Het leven als uitgestelde zelfmoord

‘Het leven is slechts een lange en bittere zelfmoord, en alleen geloof kan deze zelfmoord in een offer veranderen.’ Prachtige, maar verdrietige woorden van Franz Liszt, de beroemde Hongaarse componist, en vrijwel leeftijdgenoot van Wagner, van wie hij altijd een trouwe vriend en bewonderaar bleef, ook al was die innige genegenheid niet altijd wederzijds.

Liszt steunde Wagner zijn hele leven lang, redde hem verschillende keren uit hoge nood en moest uiteindelijk meemaken dat zijn dochter Cosima Wagners Grote Liefde werd. Ze scheidde van haar man, een beroemd dirigent en ook al Wagner-vereerder, liet haar beide kinderen achter en kreeg twee nieuwe kinderen met Wagner: de chaos was compleet…

Liszt zelf, enige zoon van cellist Adam Liszt en een bakkersdochter die Maria Anna heette, werd pianist en componist, en groeide uit tot een van de grootste pianovirtuozen aller tijden: zijn composities zijn hondsmoeilijk, maar niet altijd van de hoogste kwaliteit. Het is dan ook alleen al om deze twee eigenschappen dat het recital van de in Nederland geboren en getogen Chinese pianiste Yang Yang Cai, afgelopen zondagmiddag in een uitverkocht Lichtruim, een prestatie van formaat was: een uur lang Liszt is een technische en emotionele heldendaad die weinigen haar op dat niveau nadoen: de pianistische uitdagingen zijn immens, maar Cai volbracht deze opgave met een vrijwel vlekkeloze voordracht.

Toegegeven, deze muziek is emotioneel voor een 23-jarige pianiste haast ondoorgrondelijk, en de bescheiden vleugel in Het Lichtruim was bij lange na niet voldoende om het donderend geweld, dat Liszts muziek vaak verlangt, over te brengen. Cai’s pianissimi liefkoosden echter de zachtste regionen van het menselijk gevoel, hoewel ze in de fortissimi wel wat steviger had mogen uitpakken, zodat ook de complexe, vaak zelfs warrige structuur van Liszts virtuositeit wat beter tot zijn recht had kunnen komen. Maar al met al een memorabel concert, waar het aanwezige publiek volop van genoot.                 (Peter Schlamilch)