Logo vierklank.nl
De jonge Geurt Vervat beslaat een paard, terwijl vader Goossen Vervat (rechts) toekijkt. (foto familie Vervat)
De jonge Geurt Vervat beslaat een paard, terwijl vader Goossen Vervat (rechts) toekijkt. (foto familie Vervat) (Foto: )

Lage Vuursche neemt afscheid van smederij en z’n smid

De voormalige Smederij van Lage Vuursche aan de Dorpsstraat 15 houdt al jaren de gemoederen van de inwoners van deze kleine kern van de gemeente Baarn met zijn bosrijke omgeving op de Utrechtse Heuvelrug bezig.

door Henk van de Bunt

Op een donderdagochtend begin augustus van dit jaar stond het rieten dak van de toen net gerenoveerde villa ‘De Oude Smidse’ in brand. Door snelle inzet van de brandweer werd voorkomen dat het vuur zich verspreidde. Later concludeerde de politie dat de brand die nacht bij de oude smederij in Lage Vuursche was aangestoken na onderzoek met onder meer een speurhond en het bekijken van camerabeelden. Die conclusie van de politie bevestigde de vermoedens van de buurt, die die nacht een auto met hoge snelheid hoorden wegrijden. Dat gecombineerd met het feit dat het vuur alleen woedde in de rieten kap en dat het grindpand brandde, maakte het voor de inwoners van Lage Vuursche een uitgemaakte zaak: er is sprake geweest van brandstichting. De rietspecialisten hebben na het sein ‘brand meester’ delen van het riet verwijderd. 

Het is niet de eerste keer dat er zich een drama voltrekt in de villa. Jarenlang lag het pand aan de Dorpsstraat er vervallen bij. In 2018 viel de achtermuur om bij een hevige storm, sindsdien is het pand aangemerkt als gemeentelijk erfgoed. In De Oude Smidse zijn nu woningen gebouwd die nog steeds te koop staan. 

Smederij
De Smederij van Lage Vuursche aan de Dorpsstraat 15 dateerde uit het begin van de 19e eeuw en was generaties lang in het bezit van de familie Vervat. In het jaar 1854, om precies te zijn, op 4 oktober, kwam de eerste Vervat naar Lage Vuursche om een smidse te beginnen: Piet Vervat werd op 4 oktober 1854 de eerste smid van het pand. Heel veel later zou zijn achterkleinzoon Geurt de smederij overnemen: hij verkocht de smederij op hoge leeftijd. Geurt heeft het pand altijd naar beste kunnen bijgehouden ondanks de sterk teruggelopen verdiensten. Steeds minder paarden kwamen langs voor nieuwe hoefijzers.

Het gebouw werd in 2007 verkocht en stond daarna lange tijd leeg, doordat de gemaakte bouwplannen niet binnen het bestemmingsplan vielen en niet de goedkeuring van de dorpscommissie kregen. Het gebouw is begin 2017 gerenoveerd: In de voormalige smederij zijn twee riante appartementen, een geschakelde villa en een commerciële ruimte. Aan de achterkant is een nieuw koetshuis, met plek voor zes auto’s gerealiseerd. 

Vervat
Begin oktober nam Lage Vuursche afscheid van Geurt Vervat en passeerde de rouwstoet voor de laatste keer de voormalige smederij, waar de markante dorpsgenoot zijn vak uitoefende. Dorpssmid Geurt Vervat werd zaterdag 3 oktober begraven in Lage Vuursche. Vervat was een bekende verschijning in Lage Vuursche en wijde omgeving. Hij trok de aandacht van dagjesmensen, omdat hij bijna altijd buiten voor zijn smederij aan de Dorpstraat aan het werk was. Bovendien was hij brandweerman bij het toenmalige brandweerkorps in het bosdorp. Op Koninginnedag en andere gedenkwaardige dagen verzorgde hij steevast de gemeentelijke vlaggen op vaste plekken in het dorp.

Klus
Een interview van Henk Runhaar in de Gooi- en Eemlander van 5 juni 2004 etaleert het alom bekende beeld van Geurt Vervat en zijn smederij: ‘Spierwitte krullen en een soort leesbrilletje, waarvan een poot mist op het hoofd, smoezelige spencer, vettige pikzwarte handen. Zo werkte dorpssmid Geurt Vervat aan een lasklusje, buiten in het zonnetje in hartje Lage Vuursche. De geboren en getogen Vuurschenaar is ambachtsman in hart en nieren’.

In een interview in het Reform. Dagblad eind januari 2018 lezen we: ‘In zijn woning aan de Dorpsstraat in Lage Vuursche vertelt Vervat, die zijn hele leven smid was, over zijn band met het Koninklijk Huis. Zeker met Beatrix, sinds 2014 opnieuw zijn buurvrouw. Samen met zijn vader, ook smid, klaarde Vervat zo’n halve eeuw geleden menig klusje op Kasteel Drakensteyn. De pony’s van Hare Majesteit kappen, bijvoorbeeld. ’Vergelijk het met nagels knippen’. Of het hek rond het kasteel verstevigen. ‘De sfeer daar was altijd goed. Ik heb er nooit malheur gehad’, zegt Vervat.

Meer berichten