Carla Heerschop en opvolger Myrte Elsinga.
Carla Heerschop en opvolger Myrte Elsinga.

Terugblik op de droombaan van Carla Heerschop

Algemeen

door Guus Geebel

Dinsdag 31 oktober stopt Carla Heerschop na ruim veertig jaar met haar werkzaamheden bij KunstenHuis Idea. Zij is die dag voor het laatst aanwezig in het Digitaal Café van de bibliotheek in Bilthoven. Tussen 10.00 en 12.30 uur is iedereen daar van harte welkom om persoonlijk afscheid van haar te nemen.

Carla is geboren en getogen in Blaricum. Na de middelbare school ging zij wiskunde en Nederlands studeren voor een baan in het onderwijs. Lesgeven aan pubers zag ze toch niet zo zitten en september 1982 stapte ze over naar Bibliotheek Academie in Amsterdam, waar ze de vierjarige deeltijdopleiding deed. ‘Dat betekende twee dagen naar school en de overige tijd werken in een bibliotheek in Huizen. ‘Toen ik daar twee jaar werkte gingen er in andere bibliotheken in die regio vaak medewerkers met zwangerschapsverlof. Ik viel dan regelmatig in en werkte dus in verschillende plaatsen.’ In 1988 kreeg Carla een aanstelling als vestigingshoofd bij de bibliotheek van Maartensdijk in De Vierstee. Zij werd de eerste betaalde kracht. Vrijwilligers deden daar bijna alles. Ze werkte vijftien jaar met veel plezier in Maartensdijk met een fijn bestuur. In het begin richtte Carla zich meer op de verbouwing en de automatisering. ‘In 1997 konden we met subsidie van de overheid drie computers aanschaffen. Dat was ook voor mij de eerste kennismaking met de computer. Ik ging met de vrijwilligers op computerles bij de Pabo in Overvecht. Daarna begonnen we in de bibliotheek les te geven.’ 

Herinneringen
In Maartensdijk organiseerde Carla veel activiteiten. Ze haalt enkele leuke herinneringen op, zoals de viering van de vierde Nationale Gedichtendag in 2003. Cabaretière Tineke Schouten presenteerde toen als Beppie Lachebek in de Vierstee een dichtbundel die was samengesteld uit bijdragen van leerlingen van groep 7 van Maartensdijkse basisscholen. Zij deed dat op onnavolgbare wijze in haar eigen ABU, dat staat voor Algemeen Beschaaf Utregs. ‘Opvallend was dat Tineke de 250 kinderen in de zaal meteen stil wist te krijgen.’ Ook werden in de Maartensdijkse bibliotheek een keer in de zomer opnamen gemaakt voor het Sinterklaasjournaal. In september 2003 stapte Carla over naar de Bilthovense bibliotheek en liet Maartensdijk in goede handen achter aan Marian Diepeveen.

Bilthoven
In Bilthoven ging Carla verder met het digitaliseringsproces waar zij in Maartensdijk mee was begonnen. Ook deed ze verschillende projecten. Zij noemt de Lokale Connectie, waar lokale schrijvers zich in de bibliotheek konden presenteren. Er werd tweemaal een schrijversmarkt gehouden. Toen er meer vluchtelingen in de gemeente kwamen zette Carla ‘NL Kompas’ op om taalvaardigheid te bevorderen. ‘Integratie wordt bevorderd door het opdoen van kennis. Taal is daarbij van groot belang, maar zonder goede begeleiding een moeilijke opgave.’ De cursus ‘Klik & Tik’, die nog steeds wordt gegeven, geeft mensen de mogelijkheid de eerste schreden op internet te zetten. Sep Hulst heeft die cursus gegeven en introduceerde ook Seniorweb bij de bibliotheek. Overigens kan iedereen met vragen over computergebruik altijd bij de bibliotheek terecht. De Bilthovense bibliotheek is inmiddels onderdeel van KunstenHuis Idea waar ook de bibliotheken in Zeist, Bunnik, Soest, Maartensdijk en Soesterberg onder vallen. Projecten die Carla in Bilthoven had opgezet werden ook in de andere vestigingen uitgerold.

Ontwikkelingen
In de gemeente zijn veel leeskringen actief waar deelnemers gezamenlijk hetzelfde boek lezen. We hebben een roulatiesysteem opgezet om te zorgen dat de deelnemers bij toerbeurt het boek dat ze gaan bespreken krijgen. Dat werkt nog steeds goed. Carla zag snel ontwikkelingen waarmee de bibliotheek aan de slag ging. ‘In het begin gaven we alleen les op een grote computer, maar later ook op een laptop, een tablet, een telefoon en zelfs een smartwatch. Het begon allemaal met een groepscursus Windows met tien mensen, die allemaal hetzelfde beginpunt hadden. Omdat er niveauverschillen ontstonden zijn we afgestapt van groepscursussen. Specifieke cursussen zoals een WhatsApp-cursus kun je wel in een groep doen.’ Er is een uitgebreid cursuspakket voor digitale toepassingen. Carla noemt Digitale Overheid en zorg, hoe werkt DigiD of het huisartsenportaal en het ziekenhuisportaal. ‘Toen een directeur vroeg wat de grootste groep van mijn cursisten was, zei ik weduwvrouwen, omdat bij de oudere generatie veelal de man de administratie op de computer deed. Als die wegviel wist de vrouw niet wat te doen en kwam bij ons. Om je hier op voor te bereiden is er de cursus Digitaal Nalaten.

Corona
In de coronaperiode waren de bibliotheken dicht. Alle Nederlandse bibliotheken vallen onder de Koninklijke Bibliotheek. Die beheert de online-bibliotheek. Alle leden van een bibliotheek kunnen daar e-books en luisterboeken lenen. ‘Vanuit huis heb ik heel veel mensen geholpen om daar kennis van te nemen. Ik hielp ze op weg naar de online-bibliotheek en vertelde hoe het werkte. Later konden ze boeken bij de bibliotheek reserveren en in tasjes ophalen. Ik hielp ook mensen hoe ze een online-uitvaart konden volgen.’

Overdracht
Het meest zal Carla de omgang met de klanten en de collega’s gaan missen. Ze gaat nog niet stilzitten en is als vrijwilliger druk bezig in haar eigen wijk in Amersfoort dingen op poten te zetten. ‘Het organiseren zit me in het bloed en wil graag iets te doen hebben.’ Ze wordt in Bilthoven opgevolgd door Myrte Elsinga die sinds februari bij de bibliotheek werkt. Myrte woont in Zeist en heeft Nederlands gestudeerd. ‘Dus in de bibliotheek voel ik me helemaal thuis, maar ik heb ook altijd een affiniteit gehad met digitale vaardigheden. Die twee werelden komen heel mooi samen in mijn functie. ‘Ik ben blij met wat Carla hier in de afgelopen jaren heeft gecreëerd.’

Vrijwilligers
‘Ik zie dat de bibliotheken in de verschillende gemeenten van alles doen om mensen te helpen met digitale vaardigheden en vind het fantastisch om dat allemaal voort te kunnen zetten.’ Myrte coördineert het hele digitale aanbod, digitaal café, computercursussen en het informatiepunt Digitale Overheid in alle zes vestigingen van KunstenHuis Idea. De digitale cafés in de bibliotheek zijn vrij toegankelijk, in Bilthoven elke dinsdag van 10.00 tot 11.30 uur en in Maartensdijk op vrijdag van 14.00 tot 15.30 uur. Myrte vertelt dat er nog steeds een groot aantal vrijwilligers is dat in samenwerking met Seniorweb de digitale cafés bedient of computercursussen geeft. ‘Zonder die vrijwilligers waren we nergens.’


Het Lichtruim waarin de bibliotheek gehuisvest is. - Jan de Vries

Het Lichtruim waarin de bibliotheek gehuisvest is.