Bakker de With werkte heel proper

In maart 2023 bestaat Bakker Bos 70 jaar. Dit zal op nader aan te geven wijze worden gevierd.

In september 2023 zal het 100 jaar geleden zijn, dat de voorganger van de bakkersfamilie Bos - bakker De With - zijn activiteiten eveneens aan de Dorpsweg begon.

Bakker De With had de bakkerszaak in 1923 overgenomen van Bakker de Nooij; over hem ging het eerste bakkersverhaal.

De verhalen zijn mede tot stand gekomen in samenwerking met Koos Kolenbrander (schrijver en foto’s ) en Jur Rijksen (foto’s).         

Henk van de Bunt

Een oud Chinees gezegde luidt: ‘Wanneer er gras groeit op de binnenplaats van de gevangenis, de dokters gaan en ‘de bakkers’ lopen, wordt het land goed bestuurd’. 

Bakker De With heeft in Maartensdijk en omgeving heel wat voetstappen staan. Hij werd 16 juli 1892 als boerenzoon in Hoog Blokland bij Gorkum geboren. Het gezin telde acht kinderen. Toen De With van de Lagere school afkwam ging hij bij zijn Ome Piet in Gorkum in de bakkerij werken om het vak te leren. 

Bakker De With was iemand met een milde persoonlijkheid, die in een moeilijke periode (crisistijd en oorlogsjaren) met een liefde voor het vak de Maartensdijkers dertig jaar lang van lekker ambachtelijk brood heeft voorzien.

Ondergoed
In september 1923 nam hij de bakkerszaak van De Nooij aan de Dorpsweg over. Het bakkersvak was in die tijd nog hoofdzakelijk handwerk. Er werden twee verschillende soorten brood gebakken; wit- en roggebrood. Bruinbrood kwam in de jaren twintig nog niet voor. Ook bakte De With zelf beschuit. Koekjes en gebak werden in die tijd alleen voor speciale gelegenheden op bestelling gebakken. De bloem werd door Steven Boshuis met paard en wagen bij de korenschoof in Utrecht gehaald, evenals patentmeel in fijngeweven linnenzakken bij Hoeyenbos in een van de zijstraten van de Croeselaan vlak bij de oude veemarkt. De fijngeweven linnenzakken van het patentmeel werden in het dorp gebruikt voor het maken van ondergoed en kussenslopen.

Beroemd
Bakker De With werkte heel proper. De krenten en rozijnen werden iedere avond op een tafel uitgegooid, waarna de steentjes eruit werden gezocht. Rond Sint Nicolaastijd was De With beroemd om zijn lekkere speculaas. In het dorp fluisterde men, dat bakker De With hiervoor een geheim recept bezat. Het hele geheim van de lekkere speculaas zat echter hoofdzakelijk in de bereidingswijze. Half november, veertien dagen tevoren, begon hij al met de bereiding van het deeg. Hij bewaarde het speculaasdeeg in een koele kelder. ledere dag kneedde hij het weer opnieuw. Zijn speculaas was zo geliefd dat sommige mensen uit het dorp het per post naar Ned. Indië naar hun kinderen, die daar tijdelijk verbleven, zonden. Met grote zorg koesterde hij ook de door zijn klanten in bewaring gegeven appels. Ze lagen op de oven te drogen, iedere dag keerde hij ze om.

Heel wat jongens hebben bij bakker de With gewerkt, o.a. Jan Gasenbeek, Jan Blankenstein Lou Blok, Willem Britting, Wim Oostrum en Johan Osinga die zich in latere jaren onderscheidde als violist. 

Bakker De With had drie dochters, allen hielpen ze in de zaak mee. De meisjes moesten ‘s morgens de vroege klanten, zoals pension Eindegooi en de Hoornenboeg in Hollandsche Rading, op een transportfiets met brood bevoorraden. Bakker De With zelf ging zijn klanten met paard en wagen langs. Tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog werd zijn paard in de weide door een verdwaalde Engelse bom getroffen. 

In 1953 heeft bakker Bos de zaak van De With overgenomen. Bakker De With is in 1955 overleden