Merkwaardig maretak

Even verderop in het dorp staat een oude appelboom, een Dubbele Bellefleur van wel honderd jaar oud. Een overblijfsel van een boomgaard van lang geleden. De zoetzure vruchten blijven tot lang na het plukken goed van smaak. De eigenaar is er zuinig op.

In die boom heeft een merkwaardige plant, maretak, een half-parasiet, overtuigend zitting genomen. Diens witte bessen zijn een lekkernij voor vogels. De plakkerige resten met vruchtbeginsel worden door hen verspreid en versmeerd aan de bast van de tak waarop zij zitten (vogellijm). Hier zet de groeikern zich vast en ontvangt vocht en zouten uit de sapstroom van de boom. De leerachtige, groene blaadjes verzamelen energie uit het zonlicht (fotosynthese) en delen de voedingsstoffen met de boom. Een uitzonderlijk partnerschap. Ook in de kale wintermaanden, als de boom zonder blad niet in staat is zonlicht op te nemen, blijft de maretak groen en actief.

Het raadselachtig, legendarisch kruid wordt al geroemd in de Griekse en Germaanse mythologie. Uit angst voor spoken, heksen of ziektes (mare) werden bosjes maretak vroeger vaak opgehangen aan een balk in de stal om de ‘mare’ te verjagen (heksenkruid). Daarentegen staat dit kruid in sprookjes symbool voor vriendschap, liefde en geluk. Velen kennen de belofte van een kus onder de mistletoe...

Met een gouden sikkel uit een eik gesneden, is maretak het onmisbare ingrediënt in de Gallische toverdrank van druïde Panoramix. Een slokje van die drank maakt Asterix, Obelix en hun dorpsgenoten onoverwinnelijk in hun strijd tegen de Romeinen, zo’n 2000 jaar geleden... Een briljant stripverhaal met een kern van waarheid. Door druïden werd toen de maretak of mistel geneeskracht toegedicht. Ook nu nog wordt een extract van de plant voorgeschreven om het immuunsysteem te versterken, het lichaam te beschermen. In ons land komt maretak niet veel voor en is een beschermde plant.

Fris groen lopen intussen de bomen weer uit. Hun groeikracht faciliteert groene kracht uit fotosynthese. Ook voor óns voortbestaan van groot belang.

(Karien Scholten)

In haiku:

Boom en maretak
Mysterieus verbonden
Schrijft sprookjesliefde