Schrijver Kester Freriks bezoekt Westbroek

Op de fiets door Westbroek, langs ooievaarsnesten in allerlei variaties op huizen, palen, bovenin bomen, tot zelfs hoog boven de weg. Kester Freriks schrijft voor het NRC en in zijn boeken over de natuur en kijkt zijn ogen uit. De aanwezigheid van zoveel ooievaars hier bevestigt de conclusie in zijn pas verschenen boek ‘De ooievaar’, dat deze vogel overtuigend terug is van weg geweest. 

De ooievaar, opvallend in afmeting en in kleuren, spreekt al eeuwen lang tot de verbeelding en is een dankbaar gespreksonderwerp. Een onderwerp, waarin Kester Freriks zich buitengewoon heeft verdiept. Hij schreef over de wit-zwarte vogel vanuit eigen waarnemingen, doorweven met oorspronkelijke ooievaar literatuur. ‘De komst van de ooievaar symboliseert het broedseizoen. Het is fascinerend om van nabij getuige te zijn van het familieleven van de vogels.’ In beeldende taal beschrijft hij het eerste jaar van een ooievaarspaar bovenin een boom in zijn tuin. ‘Het mannetje lokte haar, vouwde de vleugels open, toonde zijn borstveren. … ’s Nachts waren ze onafscheidelijk. Ze zaten schouder aan schouder of met de rug naar elkaar gekeerd, ineengedoken en met een poot gevouwen tussen de veren.’ Nauwlettend volgde hij het doen en laten van de grote vogel, het grootbrengen van de jongen, het voedingspatroon. ‘De menukaart van de ooievaar wordt door de seizoenen geschreven.’ 

Balanceren

Uitgaand van het laatste wilde paar in Grafhorst in 1982, beschrijft Freriks de teloorgang en de herintroductie van de ooievaar. ‘Een Friese boer noteerde in 1846: ‘… zij waaren volstrekt ontelbaar’. Toch was bijna honderdveertig jaar later de ooievaar volledig verdwenen.’ Evenals in zijn boek over valkerij en wilde vogels beschrijft Freriks het spanningsveld tussen mens en natuur. ‘De toegenomen bevolkingsdruk, de daarmee gepaard gaande veranderingen in de landinrichting en moderne landbouw.’ Totdat het tij keerde door ingrijpen van de mens. ‘De terugkeer van de ooievaar wekt verwondering en verbazing.’ Ooievaars nestelen graag in de nabijheid van menselijke bedrijvigheid. Inmiddels nemen zij nadrukkelijk hun plaats weer in op het boerenland. ‘Dankzij de trillingen die tractoren veroorzaken, kan een ooievaar in een uur tijd met gemak zo’n honderd regenwormen bemachtigen; er zijn waarnemingen bekend van een vangst van twee tot maximaal zeven wormen per minuut.’

Volksverhalen

Ook de rol van de ooievaar in sprookjes en mythen van over de hele wereld komt aan bod. ‘Alle volksgeloof en symboliek van de ooievaar heeft te maken met vertrek en terugkeer, met het verdwijnen in aanloop naar de donkere maanden en het weerzien in het voorjaar. Wie kijkt naar zwermen reizende ooievaars kan zich niet aan de indruk onttrekken dat wolken vleugels hebben gekregen.’

Historisch ooievaarsdorp

Kester Freriks memoreert in zijn boek een notitie uit het kerkarchief van Westbroek in 1728. ‘De leidekker bracht 3 gulden in rekening voor ‘overname van een ooijijevaarsnest’ op het koor van de kerk’. Westbroek is hiermee een historisch ooievaarsdorp. 

Voor Freriks de aanleiding om alhier een lezing te geven: ‘Alles over ooievaars’. Ook zijn boek zal hier die middag te koop zijn. Geïnteresseerden zijn van harte welkom op zaterdag 1 juli van 15.00 tot 17.00 uur in Het Dorpshuis, Christinastraat 2, Westbroek.         (Karien Scholten)

Lezersactie

Voor de lezers van De Vierklank is een aantal boeken ter beschikking gesteld. Om hiervoor in aanmerking te komen stuurt u voor 28 juni een email naar info@vierklank.nl met in het onderwerp ‘ooievaar’. De exemplaren worden onder de inzenders verloot. Iedereen krijgt bericht. Op 1 juli zal de schrijver de gelukkigen zelf een gesigneerd exemplaar overhandigen.