Man van Veelen
Man van Veelen .

Column - Afnemende Intelligentie

18 april 2026 om 16:00 Overig

Tot enkele jaren geleden werkte ik in het onderwijs en was ik zeer geïnteresseerd in de voor- en nadelen van AI (artificial intelligence). Na mijn pensioen dacht ik steeds minder na over AI en de consequenties daarvan. Tot enkele weken geleden. Ik werd uitgenodigd om aan een gesprek deel te nemen over AI en creativiteit. In de voormalige drogisterij Woortman aan de Neude kwamen acht mensen bijeen met verschillende achtergronden en leeftijden. Het gesprek, in de tot vintagewinkel omgetoverde ruimte, was alleszins interessant en het opgediende eten voortreffelijk. Het zou aanvankelijk tot ongeveer 10 uur duren, maar het was zo boeiend dat de tijd omvloog. Rond 11 uur moesten we echt stoppen, want diverse deelnemers hadden nog een flinke reis voor de boeg.

advertentie

Het was echt super met deelnemers die allemaal andere interesses hebben, variërend van zakelijk tot kunstzinnig, en van net twintig tot bijna zeventig jaar. Het heeft mij zeker weer aangespoord om de voor- en nadelen van kunstmatige intelligentie beter te willen begrijpen.

Ik ga nu niet diep in op AI, want dit is een column en geen artikel. Bovendien ben ik geen wetenschapper en voor je het weet ga ik mijn alwetendheid inzetten. Of nog erger, ik vraag ChatGPT om dit voor mij te doen. Dat laatste is overigens wel zo makkelijk, hoef ik zelf niet meer na te denken, het bespaart me tijd en dan heb ik nog meer tijd voor mezelf. Waarom ook eigenlijk niet? Liever lui dan moe!

Toevallig besteedde onze dominee, Wouter van Laar, in zijn preek tijdens een prachtige paasdienst in de Oosterlichtkerk ook aandacht aan dit onderwerp; mooi hoe hij altijd weer de actualiteit invoegt in het Bijbelse verhaal.

Om het cirkeltje van de afgelopen weken rond te maken: ik kreeg het boekje “Liever moe dan lui” geschreven door Erik Scherder (hoogleraar klinische neuropsychologie) In eerdere columns heb ik deze goeroe vaker aangehaald: o.a. Laat je hersenen niet zitten. In het nieuwe boekje schudt hij ons weer wakker. In ons DNA zit al vanaf de oertijd efficiëntie en snelheid. Hoe minder we hoeven doen en hoe meer we daarmee kunnen verdienen. De lichamelijke arbeid verdween grotendeels. Maar als de kustmatige intelligentie ook ons denken gaat overnemen, wat blijft er dan nog van ons over?

Aanrader: op de fiets of wandelend naar de boekwinkel of de bibliotheek en laat de wijsheid van Erik Scherder ons allen inspireren naar aangroeiende intelligentie.

Martin van Veelen