Eisen schoolgebouwen teruggeschroefd

door Lem van Eupen

Nieuwe of vernieuwde schoolgebouwen in de gemeente De Bilt hoeven toch niet te voldoen aan strengere eisen voor energiegebruik en luchtkwaliteit. De nieuwe regels zouden gaan gelden voor meer scholen dan gedacht. Daardoor zouden de kosten voor de gemeente fors hoger worden en zouden de plannen vertraging oplopen. De gemeenteraad besloot daarom donderdag om een eerder genomen besluit terug te draaien.

In januari van dit jaar nam de gemeenteraad een wijziging op een voorstel van het College aan waarin de strengere eisen waren vastgelegd. Volgens de raad verdienen alle kinderen in De Bilt het om les te krijgen in scholen met een goed binnenklimaat. Daarnaast zorgt een lager energiegebruik voor een lagere energierekening voor scholen, minder CO2-uitstoot en minder afhankelijkheid van buitenlands gas.

Van BENG naar ENG, van C naar B

Bij nieuwbouw en uitbreiding moesten schoolgebouwen voortaan voldoen aan de normen voor een Energie Neutraal Gebouw (ENG). Dat is een gebouw dat op jaarbasis evenveel duurzame energie opwekt als het verbruikt. Dat gaat een stap verder dan de wettelijke eis van een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG), die in 2021 is ingevoerd. De meerkosten zouden worden gedekt uit de bestemmingsreserve verduurzaming maatschappelijk vastgoed. Daarnaast zouden de schoolbesturen een bijdrage moeten leveren van maximaal de helft van de te verwachten besparing op de energielasten. Onder de vlag Frisse Scholen zijn ambities voor schoolgebouwen geformuleerd op het gebied van energie, lucht, temperatuur, licht en geluid. Klasse C is het basisniveau, maar de raad scherpte dat met het amendement aan naar klasse B (goed). Dat betekent dat er meer moet worden gedaan aan bijvoorbeeld ventilatie, vloerisolatie, verlichting en akoestiek.

Tegenvallers

De afgelopen tijd liet het college uitwerken wat dit betekent. Wethouder Dolf Smolenaers: ‘We moeten constateren dat het amendement onuitvoerbaar is. Allereerst kan de gemeente zich niet beperken tot scholen die vanaf 2025 plannen indienden, dat houdt juridisch geen stand. Álle scholen waar nog geen goedgekeurd bouwplan voor is moeten aanspraak kunnen maken op extra voorzieningen en de vergoeding daarvan.’ Daardoor zouden ook de Werkplaats VO, HNL en de Berg en Boschscholen, die in 2024 hun plannen indienden, zich met terugwerkende kracht kunnen melden. Met alle gevolgen van dien: in plaats van een extra investering van 309.000 euro zouden de kosten nog 2 miljoen euro hoger uitkomen. Smolenaers: ‘Daar is geen financiële ruimte voor.’ 

Bijdrage scholen

Daar komt nog bij dat niet duidelijk is over hoeveel jaren de eigen bijdrage van de scholen berekend zou moeten worden. Bovendien is het onzeker hoe de energiekosten zich verder ontwikkelen en is het energiegebruik mede afhankelijk van het weer. Daarmee kan niet vooraf worden vastgesteld wat de scholen zelf zouden moeten bijdragen. Vanuit de scholen kwam overigens ook al het signaal dat er geen geld beschikbaar is voor zo’n eigen bijdrage. Wethouder Smolenaers stelde daarom voor om de strengere eisen uit te stellen.

Vrijwillige deelname

De ChristenUnie probeerde met een motie tot een tussenvorm te komen, waarbij schoolbesturen vrijwillig kunnen kiezen voor de toepassing van ENG en Frisse Scholen klasse B. Falco Jansen (CU): ‘We bouwen niet voor 5 of 10 jaar, maar met een beetje geluk voor de komende 40 jaar. En er komt landelijke wetgeving aan die de ENG-normering verplicht maakt, dus laten we een stap vooruit zetten en zorgen dat de kinderen een goed leerklimaat hebben.’ Na vragen van Mischa van der Heijden (SP) moest Jansen erkennen dat hij daarover geen contact had gehad met de betrokken scholen. Uiteindelijk kreeg het college brede steun voor het voorstel om terug te vallen op de wettelijke normen. Naast de financiële kant was vooral de wens van de scholen om geen vertraging op te lopen doorslaggevend. Alleen de VVD stemde tegen. De motie van de ChristenUnie werd alleen gesteund door de VVD en daarmee verworpen.