Een rieten mand in wording.
Een rieten mand in wording.

Kennismaken met kunstvormen op de basisschool

Algemeen

door Guus Geebel

De samenwerkende culturele organisaties Kunst Centraal (provincie Utrecht), KunstenHuis Idea en de werkgroep KidS (Kunst in de School) maken het mogelijk dat basisschoolleerlingen van alle groepen in de gemeente De Bilt gedurende hun schooltijd in aanraking komen met een breed scala aan culturele uitingen. Voorzitter Margreet Penning van KidS en Frankie van Sluijs vertellen enthousiast over het aanbod en hoe dat tot stand komt.

De uit vrijwilligers bestaande werkgroep KidS ontstond in 1992 toen verschillende toelagen die Biltse basisscholen tot dan toe ontvingen verdwenen, waardoor onder meer het schoolzwemmen verdween. Er bleef daarna nog een bedrag beschikbaar en schooldirecteuren besloten unaniem dat aan culturele vorming te besteden. KidS werkt intussen samen met Kunst Centraal en KunstenHuis Idea aan een gevarieerd en aantrekkelijk aanbod voor 19 Biltse scholen. ‘Van januari tot maart bezoeken wij en Kunst Centraal veel theatervoorstellingen en andere kunstvormen en kiezen daaruit wat we geschikt vinden. Dat bespreken we in een vergadering waar KunstenHuis Idea en Kunst Centraal bij aanwezig zijn en een verdiepend programma toevoegen.’ 

Ontwikkelingen
De programma’s worden zodanig opgesteld dat de kinderen in hun basisschooltijd met alle kunstvormen in aanraking komen. Onder meer met beeldende kunst, het bezoeken van een theater- of dansvoorstelling, een museum of een ontmoeting met een dichter of schrijver. Alle leerlingen van groep 8 gaan naar de Stadsschouwburg. ‘Wij doen bij alle projecten waar nodig de publieksbegeleiding’, vertelt Margreet. ‘Dat betekent dat er altijd iemand is die de groepen ontvangt en naar de zaal brengt. Ook ontvangen we een schrijver of beeldend kunstenaar. Met groep 3 en 4 zijn er plannen om volgend jaar naar het Catharijne Convent te gaan. We volgen maatschappelijke ontwikkelingen, zo gaat een nieuw project over wat je met AI kunt ontwikkelen.’

Mandenmaken
‘Als we de nieuwe programma’s gaan samenstellen doen we dat met een breed samengestelde groep. Daar zit er een schooldirecteur bij, iemand van KunstenHuis Idea, ouders, leerkrachten of een dramadocent. We evalueren ook altijd de programma’s’, aldus Margreet Penning. Zij is afkomstig uit het onderwijs en al ruim 15 jaar voorzitter van KidS. ‘Ik sta er heel onbevangen in want heb geen enkel belang bij het leveren van acteurs of het beheren van budgetten. Volgend jaar hebben we een project met het Nederlands Brandweerorkest. Leerlingen maken dan kennis met de instrumenten en bezoeken een concert. We hebben nu het programma De Wilg in beeld. Er komt dan een mandenmaker in de klas die met de kinderen manden gaat vlechten van wilgentenen. Ze komen dan thuis met een zelfgemaakte wilgenmand. Elke klas krijgt twee keer per jaar een project. Met de kleintjes doen we het vaak op school, dat kan bijvoorbeeld een theatervoorstelling zijn.’ 

Projecten
Er is ook een bezoek aan het Festival Tweetakt in fort Ruigenhoek, waar allemaal kunstwerken staan. Behoorlijk Boos is een grappige voorstelling van Oortwolk voor de groepen 3 en 4. Daarin doet Spitsmuis erg zijn best om Eekhoorn kwaad te krijgen. De voorstelling gaat over emoties. Bij elk project is er een lesprogramma. Verder wordt buitenplaats Eyckenstein bezocht en de Hollandse Waterlinie, daarbij wordt de geschiedenis ervan verteld. In de groepen 1 en 2 draait het project Willie Wurm, daar wordt het belang van bodemleven en biodiversiteit zichtbaar gemaakt. ‘We willen dat kinderen beleving hebben. Sommigen kinderen komen niet met cultuur in aanraking maar wij vinden dat wel heel belangrijk. Ook dat ze zichzelf kunnen uiten. We zien vaak dat ze meer kunnen dan de leerkracht van ze kent en creatief zijn.’ Margreet doet omdat ze dat leuk vindt voor Kunst Centraal ook in andere gemeenten publieksbegeleiding. ‘Ik doe dat zeker eens per week. Soms zie ik dan een voorstelling die ik hier ook wel wil hebben. Wij zijn als werkgroep de enigen die als klankbord samenwerkt met Kunst Centraal en die zijn daar blij mee.’

Samenwerking
Het voordeel van de uit negen mensen bestaande werkgroep is dat er directe lijntjes zijn en dat iedereen heel betrokken is. Frankie van Sluijs is theaterdocent en heeft altijd lesgegeven aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). ‘Toen Margreet Penning me vroeg voor KidS heb ik meteen ja gezegd. Ik geloof heel erg in kunstaanbod in de scholen want kunst kan als creatieve vorm gebruikt worden voor leren en ontwikkelen. We maakten eerst zelf programma’s maar nu sluiten we ons aan bij programma’s van Kunst Centraal in samenwerking met KunstenHuis Idea.’ De vergaderingen van KidS bestaan uit vrijwilligers en professionals. De schooldirecteuren zijn vertegenwoordigd en de leerkrachten, maar ook Kunst Centraal en KunstenHuis Idea. Het zit allemaal bij elkaar als we vergaderen. Het is een gevarieerde groep, ook een moeder die haar kinderen op school heeft en hoort wat er op het schoolplein gezegd wordt. Dat willen wij graag horen’, vertelt Margreet. ‘We hebben vijf vergaderingen per jaar.’

Zorgen
De werkgroep maakt zich wel zorgen over het voortbestaan van cultuureducatie, gelet op de verkiezingsuitslag. ‘Het voegt heel veel toe.’ Margreet zag kinderen die erg stil zijn helemaal tot leven komen als ze creatief bezig waren en helemaal tot hun recht kwamen. Ook het samenwerken van de kinderen onderling vindt zij belangrijk.

De organisatie rond de projecten is in handen van Kunst Centraal. Geprobeerd wordt de kinderen allemaal een keer naar het Lichtruim te krijgen. Idea organiseert altijd tijdens de Kinderboekenweek dat alle kinderen naar de bibliotheek kunnen komen. Soms is er een dichter of een schrijver in de klas. Scholen zijn nooit afgehaakt het toont aan dat het een meerwaarde heeft. Scholen dragen ook financieel bij. 


Behoorlijk Boos is een vrolijke jeugdtheatervoorstelling over boos zijn voor de groepen 3 en 4. 


Voorzitter Margreet Penning van KidS en Frankie van Sluijs. 


Een rieten mand in wording. 

Behoorlijk Boos is een vrolijke jeugdtheatervoorstelling over boos zijn voor de groepen 3 en 4.
Voorzitter Margreet Penning van KidS en Frankie van Sluijs.