Blandine volgt met de richtontvanger de gezenderde hoornaar.
Blandine volgt met de richtontvanger de gezenderde hoornaar. foto LEU

Eindejaarsprint in de zoektocht naar nesten

14 november 2025 om 10:00 Overig

Pokemon-go voor volwassenen

advertentie

De winter nadert en vanuit de nesten van de Aziatische hoornaar zijn de jonge koninginnen druk aan het uitvliegen en een schuilplaats aan het zoeken voor de winter. Zij zullen in het voorjaar van volgend jaar nieuwe nesten beginnen.

Uit één nest kunnen wel 5 tot 50 nieuwe nesten ontstaan. Daarom is de zoekgroep met vrijwilligers de Bilt / Bilthoven druk bezig om nog zoveel mogelijk nesten te lokaliseren voor verwijdering om te voorkomen dat jonge koninginnen uitvliegen.

4 in 1 weekend

In de Bosvillawijk werd in oktober een flinke slag geslagen met het opsporen van maar liefst vier nesten in één weekend. Drie daarvan kwamen de vrijwilligers op het spoor door oplettende bewoners, die een melding deden op waarneming.nl, waarna de werkgroep de nesten alleen nog hoefde te verifiëren. De vierde werd gevonden door één hoornaar te voorzien van een zender. Via het signaal dat de zender uitzond, werd het nest opgespoord. Drie van de vier nesten zaten in een spouw van een huis, één zat hoog in een boom. De nesten zijn inmiddels door een professioneel bedrijf verwijderd of inactief gemaakt.

Vrijwilligers

Bij de zoekgroep de Bilt / Bilthoven zijn 15 vrijwilligers aangesloten. Merendeel is imker, maar ook mensen die biodiversiteit een warm hart toedragen helpen mee. Blandine uit Bilthoven vertelt: ‘Ik ben geen imker, maar wil me graag inzetten voor het behoud van bijen en andere insecten. Via de site van de gemeente kwam ik uit bij Landschap Erfgoed Utrecht en heb ik geleerd hoe deze “speurtocht voor volwassenen” werkt. Ik leerde lokpotten te plaatsen en hoornaars te merken met een gekleurde stip. Op het moment dat een hoornaar van een lokpot vertrekt, start ik de stopwatch totdat zij weer terugkeert. Door het merkje weet ik dat het weer dezelfde hoornaar is. De vliegtijd en -richting zeggen veel over waar het nest te verwachten is. Door ze in te voeren in een app verschijnt er een zoekgebied op de kaart. Meestal wordt het nest dan binnen een dag gevonden. Lukt dat niet dan kan een hoornaar voorzien worden van een zender. Door het signaal te volgen, verraadt zij zo haar eigen nest.’

Kilo’s insecten

Dit jaar werden in totaal 16 nesten in de gemeente gevonden. De Aziatische hoornaar is een invasieve exoot op de Unielijst Europese Verordening. Eén nest is verantwoordelijk voor de consumptie van gemiddeld 11,5 kg. insecten (dat zijn er tegen de 100.000) en daarmee vormen zij een potentiële bedreiging voor de biodiversiteit en op termijn ook de fruitteelt. Bestuiving komt in het gedrang én de Aziatische Hoornaar eet ook rijp fruit aan, waardoor fruit onverkoopbaar wordt. In het voorjaar is er tevens risico voor burgers. In De Bilt is afgelopen jaar een inwoonster van de Alfred Nobelllaan aangevallen omdat zij wat klimop wegknipte in haar tuin en nietsvermoedend het nest dat in de heg zat naderde. Hoe groter de toename van hoornaars, hoe hoger de veiligheidsrisico’s worden.

waarneming.nl

Het verwijderen van de nesten kan niet zonder vrijwilligers die de nesten eerst opsporen. Meldingen vanuit de samenleving via waarneming.nl zijn dan ook hard nodig. Deze waarnemingen vormen de basis voor de zoektocht naar nesten. Gelukkig heeft de Provincie Utrecht Landschap Erfgoed Utrecht gevraagd de vrijwilligersgroepen te ondersteunen en worden de zoekgroepen uitgebreid.

Melden helpt

Wilt u zelf ook bijdragen? Deze periode worden de nesten beter zichtbaar door het vallend blad. Bestrijden heeft nu geen zin meer omdat de nesten op hun eind lopen, maar de zoekgroep heeft zéker nog veel aan de melding van nesten. Blijf dus opletten en melden via waarneming.nl. Ook als u geen persoonlijke reactie krijgt op uw melding, wordt uw informatie gebruikt.

Een witgemerkte Aziatische hoornaar met zender.