Code oranje legt de dorpen tijdelijk stil

Het is stil op straat. De verkeersinformatie waarschuwt voor winterse buien; hagel, sneeuw of ijzel. Op veel plaatsen is kans op gladheid door opvriezen en bevriezing van natte weggedeelten. Het is topdrukte voor de strooidiensten.

Machtig mooi

Gelukkig houden grote trekkers de doorgaande wegen vrij van sneeuw en ijs. Ik mocht een avondje mee met Martijn. ‘Strooien. Wegen begaanbaar houden. Voorkómen dat er ongelukken gebeuren. Machtig mooi werk.’ Martijn werkt voor één van de loonbedrijven in onze gemeente die machines beschikbaar houden voor deze bijzondere werkzaamheden. Op oproep klimmen hij en zijn collega’s in hun trekker met sneeuwschuif en strooi-installatie om de wegen van gemeente De Bilt begaanbaar te houden. Dag en nacht rijden zij in ploegen door, ieder z’n eigen uitgestippelde route.

Strooien

Hoog boven de weg, als op een troon gezeten, rijden we in een rustig tempo door de verschillende dorpen. Over smalle dijkjes en over brede toevoerwegen. Grote lampen verlichten de weg voor en achter ons. De enkele tegenligger wijkt voor ons uit. Wat wandelaars stappen opzij in de sneeuw en zwaaien aanmoedigend. Het zijn niet alleen de hoofdwegen die ijsvrij worden gemaakt, maar ook wegen naar voorzieningen zoals scholen, zorgcentra en brandweerkazernes. Strooien werkt vooral goed als het zout door het verkeer wordt ‘ingereden’. In straten met weinig verkeer heeft strooien dus geen zin.

Stuurmanskunst

Keren op smalle dammetjes, vlak langs sloot… Martijn is zeer bedreven. ‘Je moet gevoel hebben voor de trekker, weten wat je doet. Als je gaat glijen met een volle vracht… Het is voortdurend opletten!’ We rijden een rondje rotonde. Her en der is de weg spekglad. Af en toe voelen we de reusachtige trekkerwielen slippen. ‘Als de wielen slippen, nóóit remmen, dan gaat ‘ie scharen. Even het gas los, 4-wheeldrive aan...’

Nat-zout

Er wordt gestrooid volgens de ‘nat-zout methode’, dat wil zeggen zout vermengd met water. Dat zorgt voor een betere verdeling. De bestuurder kan de concentratie van dit zgn. pekelwater zelf regelen vanuit de cabine, door extra zout bij te mengen. Onderweg wordt Martijn gebeld door de opdrachtgever. Agterberg b.v. verzorgt in opdracht van de gemeente De Bilt de gladheidsbestrijding. Zij volgen de strooiwagens via gps: de gevolgde route, de gebruikte zoutconcentratie, de strooibreedte… De toestand op de weg wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Als het sneeuwt wordt er geschoven, zo nodig de hele nacht door.

Bijtanken

De voorraad zout en pekelwater slinkt en we moeten ‘bijtanken’. Op het bedrijfsterrein van de firma Agterberg vinden we de zoutvoorraden. Dag en nacht zijn zij open voor de strooiploegen. Zij vullen niet alleen de zoutvoorraden van de strooiwagens aan, maar ook de manschappen kunnen in de kantine even bijtanken. Een warme maaltijd en/of een kop koffie zorgen ervoor dat de chauffeurs fit blijven. De strooiwagens rijden er af en aan. Groot en klein, want ook de fietspaden worden berijdbaar gehouden.

Verkeersveiligheid

Ondanks alles kunnen ook gestrooide wegen glad zijn. Automobilisten en fietsers wordt nadrukkelijk geadviseerd hun rijgedrag aan te passen aan de omstandigheden. Vooral rustig rijden, voldoende afstand houden, voorzichtig optrekken is het devies. Buiten is het koud, maar in de cabine is het lekker warm. Ik ben het eens met Martijn, in het donker onderweg in dienst van het algemeen belang... machtig mooi!

Ploegendienst

Terug in Westbroek rijdt Martijn regelrecht naar de loods van Bouwman’s loonbedrijf. Daar spuit hij de trekker-combinatie schoon met lauw water om daarna thuis op de bank nog even wat te slapen. De weersvooruitzichten voorspellen code oranje. Het zou dus zomaar kunnen dat er die nacht weinig van slapen komt. Met zijn collega Ewoud Boom draait Martijn van Donkelaar wisseldienst; een week op en een week af. Als zij nagenoeg non stop rijden, neemt Bernhard Bouwman het een paar uur van hen over. Bij heftige sneeuwval schuiven zij ‘s nachts ook parkeerplaatsen van winkelcentra en transportbedrijven schoon. Dat betekent een week lang weinig tijd voor andere zaken.