Afbeelding
Foto:

De spechten kloppen

Algemeen

Een verlopen bos met oude, dode bomen langs de laan, biedt plant en dier verrassende levenskansen. Bedekt met mos en paddenstoelen wordt het dode hout verteerd en omgezet in voedingsstoffen. Een onnoemelijk aantal beestjes brengt hiermee bouwstoffen beschikbaar voor de nieuwe generatie bomen. Men ontdekte dat naar schatting veertig procent van de totale bosfauna in Nederland is gebonden aan dood hout (EIS kenniscentrum insecten). Ooit aangelegd met een diversiteit aan bloemen, struiken en bomen, ontsnapte de natuur hier aan de netheid. Het park kreeg de kans om de selectie in eigen hand te nemen. Onder de bomen liggen losse takken, verkruimeld, zompig, ter illustratie van de kringloop. Kortom, een bos vol leven, een woud van geluiden.

In de beschutting van het bos klinkt de roep van een specht... en verderop nog één. De akoestiek van het hout brengt de klanken samen en de vogels in contact met elkaar... Waar ben je... Ik zit hier... Niet veel later zitten ze samen in dezelfde boom, draaien om de dode top heen. Zwarte spechten, hij herkenbaar aan een rood petje dat zijn hele koppie bedekt, zij met enkel een rood keppeltje, kijken af en toe even schalks naar elkaar, om een hoekje... Ze draaien om de boom, pikken met hun snavel wat eetbaars uit het dode hout vol leven... larven van kevers, mieren... Voor hen is dit stukje natuur ideaal om een gezin te stichten. Hij vliegt weg, groet haar nog eens vanuit de verte en klopt zijn rantsoen uit een dikke boom. Of misschien zet hij de contouren uit voor een nieuw nest, ergens, hoog in een beuk... Het begin van een veilige holte binnenin een boom voor de eieren, om te broeden en de jongen groot te brengen. Tegelijkertijd laat een grote bonte specht zich horen. Met een korte, snelle roffel trommelt hij houtkeverlarven weg onder het boomschors.

Spechten wonen niet alleen in het bos, maar ook in parken en tuinen dichter bij huis. Of op een boerenerf waar vaak bouwmaterialen opgeslagen liggen voor het geval dat er iets kapot gaat. Stapels balken in een open schuur werden bezocht door een houtkever die daarin haar eitjes achter liet. De dikke larven knaagden zich vervolgens ongehinderd door het zachte hout tussen de jaarringen, in de lengte van de lange balken. Een bonte specht had dat feilloos in de gaten en deed er zijn voordeel mee. Hij tikte splinters uit het hout en viste er de voedzame larven uit. Balken, bedoeld om mee te bouwen, maar niet door de boktor... Laconiek redeneert de filosoof: Ook dit is duurzaamheid. Zodoende is wat wij construeerden makkelijker af te breken door hen die na ons komen... Want ook ons bestaan is maar tijdelijk... Met een knipoog relativeert hij daarmee onze plek in de tijd.

(Karien Scholten)

In haiku:

De spechten kloppen
Timmeren aan de toekomst
Bos vol geluiden


De zwarte specht met zijn herkenbare rode petje. - (foto Akkie)

De zwarte specht met zijn herkenbare rode petje.