Proefboring aardwarmte voor op schema

Wie over de Utrechtseweg richting Zeist rijdt kan het niet zijn ontgaan: aan de rechterkant staat in het weiland een forse boorinstallatie. Daarmee wordt onderzocht of de bodem geschikt is voor de winning van aardwarmte. 

Andere locaties voor de proefboring bij de Brugakker en achter Ranzijn vielen eerder af vanwege weerstand bij omwonenden. Dat was bij deze plek niet het geval. Wethouder Krischan Hagedoorn is trots dat De Bilt een bijdrage kan leveren aan de zoektocht naar energiebronnen die aardgas moeten vervangen. ‘We doen hiermee iets voor de hele regio. Want als duidelijk wordt hoe de aardlagen hier zijn opgebouwd en hoe doorlatend ze zijn, geeft dat informatie over een groter gebied in de omgeving. Tot nu toe is de provincie Utrecht nog een witte vlek op de kaart van Nederland’. 

Voor op schema

Bij de proefboring wordt nagegaan of er warm water in de bodem zit en of de bodemgesteldheid het gebruik daarvan voor verwarming mogelijk maakt. Daarvoor moet er tot een diepte van 2.000 meter worden geboord. Wethouder Hagedoorn: ‘De proefboring verloopt zo voorspoedig dat die afstand al bijna is bereikt. De boortoren zal er daarom naar verwachting korter staan dan eerder gepland’. 

Van proef naar productie

Als de proefboring succesvol is, wil dat trouwens nog niet zeggen dat het gebied geschikt is als productielocatie. Als er breuken in de ondergrond zitten bestaat het risico dat de bodem bij het wegpompen van het warme water wordt samengedrukt. Hagedoorn: ‘Op basis van het vooronderzoek lijkt het erop dat dat hier inderdaad het geval is’. 

Verschil met ‘Groningen’

Dat betekent niet dat warmwaterwinning leidt tot aardbevingen zoals we die kennen van de gaswinning in Groningen. Het gebruikte warme water wordt weer teruggepompt waardoor de watervoorraad steeds weer wordt aangevuld. Maar omdat er wel water wordt onttrokken aan de bodem zijn trillingen en bevingen niet uitgesloten. Het KNMI zorgt in Nederland voor het verzamelen van gegevens en voor het berekenen van de kansen op aardbevingen en trillingen. Dit keer kan het daarvoor terecht in de eigen achtertuin.

Hoge kosten als hobbel

Een andere beperking zijn de relatief hoge kosten van de aanleg en het gebruik van een warmwaternet. De Algemene Rekenkamer concludeerde bovendien vorige week dat de installatie van particuliere warmtepompen de aanleg van warmtenetten minder rendabel dreigt te maken. Wethouder Hagedoorn blijft positief: ‘We hebben dit soort oplossingen nodig, ook omdat het elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit heeft om in de behoefte van individuele warmtepompen te blijven voorzien. We zijn dan ook blij met de samenwerking die we hebben met woningcorporatie Woongroen. Zij zoeken actief naar mogelijkheden om de energietransitie te realiseren. Met de huurwoningen die zij hebben kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren’. 

Geothermie

Het onderzoek richt zich op de Formatie van Slochteren, een zandsteenlaag op ongeveer 1.900 meter diepte, die mogelijk geschikt is voor de winning van aardwarmte. Momenteel is de boorinstallatie gevorderd tot een diepte van 1.977 meter. Binnen twee weken verwacht men klaar te zijn met de boring. Na voltooiing van de boring zal de boortoren worden verwijderd en plaatsmaken voor een testinstallatie, welke zal onderzoeken of de aangeboorde aardlaag daadwerkelijk geschikt is voor warmteproductie. Na afronding van alle werkzaamheden wordt het terrein hersteld naar de oorspronkelijke staat.

Aardwarmte

Aardwarmte is een duurzame en betrouwbare energiebron die kan bijdragen aan de vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen en onze afhankelijkheid van buitenlandse energiebronnen. De onderzoeksboring in De Bilt levert waardevolle data op die toekomstige initiatieven voor geothermie kunnen ondersteunen, waardoor risico’s voor projectontwikkelaars worden verminderd. Dit onderzoek kan dan ook worden gezien als een belangrijke stap in de energietransitie welke kan bijdragen aan een duurzamer De Bilt. 

door Lem van Eupen