PRO, VVD, D66 en CDA weer aan zet voor coalitie

12 juni 2026 om 11:29

PRO, VVD, D66 en CDA moeten opnieuw met elkaar om de tafel. Dat is het advies van informateur Aart Jan de Geus na gesprekken met alle partijen in de gemeenteraad.

door Lem van Eupen

De Geus volgt hiermee het advies van informateurs Staf Depla en Dennis Wiersma, ook al is een eerdere poging van de vier partijen om een coalitie te vormen mislukt. ‘PRO, VVD, D66 en CDA hebben mij hun belangrijke en belangrijkste punten genoemd – ik zie geen struikelblokken. Zij zijn bijvoorbeeld bereid om samen een ambitieus maar ook realistisch woningbouwbeleid vorm te geven. En zij voelen zich verantwoordelijk voor de uitvoering van de Spreidingswet.’

Vertrouwen bouwen

Op het gebied van de onderlinge betrekkingen is er meer werk aan de winkel. Volgens de informateur zijn er twee opties: eerst vertrouwen bouwen en dan samenwerken, of starten met samenwerken en daarmee vertrouwen bouwen. Het eerste is tot nu toe niet gelukt, dus adviseert hij om zo snel mogelijk samenwerking te starten en zo vertrouwen op te bouwen.

Omgekeerde volgorde

De Geus: ‘Om voortvarend aan de slag te gaan adviseer ik om de gebruikelijke volgorde om te draaien door het concept-coalitieakkoord te laten opstellen door een quintet van vijf beoogde wethouders van PRO (2), VVD, D66 en CDA.’ Dat kunnen de fractievoorzitters zijn, maar dat hoeft niet. Dit vijftal moet concept-afspraken maken over inhoudelijk beleid, de verdeling van posten en de werkwijze van het college. Dat moeten ze wel goed afstemmen met hun raadsfracties, omdat die uiteindelijk het coalitieakkoord moeten goedkeuren.

Politiek akkoord

Dit voorstel wordt niet direct met enthousiasme begroet. Ina Duthler (VVD): ‘Een coalitieakkoord is in de eerste plaats een politiek akkoord tussen fracties. Omdat de formerende partijen twee rollen gaan vervullen, politiek leider en toekomstig bestuurder, loop je het risico dat de formatie ongemerkt verschuift van de fracties naar het toekomstige college. Mijn zorg zit dan in het feit dat we straks een akkoord hebben dat sterk wordt gedragen door de toekomstige wethouders, maar waar de raad c.q. de fracties zich onvoldoende betrokken voelen bij de politieke keuzes die worden gemaakt.’ Anderen delen die zorg.

Status aparte SP

Wat de eerdere eis van PRO voor de deelname van de SP betreft, stelt De Geus een compromis voor: ‘SP zit niet aan tafel en onderhandelt dus niet. Wel kan één der wethouders ruggenspraak houden met de SP.' Als de vier partijen een coalitieakkoord hebben gesloten zou de SP dat wel mee kunnen ondertekenen en daarmee coalitiepartner worden. VVD-fractievoorzitter Ralph Jacobs is duidelijk in zijn stellingname: ‘Wij zullen voor nu de status aparte van de SP accepteren, maar wij willen hier wel wat voor terug. Wij hebben nu grote rode tomaten moeten slikken en zijn drie keer over onze schaduw heen gesprongen, maar het gaat uiteindelijk om de inhoud.'

Onduidelijk vervolg

PRO, VVD, D66 en CDA zullen nu allereerst moeten bespreken of ze inderdaad vijf beoogde wethouders aan het werk willen zetten, en hoe ze daarbij de samenwerking met hun fracties en de raad willen inrichten. Of ze daarbij een formateur bij willen vragen staat ook nog open.