V.l.n.r Roos Goossens, Silke Nijkrake, Frankie van Sluijs en Ella Prins.
V.l.n.r Roos Goossens, Silke Nijkrake, Frankie van Sluijs en Ella Prins.

Cultuureducatie ontwikkelt creatieve talenten op basisschool

Algemeen

door Guus Geebel

Medewerkers van de samenwerkende culturele organisaties KunstenHuis Idea, Kunst Centraal en KidS vertelden op 23 februari in Het Lichtruim over de bijdragen aan cultuureducatie die zij leerlingen van basisscholen in de gemeente De Bilt leveren. Daarbij gingen ze uitvoerig in op wijze waarop een en ander wordt ingevuld.

Aanwezig waren Silke Nijkrake, teamleider primair onderwijs cultuureducatie bij KunstenHuis Idea, Roos Goossens van Kunst Centraal, Frankie van Sluijs voor KidS (Kinderen in de School) en ervaringsdeskundige Ella Prins. Daarbij stond de samenwerking van deze organisaties centraal. Silke vertelt dat KunstenHuis Idea samenwerkt met Kunst Centraal. ‘Wij maken workshops en lessen die aansluiten op de programma’s die Kunst Centraal aanbiedt. Daarnaast bieden we lessenreeksen aan voor basisscholen in De Bilt die we op maat maken, passend bij hun methodiek en onderwijsstructuur. De bibliotheek is daar ook een onderdeel van. Jaarlijks krijgen alle groepen 5 in de gemeente De Bilt in de periode van de Kinderboekenweek een bibliotheekbezoek aangeboden in samenwerking met Kunst Centraal.’ 

KidS
Frankie van Sluijs is theaterdocent en heeft altijd lesgegeven aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). ‘Toen ik daarmee stopte vroeg Margreet Penning, voorzitter van KidS, of ik me bij deze groep wilde aansluiten. Ik ben begonnen als regisseur jeugdtheater. Ignace de Jong heeft ons toen gevraagd om op Biltse basisscholen Kees de jongen te komen spelen. Toen Margreet Penning me vroeg voor KidS heb ik meteen ja gezegd. Ik geloof heel erg in kunstaanbod in de scholen want kunst kan als creatieve vorm gebruikt worden voor leren en ontwikkelen. We maakten eerst zelf programma’s maar nu sluiten we ons aan bij programma’s van Kunst Centraal in samenwerking met KunstenHuis Idea.’ KidS denkt mee over de programmering voor een schooljaar in de gemeente De Bilt voor alle disciplines. Frankie noemt de organisatie super.

Samenwerking
‘De kracht van De Bilt is de samenwerking’, zegt Roos Goossens. ‘Wij zijn een provinciale instelling en werken in de hele provincie. KidS is uniek en stimuleert de samenwerking heel erg.’ Werkgroep KidS ontstond in 1992 op initiatief van schooldirecteuren als project voor culturele vorming. Bijna alle basisscholen in de gemeente De Bilt nemen inmiddels aan het KidS-programma deel. Het programma is zodanig opgesteld dat de kinderen in hun basisschooltijd met alle kunstvormen in aanraking komen. Ze bezoeken een theater- of dansvoorstelling, een museum of hebben een ontmoeting met een schrijver. De gemeente De Bilt draagt financieel bij aan de organisatie. ‘In de provincie bestaat alleen in De Bilt een organisatie als KidS die als een eigen groep meewerkt en steunend is voor het werk van cultuur op de scholen, en verbinding met elkaar maakt’, aldus Roos. Zij werkt bij Kunst Centraal samen met een collega ook voor het voortgezet onderwijs. ‘Wij bieden het kunstmenu en het cultuurprogramma aan. Met het kunstmenu werken we met professionals. Gedurende de basisschooltijd komt een leerling met alle verschillende kunstdisciplines in aanraking. Ikzelf werk voor het cultuurprogramma waarbij je kennismaakt met je lokale culturele omgeving en het gaat over kunst en erfgoedprojecten. Het wordt gefinancierd door de provincie, de gemeente en een schoolbijdrage. ‘Kinderen krijgen vaak voor het eerst een schouwburgervaring.’

Coronatijd
Toen in de coronatijd de kinderen thuis waren werden online ook cultuur en muzieklessen gegeven. Silke vertelt dat verschillende scholen in de gemeente De Bilt muziekprojecten hebben. ‘Die hebben heel nauw contact gehouden met de muziekleerkrachten en op die manier het muziekonderwijs toch nog een plekje kunnen geven Er werden toen filmpjes gemaakt en op youtube gezet. Dat werkte zo goed, dat toen de scholen weer opengingen alles heel snel weer opgepakt kon worden. Waar je anders een groot gat zou slaan in de cultuureducatieprojecten is het hier bij een aantal scholen juist de kracht geweest. Toen alles dicht was is het ook nog wel gelukt met filmpjes, maar dat was een complexe schakeling. Er waren ook muzieklessen zonder instrumenten.’

Theaterbus
De muziekdocenten zijn in dienst van KunstenHuis Idea. Kunst Centraal had in de coronatijd ook een digitaal platform ontwikkeld met lesmateriaal van verschillende projecten. Daar konden leerkrachten klassikaal mee werken of naar de leerlingen sturen. Het was een onzekere tijd omdat door steeds andere maatregelen geplande afspraken niet door konden gaan. Toen de kinderen weer naar school mochten waren ze zo blij dat ze alles weer snel oppakten. De digitale functie is in die tijd goed ontwikkeld. Nieuw is dat leerlingen met de theaterbus naar voorstellingen gaan in de Stadsschouwburg, Het Lichtruim en Theater Amersfoort. Dat heeft Kunst Centraal georganiseerd.

Meedenken
Frankie en Ella vertellen dat bij KidS allemaal gemotiveerde mensen actief zijn. ‘Voorzitter Margreet Penning is heel betrokken en stimulerend. De organisaties komen regelmatig bij elkaar dan staat het lopende programma op de agenda en zijn we ook alweer bezig met het programma voor het volgende schooljaar.’ Frankie vindt het mooi mee te mogen denken. ‘We hebben alle theatervoorstellingen mogen zien en zijn betrokken bij de keuzes die Kunst Centraal maakt. Dat is altijd kwaliteit met professionele kunstenaars in alle disciplines. KidS doet de publieksbegeleiding bij de voorstellingen en kunnen dan zien hoe het overkomt.’

Beroepskeuze
Roos vertelt dat het aanbod komt van impresariaten. ‘Kunst Lokaal werkt met projecten die provincie-breed zijn ontwikkeld, zoals het thema buitenplaatsen. Het is soms moeilijk om buitenplaatsen te vinden die kinderen willen ontvangen. Met Eyckenstein waar we al heel lang mee samenwerken hebben we een heel goed contact.’ Silke noemt de samenwerking tussen KunstenHuis Idea, Kunst Centraal en de betrokkenen uit De Bilt heel belangrijk. Ook dat de gemeente financieel bijdraagt en daardoor de programma’s mede mogelijk maakt noemt zij heel waardevol voor het onderwijs. Ella noemt het goed dat alle scholen met dit programma meedoen en een cultuurcoördinator hebben. Frankie: ‘Kunst leert kinderen kritisch te kijken en vragen te stellen, dingen te onderzoeken en dat het een basishouding is om als mens de maatschappij in te gaan. Kunstbeoefening kan ook invloed hebben op de beroepskeuze van leerlingen, zo zijn leerlingen van Masquerade nu gastdocenten in onze programma’s.’ Zij denkt dat dit de basis is en een motief waarom we het allemaal doen.

Op 16 februari vond een gezamenlijke vergadering plaats.