Het project Rembrandtkwartier wordt ontwikkeld naast het NS-station aan de Rembrandtlaan en Jan Steenlaan in Bilthoven tot plm. het P + R-terrein.
Het project Rembrandtkwartier wordt ontwikkeld naast het NS-station aan de Rembrandtlaan en Jan Steenlaan in Bilthoven tot plm. het P + R-terrein. Foto: Jos van der Worp

Onenigheid over Project Spoorzone

Algemeen

De bouw van 850 woningen in de Spoorzone in Bilthoven komt in gevaar nu ontwikkelaars en grondeigenaren aankondigen zich definitief terug te trekken uit het project. Zij hebben er geen vertrouwen in dat het plan kans van slagen heeft met de huidige koers die de gemeente vaart. 

In een brief aan het college en de raad vegen twee grote ontwikkelaars, mede namens grondeigenaren in het gebied, de vloer aan met de plannen van de gemeente De Bilt. ‘De visie en aanpak ontbeert realiteitszin en kans op slagen’. 

De maat is vol

Projectontwikkelaars Rogier van Keulen (VKZ) en Ingmar Dirkse van den Heuvel (Bilthof BV) hebben zich de afgelopen maanden zitten verbijten tijdens de planvorming door de gemeente van het grootste woningbouwproject van de laatst decennia in De Bilt. De frustraties komen er nu uit. Als grondeigenaar-vertegenwoordiger voor de Spoorzone en als ontwikkelaar van woningen stuurde Ingmar Dirkse van den Heuvel een mail namens alle grondeigenaren op donderdag 2 mei aan wethouder Anne Marie ’t Hart en de strategisch manager RO van de gemeente De Bilt, met de mededeling dat alle grondeigenaren zich uit het projectteam Spoorzone terugtrekken: ‘De inhoud van dit bericht is verder geheel duidelijk, voor ons is de maat vol’. 

Belangstelling

De grondeigenaren hebben de informatie inmiddels ook gedeeld met de gemeenteraad, de voorzitter van de agendacommissie en de griffie: ‘Wij zijn natuurlijk altijd bereid om een nadere toelichting/verduidelijking te geven, indien gewenst. Dit alles omdat wij ervan overtuigd zijn dat de Spoorzone een ideale plek is om woningzoekenden een plek te kunnen bieden en er een goede mogelijkheid is dit te realiseren’. Intussen hebben volgens Dirkse van den Heuvel zich bijna 900 (!) geïnteresseerden (waarvan ruim 50% uit de directe omgeving) zich bij hen gemeld voor de geplande woningbouw op de kop van de Spoorzone: ‘Wij zullen hen ook moeten informeren over de recente ontwikkeling omtrent de Spoorzone, een gemiste kans voor de gemeente om woningzoekenden te accommoderen. 

Visie

De grondeigenaren gaven eerder inhoudelijke bezwaren met betrekking tot het project Spoorzone aan, waarvan de beantwoording in hun ogen onvoldoende is en niet tegemoet komt aan hun visie, haalbare plannen en verwachtingen. Ingmar Dirkse van den Heuvel: ‘’ Namens alle grondeigenaren in de Spoorzone hebben wij in 18 punten aangegeven ons onder meer niet te kunnen vinden in de solitaire weg die de gemeente bij dit project inslaat. Daarnaast ontbeert deze visie en aanpak voldoende realiteitszin en kans op slagen. Helaas is tevens de betrokkenheid en concrete inbreng van de verantwoordelijken en grondeigenaren, in het proces om woningbouw te realiseren, tot een bitter minimum beperkt. Om tot een realisatie van de geambieerde woningbouwbouwplannen te kunnen komen is het essentieel, dat de grondeigenaren worden gerespecteerd en er rekening wordt gehouden met hun belangen, verantwoordelijkheden en de lopende afspraken, te weten o.a. huur- en erfpachtovereenkomsten, maar ook de IOK (Intentie Overeenkomst) die voor de kop van de Spoorzone met de gemeente vorig jaar is afgesloten. Wij hebben ons immer constructief opgesteld om te werken naar een haalbare ontwikkeling op de diverse locaties van de Spoorzone, maar in de overleggen hebben wij regelmatig aangegeven niet achter de visie en werkwijze van het gemeentelijke projectteam te staan’. 

Simpel

Fred van Lemmen is al jarenlang voorstander van woningbouw in de spoorzone en betrokken bij de ontwikkeling: ‘Het is zo simpel. De gemeenteraad heeft in januari 2023 goedkeuring gegeven voor de ontwikkeling van een omgevingsvisie met stedenbouwkundig plan voor de spoorzone onder de strikte voorwaarde, dat het de gemeente De Bilt geen geld mag kosten. Wat voor grondeigenaren en ontwikkelaars belangrijk is, is dat er voor de bouwplannen duidelijke kaders en richtlijnen worden gegeven - een soort masterplan - waarmee zij aan het werk kunnen gaan om hun plannen uit te werken en een deugdelijke financiële onderbouwing. Het kader dat de gemeente dient te geven, gaat niet alleen over de woningbouw, maar ook over zaken als ontsluiting, mobiliteit, parkeren en veiligheid. De volgende stap is dan dat de plannen van de ontwikkelaars, die overigens deels al klaar liggen, door de gemeente getoetst worden aan de kaders. Nu zijn er bureaus door de gemeente ingehuurd die stedenbouwkundige plannen aan het maken zijn voor de gemeente, op grond - niet in eigendom van de gemeente -. Dit is niet de taak van de gemeente, dubbel werk en onnodige kosten. Kortom, de gemeente doet niet wat zij moet doen en wel wat zij niet moet doen. Een mogelijke oplossing en snelle uitweg nu zou zijn dat alsnog de kaders voor het zomerreces van de gemeenteraad worden samengevat. Er is al een Woonvisie voor De Bilt, de gemeenteraad heeft in januari van dit jaar al een keuze gemaakt voor de variant A+ en ook al een aantal extra opties aangegeven. Bovendien ligt er van de bewonersverenigingen ook al een plan met een aantal uitstekende uitgangspunten. Snel na het reces zouden de ontwikkelaars en grondeigenaren dan met hun eigen woningbouwplannen kunnen komen die realiseerbaar zijn en daadwerkelijk tot woningbouw leiden die zo hard nodig is in deze gemeente’.

Stoel

De grondeigenaren zijn van mening, dat de gemeente op de stoel van de ontwikkelaar plaatsneemt door zelf ideeën en financiële modellen te ontwikkelen en daarbij aan de verkeerde partijen de verkeerde vragen te stellen: ‘Dit alles zonder afstemming en/of instemming hierover met de eigenaren en betrokkenen, alsmede een absoluut noodzakelijke, deugdelijke en haalbare financiële verantwoording. Wij adviseren de gemeente dan ook dringend om in plaats van een brochure ‘Wonen en werken in de Spoorzone Bilthoven’, niet de rol te pakken van gebiedsontwikkelaar, maar de rol te pakken die gemeenten dienen in te vullen en een masterplan voor de Spoorzone - conform het door de gemeente De Bilt gemaakt Centrumplan uit 2009 - te ontwikkelen. De richtlijnen en visies in het masterplan bieden het kader en zou de realisatie van de bouwplannen kunnen versnellen’. 

Wethouder

Wethouder Anne Marie ’t Hart reageert op de manoeuvre van de marktpartijen: ‘Het klopt dat over een aantal zaken verschil van inzicht is met de marktpartijen. Wat niet klopt is dat de mail waarin de samenwerking wordt opgezegd, is verstuurd namens alle partijen. De meeste grondeigenaren wisten niet dat deze mail aan de gemeenteraad verstuurd werd. Sommige overwegen zich terug te trekken, andere niet. We hebben gesprekken ingepland om met de grondeigenaren te overleggen hoe we samen verder kunnen gaan. Dat we een solitaire weg zouden bewandelen en dat de betrokkenheid van de marktpartijen minimaal zou zijn, is een klacht, die we niet herkennen. Dat zou immers zeer onverstandig zijn, we kunnen de Spoorzone alleen in gezamenlijkheid succesvol ontwikkelen. We overleggen dan ook regelmatig met elkaar en houden rekening met de belangen van onze partners. Dat we niet al hun wensen kunnen honoreren en dat we het niet altijd met elkaar eens zijn, wil niet zeggen dat we niet luisteren. Er zijn wel verschillen van inzicht over een aantal financiële kwesties. Maar dat is helemaal niet zo gek in deze fase van het project. De verschillen zijn volgens ons overbrugbaar, daar moeten we samen aan werken. Het is te vroeg daarin conclusies te trekken, wij hebben vertrouwen dat we daar uit kunnen komen.’ 

[door Henk van de Bunt]

Fred van Lemmen: ‘De gemeente doet niet wat zij moet doen en wel wat zij niet moet doen’.
Projectontwikkelaar Ingmar Dirkse van den Heuvel: ‘De gemeente gaat op de stoel van de ontwikkelaar zitten door zelf ideeën en financiële modellen te ontwikkelen.