Scherven

Iedereen die wel eens een spa in de grond zet, graaft daarmee zo nu en dan scherven op. Scherven van glas, van aardewerk of porselein. Potscherven uit een rijp verleden, die herinneren aan de mensen die ermee werkten. Scherven als fragmenten van het dagelijks leven van destijds.

Een geschiedenis die aan diggelen viel is die van de Fabriek voor Zuivelproducten ‘Utrecht’ uit Achttienhoven. Op Open Monumentendag stonden hier de deuren open en kwamen buurtgenoten en daarmee oude verhalen binnen. In het weiland tegenover de fabriek bleek zelfs een tastbare herinnering te zijn gevonden. Tijdens het stenen rapen, na omploegen van het land, vond de boer een blauwgrijze scherf met inscriptie. Die vondst stopte hij in zijn zak om thuis beter te bekijken. In het stuk aardewerk was gestanst: ‘...riek van Zuivelprodukt...Utrecht...Achttien.....’ Verbonden met de geschiedenis van de omgeving begreep de vinder dat dit stuk aardewerk iets te vertellen had over de plek waar ‘ie was gevonden. En wel dat de zuivelfabriek van weleer z’n boter verkocht in stenen potten en niet in papier of in plastic kuipjes zoals tegenwoordig gangbaar is. Boterpotten van het Rijnlands grijsblauw steenwerk waren indertijd de bekendste. De scherf, ruim 100 jaar oud, gaf niet alleen inzicht in de werkwijze van de zuivelfabriek, maar ook in het huiselijk leven van toen.

Daarmee zou deze vondst een mooie aanzet kunnen zijn voor ‘gemeenschapsarcheologie’. Bewoners kennen de geschiedenis van hun omgeving als geen ander. Samen met archeologen of historici kunnen zij de geschiedenis achterhalen van bodemvondsten uit de buurt. Dorpsgenoten kunnen elkaar trakteren op een ontdekkingsreis door de historie van hun eigen streek. Verloren scherven, waar tussendoor het verleden wordt belicht.

(Karien Scholten)

In haiku:

Verloren scherven

Werpen licht op hoe het was

Tastbaar verleden