Maartensdijkse verzetskrant

‘Er waren veel lokale helden in de oorlog’

MAARTENSDIJK Op 4 en 5 mei staan we stil bij de slachtoffers én de bevrijding die een einde maakte aan de Tweede Wereldoorlog. Wat velen niet weten, is dat in Maartensdijk de eerste verzetskrant van Nederland het licht zag. De makers waren helemaal klaar met de milde berichtgeving van de Nederlandse pers over de Duitse bezetter.

Door Julie Houben

Ondergedoken broers Wie vanaf de Maartensdijkse Dorpsweg een paar honderd meter de onverharde Aanlegsteeg volgt, passeert dan, zonder het te zien, het achter bomen en een bordje ‘verboden toegang’ verscholen prachtige huis op de foto. In dit huis zaten de broers Lodie en Klaas Voûte ondergedoken. Een maand na de Duitse inval begonnen ze daar met hun verzetskrant, Bulletin, de eerste verzetskrant van Nederland. Een bijzonder verhaal, dat veel inwoners van onze gemeente waarschijnlijk nog niet kennen. Historicus Anne Doedens (78), de drijvende kracht achter het Online Museum De Bilt en zelf ook Maartensdijker, dook in het verhaal van deze verzetsmannen. Alles wat hij over hen en hun krant vond, is te lezen op de website onlinemuseumdebilt.nl.

Engelandvaarder In hun krant haalden de Voûtes fel uit naar de Duitse bezetters, iets wat de landelijke pers in de begintijd van de oorlog veel te weinig deed naar hun mening. Ze bleven tot augustus 1941 hun Bulletin stencilen. Zij en hun medewerkers zorgden daarbij met gevaar voor eigen leven voor verspreiding naar enkele grote steden in ons land. Ondertussen deed Lodie drie pogingen om als Engelandvaarder nog actiever deel te nemen aan het verzet. Dat werd hem de derde keer fataal. Beide broers werden uiteindelijk door de Duitsers vastgezet in een strafgevangenis. Ze overleefden wel de oorlog. Lodie werd daarna ambassadeur in o.a. Chili.

Maartensdijkse Knokploeg Een mooi en spannend verhaal, over dappere inwoners van onze gemeente. Al waren het dan geen echte Maartensdijkers, ze deden vanuit hier wel hun verzetswerk en werden daarbij ongetwijfeld geholpen door mensen uit het dorp, vermoedt Anne Doedens. Want er waren veel Maartensdijkers actief in het verzet. Zo was er de Maartensdijkse Knokploeg, die vier overvallen op het gemeentehuis en postkantoor pleegde, waarbij ze grote hoeveelheden persoonsbewijzen en bonkaarten buitmaakten. Allemaal bestemd voor onderduikers. Ook hierover staat een verhaal op de website van het Online Museum De Bilt.

Lokale helden Waren er alleen helden in Maartensdijk? Nee hoor. Bilthovense verzetshelden komen ook aan bod op de website. ‘In het kleine zit het grote’, is het motto van Anne Doedens en zijn mederedacteuren. Voor sommigen lijkt de Tweede Oorlog ver weg en abstract. Maar we herdenken haar niet voor niets. Het is mooi om dan ook even stil te staan bij onze lokale helden, die destijds hun leven waagden om verzetsdaden te plegen tegen de bezetter.