De vlag mag uit

12 juni 2026 om 07:18

De vlaggen hangen binnenkort weer aan de huizen. Vlaggen van geslaagden voor hun diploma. 4, 5, 6 of meer jaar naar school gaan heeft geleid tot de vlag aan huis. Vlag met tas.

Ikzelf heb die momenten ook beleefd met mijn beide zoons. Wachtend op het telefoontje dat zou gaan komen, blijdschap om het bericht dat we eigenlijk al hadden verwacht, en enkele minuten later vierden de zoons het met hun eigen vrienden op hun eigen wijze. Het zat erop! De kinderen die de vlag niet uitsteken, blijven op dat moment even onzichtbaar. 

Op de basisschool gaat het er gelukkig iets minder selecterend aan toe: geen eindexamens, geen vlaggen en slechts in een heel grote uitzondering nog een extra jaar in groep 8. Ieder vervolg is goed, zeggen we met z’n allen. En het onderscheid tussen lager en hoger vervolgonderwijs weten we inmiddels anders te benoemen: theoretisch en praktisch geschoold. Hoewel ik hier schrijf dat de selectie op de basisschool minder hard is, is de realiteit toch vaak anders. 

De Onderwijsraad, de raad die de regering van gevraagd en ongevraagd advies voorziet, heeft onlangs aangegeven dat ze vinden dat er veel te veel wordt getoetst in het Nederlandse onderwijs. En ik denk dat dit advies aansluit bij de intentie van mijn stukje.

Gedurende de basisschool en het voortgezet onderwijs wordt er te veel nadruk gelegd op het behalen van toetsen. Alsof een toets enige garantie biedt voor het verdere leven. Alle aandacht die naar de toets gaat, gaat ten koste van de aandacht die er zou kunnen zijn voor goed burgerschap. Ik wil hiermee niet zeggen dat ik geen waarde hecht aan de cognitieve vaardigheden van onze leerlingen. Echter, wanneer we naar onze huidige maatschappij kijken, zijn de uitdagingen om samen de wereld leefbaar te houden en er samen uit te komen groter dan dat.

Een vlag aan de muur is een heerlijke viering, maar ik ben vooral benieuwd hoe de leerling - met of zonder vlag - nu en straks een fijne burger is in onze samenleving, met of zonder diploma van geschiktheid. Zodat we met elkaar ook echt iets te vieren hebben: een land waarin we in verdraagzaamheid met elkaar samenleven.

En voor alle geslaagden: gefeliciteerd! En voor alle (nog niet) geslaagden: of je geslaagd bent in het leven, bepaal je uiteindelijk zelf (en je omgeving).

En dat laatste mag ik zeggen... ik was een van die niet-geslaagden, geen vlag aan de muur. En toch kwam het nog goed met me :-)