‘In de schaduw van Rembrandt’ in Het Lichtruim

Vrijdag vertolkte Julika Marijn in Het Lichtruim de rol van Geertje Dircx in het leven van Rembrandt. Geertje werd door Rembrandt, na het overlijden van zijn vrouw Saskia Uylenburgh, aangenomen als huishoudster en verzorgster van zijn eenjarige zoon Titus. 

Saskia kwam uit een welgesteld milieu en had in haar testament laten opnemen dat na haar overlijden Rembrandt niet mocht hertrouwen. In dat geval zou haar erfenis aan hun zoon Titus toevallen. Geertje en Rembrandt kregen toch een verhouding, maar zouden niet trouwen. 

Rembrandt had inmiddels zoveel roem vergaard met zijn schilderijen en etsen dat hij narcistische trekken ging vertonen. Hij heeft 80 zelfportretten gemaakt. Geertje kreeg steeds meer binding met Titus en was een ware pleegmoeder voor hem. Rembrandt maakte ook portretten van haar. Toch zou na 7 jaar een einde komen aan hun verhouding en werd Geertje het huis uitgezet. Rembrandt wilde haar laten opnemen in het Spinhuis, een tuchthuis. Geertje legde zich daar niet bij neer en dient een aanklacht in bij de Huwelijkskrakeelkamer. 

Met behulp van relaties zou Rembrandt dit gerecht winnen en werd Geertje 5 jaar opgesloten. Door alle spanningen liep de productie van zijn kunstwerken sterk terug. De daling van inkomsten dwongen hem zijn huis aan de Amsterdamse Breestraat te verkopen en betrok hij een huurhuis aan de Rozengracht.

Inmiddels had Rembrandt een verhouding gekregen met Hendrikje Stoffels. Zij kregen een dochter, die ze Cornelia noemden. Om de erfenis van Saskia niet te verliezen zouden ook zij niet trouwen; de productie van zijn werken en daarmee de inkomsten namen weer toe. 

(Frans Poot)