Houdringe

Veel mensen uit de regio De Bilt denken bij het horen van de naam ‘Houdringe’ meteen aan ‘hondenbos’. Ik zal ook niet ontkennen dat natuurgebied Houdringe erg populair is bij hondenbezitters, al was het alleen al vanwege het grote honden losloopgebied. Maar ook de ligging op de grens van de bebouwde kom en de aanwezigheid van een parkeerterrein maken het gebied voor hen aantrekkelijk. Dit is een zegen voor hondenbaasjes, maar voor wie niet van honden houdt of er zelfs bang voor is kan dit ongemak geven. Zij zullen een stukje verder moeten doorlopen of omrijden om naar bijvoorbeeld Beerschoten te gaan. 

Maar, laten we wel wezen, Houdringe is zo veel meer dan een hondenparadijs. En dat werd maar weer eens bevestigd toen ik onlangs een bezoek bracht aan het beschermd natuurgebied. Dit keer om te kijken naar de ontwikkeling van de beplanting op een paar locaties. 

Als eerste ga ik naar de akker aan De Holle Bilt. Een paar jaar geleden hebben we daar namelijk een fruitboomgaard en een haag aangeplant. Deze zogenaamde kleine landschapselementen zijn aangebracht om zowel het historische karakter, de ecologische waarden als de beleving van het landgoed te versterken. 

Vanaf De Holle Bilt zie ik in één oogopslag dat rechts van de nieuw aangeplante haag collega Rick het voorste deel van de akker de winterrogge geoogst heeft. In het achterste deel heeft hij de rogge bewust ongemoeid gelaten. Daar mag het graan blijven staan, want het is een belangrijke voedselbron, schuilplaats en plek voor ei-afzet voor allerlei soorten dieren. De vrolijke kleuren van nog bloeiende akkerkruiden, zoals korenbloem, kamille en wikke komen me tegemoet. Het er zoemt van de insecten! Op en tussen de stoppels is het een drukte van jewelste met spinnetjes en andere klein gespuis. De das voelt zich hier ook zeer thuis, getuige de vele wissels (wandelpaadjes van dieren). De hoeveelheid muizenholletjes doet vermoeden dat ook dit snel voortplantende diertje zich hier goed vermaakt. Ik kan me zo voorstellen dat ook een vos, bosuil en buizerd daar geen bezwaar tegen hebben. 

Met veel moeite lukt het me om een van de vele kleine vuurvlinders te fotograferen, het diertje heeft duidelijk geen zin om te poseren. Bij het zien van de kleurrijke rode meidoornbessen en oranje rozenbottels in de haag denk ik even terug aan de tijd dat Bhagwan volgelingen deze kledingkleuren verkozen. Wat zou er van hen geworden zijn? 

In de fruitboomgaard pronken braamstruiken met hun diep paars zwarte vruchten, maar tot mijn grote teleurstelling zie ik nauwelijks appels en peren aan de bomen. Vermoedelijk door een gebrek aan bestuivende insecten in het afgelopen, koude voorjaar. Grote blikvanger in de boomgaard is de uitbundig bloeiende guldenroede. Deze ingeburgerde exoot is een enorme nectarbron voor veel soorten insecten. 

Of je als dier nou van nectar, zaden, insecten, vruchten of muizen houdt, op deze plek ben je hoe dan ook een geluksvogel!

Mijn volgende bestemming op Houdringe is de omgeving van het Biltsche Meertje. Dit idyllisch plekje met open water en twee eilanden wordt omsloten door een variatie aan bomen en heesters. Nu hier niet meer jaarlijks veel voorwerk wordt verricht in afwachting van een dikke ijsvloer voor natuurschaatsen, is het beheer van de oevers niet meer zo strak. Ik ben benieuwd om te zien hoe planten en dieren daarop reageren en wordt al gelijk blij als ik oeverplanten als wolfspoot en moerasvergeet-mij-nietje zie. Maar misschien stonden die er altijd al? Het ontbreekt er sowieso niet aan de mooiste libellen, zoals vuurlibel, keizerlibel en het talrijke lantaarntje. Ik beeld me in hoe leuk het zou zijn als hier spontaan kleurrijke oeverplanten gaan groeien. Ik denk bijvoorbeeld aan grote kattenstaart, koninginnenkruid en moerasspirea. Mooi om te zien en er komen ook veel vlinders en ander insecten op af! De potentie is er in ieder geval. Nu moet ik nog wat geduld hebben…

Wie er nog aan twijfelt dat Houdringe alleen maar een bos voor honden en hun baasjes is, raad ik aan om eens met een excursie van een gids van Utrechts Landschap mee te gaan.

N.B. Helaas blijkt er blauwalg in het Biltsche Meertje te zitten. Een verschijnsel dat bij hoge temperaturen en veel zonlicht niet ongebruikelijk is in stilstaand water. Wist je trouwens dat blauwalg geen alg of wier is? Het in een bacterie, de cyanobacterie om precies te zijn. Tijdens de zogenaamde blauwalgenbloei wordt een vies ogende, op verf lijkende drijflaag gevormd. Bij het afsterven van de onderkant van die laag (door gebrek aan licht) komen giftige stoffen in het water terecht en neemt de hoeveelheid zuurstof in het water af. Hierdoor kunnen vissen en andere dieren sterven. Het besmette water is ook gevaarlijk voor honden en mensen.

© Jacqueline van Dam, Boswachter Utrechts Landschap