Restauratie Grafkelder op Landgoed Eyckenstein voltooid

door Henk van de Bunt

Na een restauratieperiode van ruim een half jaar is het herstel van de historische Grafkelder op Landgoed Eyckenstein in Maartensdijk op zaterdag 14 oktober formeel afgerond. Wethouder Anne Marie ’t Hart (o.a. Cultuur en Monumenten) verrichtte na een toespraak de formele handelingen.

De Grafkelder herbergt de lichamen van de familie Eyck en verwanten. Deze familie woonde tot 1876 op Eyckenstein. Meerdere leden van deze familie hadden vooraanstaande maatschappelijke posities, zoals burgemeesters van Utrecht en Maartensdijk. Bovendien is de Grafkelder één van de vroegst gebouwde privégrafkelders nadat Napoleon in 1804 het begraven in kerkgebouwen verbood. Om deze redenen is de Grafkelder van groot historisch belang.

Schade
In de jaren zeventig van de vorige eeuw hebben vandalen helaas veel schade aangericht. De Grafkelder viel toen nog niet onder Landgoed Eyckenstein. Om herhaling van vandalisme te voorkomen, heeft R.W. baron van Boetzelaer in overleg met de laatste nabestaanden van de familie Eyck de Grafkelder toen laten dichtmetselen. Behalve deze schade zorgde ook de tijd voor het nodige verval. Ruim tien jaar geleden is de Grafkelder pas onder beheer van Landgoed Eyckenstein gekomen. Vanaf die tijd is er ook overleg geweest met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voor het verkrijgen van de status Rijksmonument. Begin 2021 werd die status door de RCE toegekend. Dit was voor de familie Van Boetzelaer het startsein om met de plannen voor de restauratie te maken.

Herstel
Na een periode van onderzoeken, kostenberekeningen,fondsenwerving en aanbesteding kon er in maart dit jaar daadwerkelijk met de restauratie worden begonnen. De ingang is helemaal opgeknapt en de Gotische boog erboven opnieuw opgebouwd. De zuilen en het hek van de toegangspoort zijn gerestaureerd. En van binnen zijn alle grafzerken hersteld. Nu, half oktober, ligt de Grafkelder er weer prachtig bij. Ook de gracht en de omgeving zijn aangepakt.

Opening
Om dit te vieren was er op 14 oktober een bijeenkomst met zo’n zestig genodigden, die op diverse manieren bij de restauratie of bij het Landgoed betrokken zijn. Lex van Boetzelaer verwelkomde de gasten en sprak zijn dank uit aan de instanties en donateurs die financieel hebben bijgedragen en aan allen die het restauratiewerk verzorgd hebben. Daarna gaf Otto van Boetzelaer een toelichting op de geschiedenis van de Grafkelder.

De openingshandeling werd verricht door wethouder Anne Marie ’t Hart: ‘Het is een eer om hier vandaag te staan, na de restauratie van de grafkelder. Wat is er veel gebeurd om dit gebouw en deze omgeving weer klaar te maken voor de toekomst. Dit is een deel van onze lokale geschiedenis. Daar moeten we zuinig op zijn. Deze kelder is sinds twee jaar een Rijksmonument; dat helpt al. Maar daar eindigt het niet. Ik ben blij dat zoveel mensen en organisaties Eyckenstein en omgeving een warm hart toedragen. Er is ook veel werk verzet om de omgeving groen te krijgen en te houden. Er is veel nieuwe natuur gerealiseerd. Daar word ik natuurlijk erg gelukkig van. Maar het biedt ook mogelijkheden voor iedereen in onze gemeente om er eens op uit te trekken. Voor een mooie wandeling en om af en toe eens goed om je heen te kijken. Bijvoorbeeld naar de historische kassen, of de in ere herstelde oude boerderij aan de overkant. Het geheel is een echte parel in Maartensdijk. Zo meteen is een mogelijkheid om een kijkje te nemen in de historische grafkelder. Dat is een mooie kans om iets bijzonders te zien, want zo vaak krijg je die mogelijkheid niet’. 

Daarna knipte zij het bekende symbolische lintje door om de Grafkelder voor geopend te verklaren. Na afloop werd er nog gezellig nagepraat en konden de bezoekers in kleine groepjes de Grafkelder van binnen bekijken. Standaard blijft de Grafkelder afgesloten, maar tijdens rondleidingen zullen er regelmatig mogelijkheden zijn om naar binnen te gaan.

Na afloop konden de aanwezigen in kleine groepjes de Grafkelder van binnen bekijken.  - (foto Lex van Boetzelaer)

De herstelde grafkelder en omgeving voor opening. - (foto Arie Vonk Noordegraaf)