Wolf is een veiligheidsrisico geworden

Provincie en gemeente geven informatie 

door Veroniek Clerx

Om helderheid te scheppen over de wolf, zijn gedrag en de eventuele lokale risico’s in de buurt, zullen burgemeester Marcel Fränzel (Veiligheid) en provinciebestuurder Mirjam Sterk (Landbouw en Natuur) op 26 mei een toelichting geven in De Vierstee in Maartensdijk, in aanwezigheid van een ecoloog, een faunabeheerder en een informatiemarkt.

Hoog tijd, want de onrust over deze diersoort, die zich ook heeft gevestigd op de Utrechtse Heuvelrug, loopt hoog op. Had dat niet voorkomen kunnen worden? Verleden jaar rond deze tijd nam de burgemeester van de Utrechtse gemeente Leusden uit veiligheidsoverwegingen het terechte besluit om het landgoed De Treek af te grendelen. Hij deed dat, om afstand te scheppen tussen het recreërende publiek en de daar aanwezige wolvenroedel met jongen. Het is een jaar later en overal in de provincie duiken waarschuwingsborden op, waarmee het publiek bij voortduring wordt geattendeerd op de aanwezigheid van een wolf of meer wolven. 

Wolven in De Bilt

In februari nog ging een digitale monitoring rond over een drietal wolven die in de Biltse natuurgebieden van de Leyen en Beukenburg waren gesignaleerd. ‘ Ze zijn acht maanden oud, op zoek naar een eigen territorium en afkomstig van de roedel in Austerlitz’ , liet de Zoogdierenvereniging weten. Inmiddels zijn twee van die drie pups waarschijnlijk ten prooi gevallen aan het drukke regionale autoverkeer. Destijds liep de spanning in De Bilt e.o. op: ‘ze komen nu wel heel dichtbij’. 

Imago

Gezien de toenemende incidenten tussen wolven, bewoners, recreanten en veehouders heeft de wolf vijftien jaar na terugkeer, zijn ‘levensgevaarlijke’ imago weer helemaal terug. Reden: de centrale overheid heeft verzuimd, om de coördinatie te nemen en ruimte te maken voor de echte natuur in ons land, waartoe ook de das, otter, bever, visarend en zelfs de lynx behoren. 

Toen het ministerie van Landbouw en Natuur in 2010 de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) afkapte, zogezegd uit bezuinigingsoverwegingen, werd zo’n 35 jaar aan natuurontwikkelingsbeleid ongedaan gemaakt. Deze besparingsactie zou echter ook schapenboeren en andere eigenaren van kleinvee gaan treffen; de wolf op zoek naar prooi, belandde in plaats van tussen de herten en de everzwijnen in natuurgebieden, in boerenweilanden, achtertuinen, woonwijken en op snelwegen.

Anno nu zegt de provincie Utrecht hierover: ‘ In het algemeen kun je zeggen, dat een robuust samenhangend en goed onderling verbonden netwerk van natuurgebieden (zoals de Ecologische Hoofdstructuur was bedoeld red.) goede leefgebieden voor wolven kan omvatten, waardoor confrontaties tussen wolven en recreanten en landbouwhuisdieren naar verwachting kleiner zijn.’

In 2021 deden hoogleraar Milieu en Duurzaamheid Jan Willem Erisman en voormalig CDA-landbouwminister en akkerbouwer Cees Veerman in ochtendblad Trouw een oproep tot de aanstelling van een Nationaal Commissaris voor het Landschap. ‘ De Rijksoverheid is aan zet om keuzes te maken en regionale doelen te stellen, wat betreft de waterhuishouding, behoud van landschappen, kwaliteit van de leefomgeving, natuur en dierenwelzijn’ . 

De deskundigen zagen een bemiddelende rol voor de agrarische sector. ‘ De boer wordt steeds meer een ondernemer die maatschappelijke kwesties met elkaar verbindt en vertaalt in producten en diensten, waarvoor hij een marktconforme prijs verdient. Hogere vergoedingen voor water en natuurbeheer kunnen deze keuzes vergemakkelijken.’ 

Wanneer de Biltse burgemeester en de Utrechtse gedeputeerde op maandagavond 26 mei hun informatie verstrekken in De Vierstee (Maartensdijk), dan zullen ze dat doen in de wetenschap dat het huidige provinciaal aangestuurde Natuurnetwerk nog weinig meer heeft opgeleverd dan het uitbetalen van schadevergoedingen en angst en achterdocht bij het publiek, terwijl alle pogingen tot kunstmatige wolvenwering, nog maar weinig effect sorteren.