‘Het mag wat stoerder in de politiek’

7 mei 2026 om 08:58

Hoewel hij trots is op wat er is bereikt in zijn periode van acht jaar als wethouder, kijkt Dolf Smolenaers deels ook met een wat onbevredigend gevoel terug op zijn tijd in de Biltse politiek. ‘Hebben we wel voldoende gesproken over en met de mensen die ons het hardst nodig hebben?’

door Lem van Eupen

‘Wie het luidst spreekt, wordt het beste gehoord. Dat zorgt ervoor dat we in de politiek heel veel bezig zijn met de problemen van een heel kleine groep mensen en dat grote problemen relatief minder aan bod komen’, zegt Smolenaers. ‘Iedereen denkt dat zijn eigen probleem hét probleem is van De Bilt. Maar niet iedereen is even goed in staat om politici te bereiken. Daardoor is de aandacht van de politiek niet altijd gericht op datgene waar de lokale overheid zich het meest voor zou moeten inzetten.’

Gesegregeerde wijken

De kloof tussen arm en rijk en tussen hoogopgeleid en laagopgeleid is groot in De Bilt, constateert Smolenaers. ‘Dat wordt versterkt door een scherpe scheiding tussen wijken, waarbij mensen met extra dagelijkse uitdagingen bij elkaar terechtkomen, zoals in Bilthoven Zuid. In gemengde wijken kom je elkaar tegen en leer je elkaar begrijpen. Maar in de jaren zestig zijn er in Nederland op grote schaal gesegregeerde wijken uit de grond gestampt, waar die vanzelfsprekende ontmoetingen er niet zijn. Ook niet met politici, waardoor problemen ook voor hen onzichtbaar blijven.'

Ongelijke aandacht

Als voorbeeld noemt hij de gasexplosie aan de Weegschaal in 2022, waarbij een flatgebouw deels instortte. ‘Dat het jaren heeft geduurd voordat die lege plek werd aangepakt en er opnieuw werd gebouwd, is geen onderwerp van politiek debat geweest. Dat zou in een andere wijk anders zijn gelopen.’

Dat geldt ook voor speeltuinen, zegt hij. ‘Er zijn wijken waar ouders zelf fondsen aanboren en wij als gemeente nauwelijks iets hoeven te doen. Maar op andere plekken zijn er speeltuinen waar al meer dan 30 jaar niets aan is gedaan en waarover we geen brieven binnenkrijgen van inwoners die klagen. Dat blijft dan te lang buiten beeld.’

Draagkracht

Om de draagkracht van wijken niet te overvragen pleit Smolenaers voor gericht woningbouwbeleid. ‘We moeten sociale woningbouw toevoegen waar die niet is en koopwoningen bouwen te midden van sociale woningbouw. En juist in wijken waar de problemen zich opstapelen moeten we zorgen voor goed onderwijs en voor buitenschoolse activiteiten. Er is altijd een grens aan wat een wijk aankan. Daar moet je rekening mee houden in je beleid.’

Azc

Smolenaers verwijst daarmee naar de opvang van statushouders en asielzoekers. ‘Ik vind het logisch dat daarvoor wordt gekeken naar plekken waar nog weinig beroep is gedaan op de draagkracht van de wijk. Je kunt dat azc niet realiseren op een plek waar mensen al genoeg op hun bord hebben. En we kunnen niet verwachten dat mensen die zelf al worstelen om het hoofd boven water te houden nieuwkomers gaan helpen integreren. Dat werkt niet.’

Hij heeft zich dan ook gestoord aan de heftige reacties op de plannen voor een azc in Berg en Bosch. ‘Het is me tegengevallen hoeveel leugens, misinformatie en persoonlijke aanvallen je over je heen krijgt. Mensen die in je gezicht schreeuwen en spugen, onder bewaking naar je auto moeten lopen. Mensen die zeggen dat ze het gebouw dan zelf wel gaan opkopen. En furieus worden als dan blijkt dat het COA, wijs geworden door eerdere ervaringen, het risico heeft genomen om het pand alvast te kopen terwijl nog helemaal niet is vastgesteld dat het een geschikte locatie is voor een azc.’

Bewonersparticipatie

Hoezeer Smolenaers ook voorstander is van betrokkenheid van burgers bij politiek en beleid, ook hier ziet hij de ongelijkheid. Gevraagd naar het veiligheidsonderzoek dat bewoners lieten uitvoeren: ‘Daar ga ik niet op in, want ik wil mijn opvolger niet voor de voeten lopen. Maar in de afgelopen jaren heb ik slechte ervaringen gehad met dit soort onderzoeken. Niet iedereen kan zich dat veroorloven. En niet alle belangen worden meegenomen. Een voorbeeld hiervan was het bestemmingsplan Bilthoven Noord, wat door een bewonersonderzoek flink gewijzigd is. Ik heb daar toen ook voor gestemd, en daar later flink spijt van gehad. Het leidde tot jarenlange procedures en hoge kosten. Ik vind dat je naar onderzoeken op initiatief van belanghebbenden net zo kritisch moet kijken als naar onderzoek in opdracht van de overheid.’

Lef

Terugkijkend op zijn eigen ervaringen heeft hij één kernboodschap: ‘Vraag je af: ben ik bezig met het belangrijkste, of word ik geleefd door mijn inbox en door inspraak? De politiek is er niet voor mensen die zelf alles kunnen regelen. Ga er op uit om te zien waar de hulp het hardst nodig is. Pak zelf het initiatief, bijvoorbeeld om meer gemengde wijken te realiseren. Koop waar sociale woningbouw ontbreekt als gemeente zelf grond, bouw daar betaalbaar en vang het verlies op met koopwoningen in een andere wijk. Het mag wel wat stoerder!'