Verleden van VVD-politica Dilan Yesilgöz kan haar carrière dwars gaan zitten

AMERSFOORT Het Amersfoortse verleden van VVD-politica Dilan Yesilgöz kan haar carrière dwars gaan zitten. Ze is tegenwoordig minister van Justitie en Veiligheid in het demissionaire kabinet Rutte-IV. Nu Rutte de politiek gaat verlaten, wil zij de VVD gaan leiden.

door Jeroen de Valk

Nieuws gaat verder dan de gemeentegrens. Daarom brengen wij ook bijzondere verhalen van buiten jouw gemeente. Artikelen die je motiveren, inspireren en je aan het denken zetten. Kortom: verhalen die de moeite waard zijn om te lezen.

Twintig jaar geleden was ze in Amersfoort bestuurslid van de SP. In deze hoedanigheid schreef ze een column in de nieuwsbrief van de Amersfoortse socialisten. De kop luidt ‘Ik ben… een vluchteling’. Hierin haalt ze herinneringen op aan de tijd waarin zij als dochter van een vervolgde, Koerdische advocaat en vakbondsleider naar Nederland kwam. Het gezin moest Turkije verlaten. Eerst vluchtte de vader, drie jaar later volgde de rest van het gezin.

GEDEPORTEERD

In april 2004 schreef de destijds 26-jarige Yesilgöz dat de Nederlandse overheid de KLM-ticket had betaald. ,,De kerk richtte ons huis in. (…) Ik en mijn zusje mochten naar school en mijn ouders mochten meteen Nederlands leren. We werden geaccepteerd door de buren en de docenten en hadden snel vriendjes.’’

Vervolgens hekelt ze de volgens haar de kille atmosfeer anno 2004. ,,Als wij 15 jaar later waren gevlucht, had ik nu dit stuk niet kunnen schrijven.’’ Dan zat ze ergens te wachten ‘op het moment waarop ik gedeporteerd zou worden’. Ten slotte constateert ze dat ze anderen gunt wat zij heeft gekregen en zich daarom bij de SP heeft aangesloten.

Het curieuze is, dat Rutte-IV viel over de gezinshereniging; die wil de VVD beperken. Yesilgöz moet van gedachten zijn veranderd. De column werd onlangs gedeeld door Het Financieele Dagblad en de website van BNN-VARA. Het dagblad concludeert dat Yesilgöz ‘Rutte rechts wil inhalen’. Volgens BNN-VARA wil ze carrière maken door asielzoekers iets te ontzeggen wat haar wél werd gegund.

ZELFREDZAAMHEID

In de afgelopen jaren zei Yesilgöz herhaaldelijk in interviews dat asielzoekers - en allochtonen in het algemeen - te snel als ‘slachtoffers’ worden gezien. Daar gruwt ze van. Zelf maakte ze vlot carrière, wat strookt met de VVD-idealen van zelfredzaamheid.

Maar daar valt wat tegenin te brengen. Haar vader was academisch geschoold, haar moeder mocht ook doorleren en het gezin was niet religieus. Mannen en vrouwen kregen in haar milieu gelijke kansen. Er zijn echter ook gezinnen waarin de meisjes zo snel mogelijk van school worden gehaald; er is thuis toch al nauwelijks ruimte om je huiswerk te doen. Er zijn ook meisjes die minder assertief, zelfverzekerd en welbespraakt zijn.

WRAKKIG BOOTJE

Dilan Yesilgöz (Ankara, 18 juni 1977) kwam als meisje van acht naar Nederland. Eerst met een wrakkig bootje naar Griekenland, van daaruit vlogen ze naar Schiphol. Ze groeide op in Amersfoort, waar het gezin bewust níet in een buurt vol allochtonen ging wonen. Kennelijk konden de ouders deze keuze maken.

In Groep 8, zo vertelde ze onlangs in het AD, moest ze een extra taaltoets doen, samen met een meisje van Marokkaanse afkomst. Een jongetje van Chinese afkomst hoefde dat niet. ,,Ik dacht: wat een onzin, ik spreek toch goed Nederlands. Uit protest heb ik alleen maar bloemetjes op dat formulier getekend.’’

VALLEI COLLEGE

Als gevolg daarvan mocht ze niet naar het Stedelijk Gymnasium Johan van Oldenbarnevelt, maar ging ze vwo doen op het Vallei College aan de Paladijnenweg. Daarna studeerde ze Cultuur, Organisatie en Management aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze pendelde vaak heen en weer vanuit Amersfoort.

Ze werd daarna medewerker van het Wetenschappelijk Bureau voor Onderzoek en Statistiek in de Amersfoort; tegelijkertijd werd ze er actief in de lokale SP. Ze kwam al snel in het partijbestuur. De jonge Dilan zat vol idealen; daartoe behoorde een correcte opvang van asielzoekers, zoals ze al had geschreven in haar column.

MAROKKAANSE JONGEREN

Maar na een jaar of twee ging ze verder kijken. Na wat shoppen bij de PvdA en GroenLinks vond ze haar definitieve bestemming bij de VVD. De rode draad van de linkse partijen zou zijn: er zijn slachtoffers die we moeten redden. ,,Dat is dan ook je bestaansrecht: als er geen slachtoffers meer zijn, valt er niets te redden. Daar liep ik ook tegenaan bij GroenLinks en de PvdA.’’

Het ergerde haar ook dat links georiënteerde media specifiek háár mening vroegen in de asieldiscussie. ,,Mijn afkomst is relevent als ík het relevant vind.’’ Als Amersfoortse SP’er werd ze al geconsulteerd over problemen met Marokkaanse jongeren. ,,Waarom ik? Ik voelde me Amersfoortse.’’

LINKSE JEUGDIDEALEN

Tegenwoordig beschouwt ze zichzelf als Amsterdamse. Ze woont in de hoofdstad sinds ze in 2006 ging werken als adviseur van het gemeentebestuur aldaar. In 2014 werd ze er VVD-raadslid. Ze trouwde met Amsterdammer René Zegerius, die leidinggevende functies vervult in de geestelijke gezondheidszorg. De gehechtheid aan de hoofdstad is gebleven, ook nu ze is doorgestoomd naar de landelijke politiek. Haar thuis is Amsterdam, ze is een fan van Ajax en zingt keihard Bloed, Zweet en Tranen in het stadion.

Daarmee raakte ze steeds verder verwijderd van haar Amersfoortse wortels. Ook van haar linkse jeugdidealen. Of niet? De asielsituatie is drastisch veranderd sinds haar socialistische jeugdjaren. Alleen al kwantitatief. Vorig jaar zochten ongeveer 50.000 duizend mensen in Nederland een veilig heenkomen. Daar zijn oorlogsvluchtelingen bij, maar ook kansloze ‘veiligelanders’, die voor overlast zorgen. Je hoeft niet links of rechts te zijn om dat te constateren.

Yesilgöz heeft -voor zover bekend- nog niet gereageerd op de commotie rond de oude column.