maar in de koelkast. Allereerst moest ik met Annemarie praten. Ik zag daar als een berg tegenop. Zij voelde zich helemaal thuis in Leiden en was al begonnen over eventuele kinderen. Die boot had ik afgehouden want ik was daar nog niet aan toe. Het gesprek verliep moeizaam maar zij had wel gevoeld dat ik niet gelukkig was met mijn werk als huisarts op deze manier. Schoorvoetend zei ze: ‘Ga maar op die baan solliciteren maar ik hoop dat je hem niet krijgt. Ik zie het niet zitten in Groenland om daar te gaan wonen met die eeuwig durende winters met dat barre klimaat. En ik ben emotioneel niet in staat om mijn werk, familie en vrienden op te geven om in een dergelijk isolement te gaan leven’. Het was volkomen terecht wat Annemarie ter berde bracht. Ik voelde me behoorlijk schuldig. Zij koos niet voor verandering in ons leven maar ik kon niet meer op dezelfde voet doorgaan. Na dagen van verwarring was ik in staat om een besluit te nemen. Ik kon met hart en ziel de sollicitatiebrief schrijven. Maar zelfs toen ik deze op de post deed kwam de twijfel weer torenhoog opzette. Wat doe ik Annemarie aan, mijn familie en vrienden? Als ik de baan zou krijgen wat gooi ik allemaal weg? De tijd schrijdt voort en ik krijg de baan, huisarts in Groenland bij de drie nederzettingen waar ik destijds stage liep. Ik was blij maar ook verdrietig. Annemarie en ik moesten beiden een zware tol betalen. Zij wilde niet mee naar Groenland maar zag wel dat ik ongelukkig in Leiden was. Na veel wikken en wegen hebben we een compromis gesloten. We willen het een jaar leven en kijken of onze relatie op afstand, gebaseerd op wederzijdse liefde stand zou kunnen houden!? Om de twee maanden zou ik een week in Leiden zijn en Annemarie zou haar zomervakantie bij mij in Groenland komen.

In december ging ik aan de slag. Na drie weken verblijf hoorde ik op een ochtend mijn husky’s wild tekeer gaan. Hun manier van blaffen en janken gaf aan dat er iets naderde. Ik ging naar buiten en zag twee mannen naast hun slee staan. Het waren een oudere- en een jongere man. Hun gezichten waren net witte maskers van het aangevroren ijs. Het bleken een vader en een zoon te zijn, woonachtig in een van de drie nederzettingen, 60 mijl verder gelegen dan de plek waar mijn iglo stond. De vrouw van de zoon moest bevallen maar de baby lag volgens twee oudere vrouwen verkeerd. Inmiddels had ik de grondbegrippen van de taal me wel eigen gemaakt. Met de taal van de Eskimo’s had ik me in Leiden al verdiept. Ik vond het geen kleinigheid om een dergelijke tocht te ondernemen maar hiervoor was ik toch naar Groenland gegaan om echt huisarts te kunnen zijn. Bovendien was het mijn plicht om deze vrouw te helpen. Ik wist dat we via een dichtgevroren fjord en over de gletsjer moesten. Het laatste stuk zou ik over de ijskap rijden. Dank zij het gunstige weer en de kwaliteit van het ijs deden we er iets minder dan een dag over. Ondanks de zwaarte van de tocht was het een genot om over die bevroren, blauwachtig glanzende ijswereld te stuiven. Uiteindelijk bereikten we de iglo. Toen ik deze inkroop bood het interieur, het bekende, al zo vertrouwde beeld op. Het stonk er, was smoorheet en de verlichting bestond uit een traanlamp, meer roet dan licht producerend, Behalve de vrouw, Arda, die zich kreunend tussen een berg zeehondenvellen wentelde en veel pijn had, stonden twee oudere vrouwen, die je bijna altijd bij bevallingen aantreft. Met deze heb je als arts meer moeite dan met de kraamvrouw zelf. Deze vrouwen beschouwen jou als vreemdeling en ervaren je als een soort belediging van hun eigen verlossingssysteem. Met veel moeite had ik de baby kunnen draaien, het was een stuitligging. Maar na twee uur was het leed geleden. Een nieuwe Eskimo was veilig en wel op het ijskoude ondermaanse gearriveerd. Het was een meisje, een prachtig kind. Haar ouders noemden haar Marit, hetgeen een oud-Scandinavische naam is, een variant op Maria, de moeder Gods. Opeens schoot het me te binnen dat het vandaag 25 december, de geboorte van Jezus is. Normaal zou ik de Kerst met Annemarie bij familie hebben doorgebracht. Wel gezellig maar enigszins oppervlakkig, daar de cadeaus en het kerstdiner het hoogtepunt vormden, maar ik miste het ook, vooral Annemarie. Hoe anders, hier in Groenland in een iglo met een pasgeboren meisje. Terugrijdend op mijn slee, getrokken door mijn trouwe husky’s liet ik mijn gedachten en gevoelens de vrije loop. Ik voelde dat er ook voor mij een nieuw leven was geboren. In Groenland lag mijn bestemming. Het gaat om mijn ziel met andere mensen te delen. Doodmoe, maar met een intense vrede in mijn hart reed ik door de donkere nacht huiswaarts. In gedachten de ster volgend die destijds de Wijzen uit het Oosten naar Bethlehem liet vertrekken om de geboorte van Jezus te vieren. Behouden kwam ik in mijn iglo aan. Allereerst heb ik de husky’s lekker eten gegeven en ze bedankt dat ze me veilig hebben thuis gebracht. Ik ging voldaan naar bed en ben onmiddellijk in slaap gevallen.

Voor u allen een ‘nieuwe geboorte’ voor het jaar 2023. Dat u de moed heeft om uw ziel te ontdekken en deze met anderen te delen.

Riet Weijers