Groep 7 en 8 adopteren herdenkingsmonument

De leerlingen van de Groen van Prinstererschool uit De Bilt hebben het herdenkingsmonument bij gemeentehuis Jagtlust geadopteerd.

door Henk van de Bunt

In het gemeentehuis was donderdag 24 april burgemeester Marcel Fränzel gastheer en luisterden de leerlingen van de huidige groepen 7 en 8 naar het verhaal van het Onlinemuseumdebilt.nl, indrukwekkend verteld door Veroniek Clerx.

Veel symboliek in monument

In zijn welkomstwoord vertelde burgemeester Marcel Fränzel dat ontwerper Jaap Kaas met de leeuw door een natuurgetrouwe weergave de innerlijke kracht van het dier wilde blootleggen. De leeuw is een subtiele voorstelling van veel facetten van oorlog en verzet. Het linker-reliëf staat symbool voor de bezetting. Een Nederlandse soldaat bezwijkt aan de overmacht van de bezetter, weergegeven in de vorm van een adelaar met hakenkruis. Rechts een reliëf van een ter aarde geworpen figuur, die de brandende toorts (symbool voor het vuur van het verzet) overdraagt aan een soldaat die de bevrijding verbeeldt. 

Later heeft het oorlogsmonument een bredere functie gekregen; ook mensen, die na de Tweede Wereldoorlog door oorlogsgeweld of onderdrukking om het leven zijn gekomen worden herdacht.

Digitaal

Veroniek Clerx vertelde dat het Online Museum De Bilt vijf jaar geleden al een digitale rondleiding maakte: ‘We vertellen het verhaal van de oorlog in onze gemeente De Bilt. Kinderen van jullie leeftijd hebben die oorlog meegemaakt en dingen meegemaakt, gezien, gehoord en nooit vergeten. Van die kinderen van toen zijn inmiddels de meeste overleden. De oudste is 95 geworden. Maar hun verhalen staan op onze website en jullie kunnen ze zelf gaan lezen als je wilt’.

Bombardementen

In het vervolg van haar verhaal betrok zij de leerlingen uitnodigend bij het toenmalige dagelijks leven in De Bilt in de oorlog en vertelde bijvoorbeeld het verhaal over Philip Holt: ‘Zo maakt hij mee dat de spoorweg wordt beschoten en dat zijn middelbare school - Het Nieuwe Lyceum - wordt ingenomen door Duitse soldaten en om die reden gebombardeerd door Engelse vliegers, omdat ze dachten dat er Duitse soldaten woonden, maar dat was niet meer zo. Dus de splinternieuwe school is - pas een jaar of acht oud - voor niets compleet verwoest. De leerlingen zaten toen allang op andere plekken op school dus er zijn geen slachtoffers gevallen’. 

Spitfire in beeld

Veroniek: ‘Recht tegenover jullie school, in het voormalige dorpshuis - De Vereniging - waren ook Duitse soldaten ingekwartierd. Erachter in de tuin was een mitrailleur opgesteld met de bedoeling om Engelse vliegtuigen naar beneden te schieten; dat heette in het Duits een Flak, Fliegzeug Abwehr Kanone. Fred Bosch (13 jaar) en zijn jongere broertje woonden er naast op de Groen van Prinstererweg en zagen gebeuren dat een Engels jachtvliegtuig - een Spitfire - werd beschoten door de Flak. Maar hij werd niet geraakt. De piloot zwaaide zelfs naar de jongens door heen en weer te gaan met de vleugels van het vliegtuig’.

Voor Joden verboden

Ook de gemeente De Bilt kreeg te maken met Jodenvervolging. Veel mensen met een Joodse afkomst zijn uit de Biltse kernen weggehaald en nooit teruggekeerd. Veroniek vroeg: ‘Wat valt jullie op aan het bord op de foto’ en vervolgde ‘Wie daarmee te maken kreeg was de kleine Maurice Meijer uit Amsterdam. Hij was pas drie jaar toen de oorlog uitbrak. Hij kreeg een onderduikadres in Bilthoven en kon daar zijn 7e verjaardag vieren. Zijn moeder heeft de oorlog overleefd, zijn vader niet’.

Bevrijding

De Bilt werd bevrijd door een divisie Polar Bears (Engelse soldaten). Ze werden gevolgd door een regiment Canadezen, die over de Utrechtseweg het dorp in marcheerden. Jifke Leemhuis uit Bilthoven stond met haar familie langs de Utrechtseweg naar de inkomende Canadezen te kijken. Die zouden hun inkwartiering krijgen in het gebouw van de ‘oorspronkelijke Werkplaats op de Hobbemalaan. Op de plek van de huidige Werkplaats waren in die tijd de hockeyvelden. Jifke: ‘Ik zie de Canadezen daar nog marcheren. Mijn jongste broertje vond het heel interessant en liep achter ze aan’.