Winning van aardwarmte nu geen optie voor De Bilt

18 april 2026 om 23:44

De bodem bij De Bilt is niet geschikt voor geothermie, de officiële naam voor de winning van aardwarmte. Dat blijkt uit onderzoek van Energie Beheer Nederland (EBN) en PanTerra, in opdracht van de provincie Utrecht. De resultaten van dat onderzoek werden eind vorige week gedeeld tijdens een bijeenkomst in Jagtlust.

door Lem van Eupen

Warmte winnen uit de bodem heeft veel voordelen, zei Hugo von Meijenfeldt, die de presentatie voorzat: ‘Het is schoon en veilig, het is er in overvloed en raakt niet op, als je erbij kunt is het betaalbaar, en het is in de buurt. Dat laatste is zeker in een tijd van geopolitieke spanningen handig.’ Von Meijenfeldt doelt daarbij op de oorlog in Oekraïne en het conflict rond de Straat van Hormuz, waardoor de aanvoer van olie, gas en lng onder druk staat.

Proefboring

De gemeente De Bilt werkte daarom graag mee aan het onderzoek. Begin vorig jaar werd er een proefboring gedaan in een weiland naast de Utrechtseweg, richting Zeist. Daarbij werd nagegaan of er een reservoir met warm water in de bodem zit en of de bodemgesteldheid het gebruik daarvan voor verwarming mogelijk maakt. Daarvoor is tot een diepte van bijna 2.000 meter geboord.

Slechte doorlatendheid

Bij de boring bleek dat aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Er is een waterreservoir met een goede dikte (130 meter) en het water heeft de gewenste temperatuur (ongeveer 76 graden Celsius).

Toch zien EBN en PanTerra geen mogelijkheden om het reservoir te gebruiken voor de winning van aardwarmte. De doorlatendheid van de bovenliggende bodemlagen is niet goed genoeg. Dat beperkt het vermogen dat kan worden opgewekt. Voor een rendabele productie moet dat minimaal 8 megawatt (MW) zijn. In De Bilt is het vermogen dat kan worden opgewekt maar 3,6 MW.

Oplossingen

Op vragen vanuit het publiek antwoorden de geowetenschappers van EBN en PanTerra dat er in theorie wel oplossingen zijn om de aardwarmte toch te kunnen gebruiken. Er kan bijvoorbeeld horizontaal geboord worden, maar daarmee neemt het vermogen maar een klein beetje toe, tot 4,3 MW. Horizontaal boren is bovendien lastiger en duurder.

Ook kan de boorinstallatie worden aangepast. In plaats van één put waaruit het water naar boven komt en één put waarin het water wordt teruggepompt in de bodem kan er een extra injectieput worden aangelegd. Daarmee stijgt het vermogen tot 7,4 MW, maar dat is nog steeds onder het minimum, en de kosten van de installatie zijn veel hoger.

Toekomstperspectief

Daarmee is de winning van aardwarmte in De Bilt in elk geval voorlopig van de baan. Dat kan veranderen als er in de toekomst nieuwe technieken worden ontwikkeld, of als andere energiebronnen zó schaars en duur worden dat geothermie verhoudingsgewijs beter scoort. Maar vooralsnog zit er meer muziek in het gebied tussen Soest en Veenendaal, waar de doorlatendheid van de bodem veel beter is.