Gemeenteraad krijgt kladversie begroting 2027

Op het eerste gezicht ziet de gemeentebegroting voor 2027 er goed uit. Wanneer alle inkomsten en uitgaven met elkaar verrekend worden, resteert een positief saldo van 118.000 euro. Maar de meeste lastige keuzes moeten nog worden gemaakt. Daarom staat al een begrotingsherziening gepland voor december.

door Lem van Eupen

Door de lange formatiegesprekken konden de wensen van de nieuwe coalitie nog niet worden meegenomen in de begroting die begin november wordt besproken in de gemeenteraad. Het zittende college maakte daarom een ‘beleidsarme begroting’ waar geen nieuw beleid in zit, op ‘enkele noodzakelijke besluiten’ na, zo valt te lezen in het document dat desalniettemin 224 pagina’s telt.

Gat van vier miljoen

Zo is er nog geen oplossing gevonden voor het tekort op de jeugdzorg. In de zomer werd bekend dat de kosten daarvan dit jaar vier miljoen euro hoger uitvallen dan begroot. Dat is niet uniek voor De Bilt; in heel Nederland groeit het aantal jongeren dat een beroep doet op jeugdzorg en wordt de zorg steeds intensiever. Het rijk geeft de gemeenten daarvoor te weinig geld. De gemeente wil de vraag naar jeugdzorg terugdringen, maar weet nog niet hoe.

Daarnaast dreigen de zorgkosten voor ouderen te groeien door de toenemende vergrijzing. De Bilt kent relatief veel oudere ouderen. Om die kostenstijging te voorkomen, wil de gemeente inzetten op preventie. Dat leidt echter niet meteen tot besparingen.

Toenemende schuld

Niet alleen veel kosten stijgen, ook de schulden van de gemeente lopen op, van 103 miljoen euro dit jaar tot 123 miljoen euro in 2027. Dat komt vooral door forse investeringen in onder andere onderwijshuisvesting en wegen.

Zo is de Martin Luther King school in Maartensdijk toegevoegd aan de lijst van scholen waarvoor nieuwbouw of onderhoud gepland staat. Verder verwacht de gemeente dat lopende projecten duurder uitvallen. Dat komt door oplopende bouwkosten, tijdelijke huisvesting voor de scholen en aankomende wetswijzigingen wat betreft duurzaamheid en energie-eisen.

Naast de werkzaamheden aan de Groenekanseweg in Groenekan, de Herbie-rotonde in De Bilt, de Prinses Marijkelaan in Maartensdijk en de Gezichtslaan in Bilthoven start in 2027 de voorbereiding voor de herinrichting van de Hessenweg in De Bilt.

Bestuur en ondersteuning

Ook de kosten van het gemeentelijk apparaat nemen toe. Voor versterking van de gemeentelijke organisatie wordt de komende vier jaar 3,4 miljoen euro uitgetrokken, waarvan bijna één miljoen in 2027. Dat geld wordt gebruikt om de professionaliteit en de vakbekwaamheid van de medewerkers te vergroten. Het nieuwe college bestaat uit één wethouder meer dan het vorige en het ambtenarenbestand stijgt van 252 naar 255,5 fte. Volgens de nieuwe coalitie moet er juist worden bezuinigd op de ambtenarij.

Toenemende lasten

Wat lasten voor de burgers betreft is wel al een aantal maatregelen genomen. De gemeente verwacht één miljoen euro extra binnen te halen dankzij hogere inkomsten uit de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen. Verhoogde riool- en afvalheffingen moeten samen ook ongeveer één miljoen euro meer opbrengen. De legeskosten voor omgevingsvergunningen zouden nog eens 1,3 miljoen euro extra in het laatje moeten brengen. De nieuwe coalitie wil daarnaast ook de leges voor andere diensten van de gemeenten verhogen; dat is nog niet verwerkt in de begroting.

Vuurproef

Verdere bezuinigingen zijn onvermijdelijk, zo staat in de begroting. Het college en de gemeenteraad staan daarmee voor pijnlijke keuzes. Inwoners van De Bilt zullen hoe dan ook de consequenties gaan ondervinden. Bij dit alles moet het gemeentebestuur ook nog eens in het achterhoofd houden dat de rijksbijdrage voor gemeenten in 2028 aanzienlijk daalt, waardoor de situatie nog nijpender wordt. De nieuwe coalitie moet zo al direct een vuurproef ondergaan.