Mathildedag is Dag van de vrijwilliger

door Henk van de Bunt

In De Bilt wordt ieder jaar op 14 maart Mathilde-dag gevierd. Die dag is geen festival met een uitgebreid activiteitenprogramma, maar een jaarlijkse dag van waardering voor vrijwilligers. Dan worden inwoners in het zonnetje gezet die zich langdurig en belangeloos hebben ingezet voor de gemeenschap.

‘Doordat keizerin Mathilde in 1122 een stuk woeste grond overdroeg aan een paar monniken, maakte zij de stichting van het klooster Oostbroek mogelijk. Uit dat klooster is later het dorp De Bilt ontstaan’. Aldus begon Dick Berents (onlinemuseumdebilt.nl) in een vorige uitgave van De Vierklank zijn verhaal over keizerin Mathilde die wordt beschouwd als de formele grondlegger van De Bilt. Hoewel ze de stad niet eigenhandig heeft gebouwd, markeert haar schenking van een stuk grond het historische beginpunt van de gemeente De Bilt. 

In 2026

Vrijdag 13 maart vierde de gemeente De Bilt de Naamdag van Keizerin Mathilde, de beschermvrouwe van de eerste twee vrijwilligers die zich op deze plek inzetten voor een leefbare omgeving ‘Hermannus en Theodoricus’. Burgemeester Maarten Haverkamp: ‘En dus hebben wij als gemeente deze dag aangegrepen de vrijwilligers van gemeente De Bilt in het zonnetje te zetten. Zonder vrijwilligers kan een samenleving als de onze niet. Allerbeste en waardevolle vrijwilligers hier aanwezig, u zet zich in, vaak achter de schermen of in de schaduw, belangeloos in geld maar waardevol in verbinding. U bent een ongelooflijk voorbeeld voor uw omgeving en daarmee verdient u echt een moment van extra aandacht.
Vandaar deze Mathildedag, úw dag’.

Kinderen

Bilts kinderburgemeester Felien: ‘Ik ben 25 september 2025 geïnstalleerd en ik mag de stem van de kinderen uit de gemeente vertegenwoordigen. Ik mag burgemeester Haverkamp assisteren bij uiteenlopende ceremoniële taken. Daarom sta ik hier bij de uitreiking van de Mathildeprijs. Mathilde was een bijzondere keizerin nauw verbonden met de Gemeente De Bilt. Het is dan ook een eer dat ik Mathilde mag vragen haar verhaal te (laten) vertellen; Lizzy en Emilie zullen samen met Irene Jongbloets en Ella Prins stukjes vertellen uit het leven van Mathilde en een manier bedoeld om met elkaar meer te weten te komen over keizerin Mathilde’.

Deze dag

Gemeentearchivaris Roosmarijn Ubink vertelde o.a. als bijzonderheid waarom op deze dag de Mathildeprijs uitgereikt: ‘Als archivaris kijk ik bij zo’n verhaal natuurlijk eerst naar de bron: de oorkonde uit 1122. Zo’n document vertelt uiteindelijk niet alleen iets over één keizerin of één klooster. Samen met andere bronnen vertelt het iets over de tijd en de mensen en over de identiteit van een gebied dat zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld. Wanneer je kijkt naar wat er in de twaalfde eeuw gebeurde, zie je dat De Bilt, het landschap en de gemeenschap niet gevormd zijn door één persoon, niet door Mathilde, niet door een monnik. Ze werden gevormd door generaties mensen die samen het land bewerkten, bewoonbaar maakten en bestuurden. Zo ontstond een gemeenschap.’

‘De naam Mathildeprijs verwijst naar die gezamenlijke inzet en is zo een eerbetoon aan de inwoners die zich vandaag voor de gemeenschap inzetten. De prijs wordt namelijk uitgereikt aan inwoners of groepen die zich belangeloos inzetten voor de gemeenschap van De Bilt.

Ik kwam ergens een mooie beschrijving tegen: dat de prijs is voor vrijwilligers die ‘de drijvende kracht van de samenleving’ zijn en dat de Mathildeprijs bedoeld is om hen zichtbaar te waarderen. Eigenlijk zegt de prijs dus iets heel eenvoudigs: net zoals mensen hier 900 jaar geleden samen de eerste gemeenschappen opbouwden, bouwen inwoners vandaag nog steeds aan de gemeenschap’.

Ode 

Ook Sterk Spul werkte aan de Mathildedag mee en bracht een ode in de bewerking van ‘Hij was maar een clown’.

’Je bent maar een mens en je valt amper op 

Je bent maar een mens maar je bent super top 

Je zet je steeds in bij dag en bij nacht 

Je bent waar er nood is met volle kracht’. 

‘De waardering is groot voor u allen bijeen 

Voor wat jullie steeds geven in de buurt om ons heen 

Velen weten niet half wat jullie al doen 

Vol liefde en aandacht maar niet voor de poen’.(= Refrein)

‘Je bent soms alleen bij een droevig geval 

En uit vrije wil sta jij er steeds pal 

Je hebt geen kapsones en doet heel gewoon 

Wat anderen laten doe jij zonder loon’.

(Refrein)

‘En is het soms laat en heb je ’t gehad 

Dan houd je toch vol al kost het je wat 

Je bent er van harte en dat is wat telt 

Je doet wat je doen moet ook al krijg je geen geld’. (Refrein 2x)